Thủ tướng Israel bị cáo buộc phớt lờ cảnh báo về cuộc đột kích của Hamas

Báo Haaretz của Israel ngày 8/9 đưa tin, mười ngày trước cuộc tập kích ngày 7/10/2023, Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed Al Nahyan đã cảnh báo Thủ tướng Benjamin Netanyahu về kế hoạch lớn của Hamas. Theo nguồn tin này, ông bin Zayed nói chiến dịch có thể gây đổ máu nghiêm trọng, làm khu vực bất ổn và đe dọa Hiệp định Abraham về bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Arab. Haaretz cho biết ông Netanyahu phản ứng tương đối bình tĩnh, nói rằng ông tin Hamas đang chuẩn bị hoạt động tại Bờ Tây và Israel đã sẵn sàng trước mọi kịch bản. Tờ báo Israel cáo buộc Thủ tướng Netanyahu không thông báo cảnh báo trên cho các lãnh đạo an ninh, đồng thời không thực hiện hành động cụ thể nào để xử lý thông tin. Cáo buộc này nhanh chóng gây chú ý, bởi cuộc tấn công ngày 7/10/2023 trở thành thất bại an ninh nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Israel. Tuy nhiên, Văn phòng Thủ tướng Israel bác bỏ toàn bộ thông tin, gọi bài viết của Haaretz là hoàn toàn dối trá và phủ nhận cuộc điện đàm với Tổng thống UAE. Bộ Ngoại giao UAE chưa đưa ra bình luận về cáo buộc liên quan đến cuộc trao đổi được Haaretz công bố. Theo tờ báo, nguồn gốc cảnh báo bắt đầu từ Yahya Sinwar, thủ lĩnh Hamas khi đó, người từng nói với một cựu quan chức Palestine rằng nhóm vũ trang đang chuẩn bị một chiến dịch kinh hoàng. Ông Sinwar mô tả kế hoạch ấy như một trận động đất, sau đó cựu quan chức Palestine chuyển lời tới một cố vấn UAE và thông tin tiếp tục đến Tổng thống bin Zayed. Vài ngày sau, theo Haaretz, Tổng thống UAE đã gọi điện cho Thủ tướng Netanyahu để truyền đạt mức độ nghiêm trọng của cảnh báo. Nội dung này được công bố trong lúc Israel chuẩn bị tổng tuyển cử vào tháng 10, khiến trách nhiệm của ông Netanyahu trước và trong ngày 7/10/2023 trở thành vấn đề tranh cãi trung tâm. Các đối thủ chính trị cho rằng cử tri cần biết chính phủ đã tiếp nhận, đánh giá và xử lý những cảnh báo an ninh trước cuộc tấn công như thế nào. Nhiều người Israel đang yêu cầu thành lập một ủy ban điều tra độc lập cấp nhà nước để xem xét các lỗ hổng khiến đất nước không ngăn chặn được cuộc đột kích. Chính quyền của Thủ tướng Netanyahu đã từ chối đề xuất này, trong khi các đảng đối lập tuyên bố đây sẽ là ưu tiên hàng đầu nếu họ giành quyền thành lập chính phủ. Tranh luận vì thế không chỉ xoay quanh một cuộc điện thoại được cho là đã diễn ra, mà còn liên quan trách nhiệm chính trị, năng lực cảnh báo và cơ chế giám sát an ninh. Cựu tham mưu trưởng quân đội Israel Gadi Eisenkot, hiện được xem là một đối thủ hàng đầu của ông Netanyahu, cáo buộc thủ tướng trốn tránh trách nhiệm về thất bại ngày 7/10/2023. Ông Eisenkot nói ông Netanyahu từng nhận hàng chục cảnh báo về nguy cơ xảy ra cuộc tấn công nhưng phớt lờ tất cả, đồng thời chỉ trích những lời giải thích của thủ tướng là thảm hại. Trong đó, ông đặc biệt nhắc tới phát biểu rằng bản thân không được đánh thức đủ sớm vào buổi sáng Hamas mở cuộc tập kích. Cựu Thủ tướng Israel Naftali Bennett cũng tuyên bố ông Netanyahu chịu trách nhiệm trực tiếp đối với cái chết của các công dân Israel trong sự kiện này. Ông Bennett cho rằng Thủ tướng Netanyahu không thể tiếp tục giữ chức vụ thêm dù chỉ một phút, trong bối cảnh xã hội đòi hỏi câu trả lời rõ ràng về những sai lầm trước thảm họa. Ông Bennett, ông Eisenkot, lãnh đạo đảng trung tả Dân chủ Yair Golan và lãnh đạo đảng cánh hữu Yisrael Beytenu Avigdor Liberman cùng kêu gọi điều tra ngay lập tức. Hamas tiến hành cuộc tập kích hiệp đồng vào miền nam Israel ngày 7/10/2023, làm 1.221 người thiệt mạng và bắt 251 con tin đưa về Dải Gaza. Đây là cuộc tấn công chết chóc nhất trong lịch sử Israel, mở đầu cuộc chiến kéo dài với hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với cả hai phía. Chiến dịch đáp trả của Israel sau đó biến phần lớn Dải Gaza thành đống đổ nát, khiến 73.658 người thiệt mạng theo cơ quan y tế do Hamas kiểm soát, với số liệu được Liên Hợp Quốc đánh giá là đáng tin cậy, theo VnExpress dẫn AP, AFP và Haaretz.