Thủ tướng yêu cầu rà soát, sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông
Nguồn ảnh: Tiền Phong
Bộ Giáo dục và Đào tạo phải khẩn trương rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, xử lý những bất cập phát sinh, bảo đảm việc dạy và học ổn định, hiệu quả và báo cáo Thủ tướng trước ngày 5/10. Bộ GD&ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục không chạy theo thành tích Xử lý nghiêm người đứng ...
Kết luận của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo nhấn mạnh yêu cầu rà soát, sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông tại các địa phương.
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao khẩn trương rà soát, tổng hợp tình hình, tổ chức họp trực tuyến với các địa phương, xác định rõ những hạn chế, bất cập. Đồng thời, Bộ cần chủ động có giải pháp xử lý các vướng mắc thuộc thẩm quyền và đề xuất, kiến nghị cụ thể.
Theo yêu cầu, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 5/10/2026.
Liên quan đến lĩnh vực này, thống kê từ Bộ Nội vụ cho thấy, sau sắp xếp, hệ thống giáo dục công lập tại 34 địa phương dự kiến giảm gần 19.000 đầu mối. Tổng số cơ sở giáo dục công lập được tinh gọn từ 37.530 xuống còn 18.548, tương đương mức giảm 50,6%.
Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, giảm áp lực thi cử (Ảnh minh họa)
Nội dung quan trọng khác cũng được Thủ tướng lưu ý Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xác định rõ những hạn chế, bất cập, khó khăn, vướng mắc trong nội dung và quá trình triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông và bộ sách giáo khoa hiện nay.
Trong đó, Chương trình giáo dục phổ thông cần được rà soát kỹ, hoàn thiện theo hướng giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, bảo đảm mọi học sinh được học tập, được trang bị đầy đủ những kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Bên cạnh đó, cần bổ sung nội dung về các nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng, các giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống dân tộc.
Yêu cầu đặt ra là Chương trình và sách giáo khoa phải phù hợp với đặc điểm, điều kiện và trình độ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn dạy và học của giáo viên, học sinh ở các vùng, miền.
Đổi mới phương pháp dạy và học, giảm áp lực thi cử
Theo đó, chương trình không để có quá nhiều kiến thức chuyên sâu gây áp lực cho công tác dạy và học, hoặc những nội dung không thực sự cần thiết đối với mặt bằng giáo dục phổ thông. Những kiến thức chuyên sâu được định hướng dành cho tài liệu tham khảo, nâng cao của các môn học. Việc này đồng thời được đặt trong yêu cầu góp phần giảm áp lực thi cử, tuyển sinh.
Trong quá trình rà soát, hoàn thiện, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải cầu thị, lắng nghe ý kiến của đội ngũ giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và các tầng lớp nhân dân.
Đặc biệt, cần lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và nhà giáo đang trực tiếp giảng dạy để tiếp tục hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa.
Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy và học, kiểm tra đánh giá, thi và tuyển sinh.
Việc đổi mới phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ các yếu tố tác động, ảnh hưởng và có lộ trình phù hợp.
Theo đó, mục tiêu được đặt ra là bảo đảm đánh giá đúng thực chất chất lượng dạy và học, trình độ của người học và công bằng trong thi cử.
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì, phối hợp thực hiện tốt công tác thông tin truyền thông, nhất là các cơ chế, chính sách, quy định mới liên quan đến các hoạt động dạy và học, bảo đảm vệ sinh, an toàn trường học… Bộ cần làm tốt công tác cán bộ, đồng thời rà soát, bố trí, luân chuyển, điều động cán bộ phù hợp, bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Kết luận mới của Thủ tướng Chính phủ đặt ra yêu cầu rà soát, sắp xếp lại hệ thống cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông tại các địa phương, nhằm khắc phục bất cập. Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao khẩn trương tổng hợp tình hình, tổ chức họp trực tuyến với các địa phương, làm rõ những khó khăn đang phát sinh. Bộ đồng thời phải chủ động xử lý vấn đề thuộc thẩm quyền, đề xuất giải pháp cụ thể và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 5/10/2026.
Theo thống kê của Bộ Nội vụ, sau quá trình sắp xếp, hệ thống giáo dục công lập tại 34 địa phương dự kiến giảm gần 19.000 đầu mối. Số cơ sở giáo dục công lập được tinh gọn từ 37.530 xuống còn 18.548, tương đương mức giảm 50,6% so với trước. Con số này cho thấy quy mô điều chỉnh rất lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm hoạt động dạy học không bị gián đoạn và quyền học tập của học sinh không bị ảnh hưởng.
Bên cạnh việc tổ chức lại mạng lưới trường lớp, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát những hạn chế, bất cập trong nội dung và quá trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông. Việc rà soát cần hướng tới chương trình giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, giúp mọi học sinh tiếp cận kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết. Nội dung giáo dục cũng phải chú trọng đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm cùng khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ.
Một yêu cầu đáng chú ý là chương trình, sách giáo khoa cần bổ sung phù hợp nội dung về các nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng, những giá trị văn hóa và truyền thống dân tộc. Các nội dung được lựa chọn phải phù hợp đặc điểm, điều kiện, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và thực tế dạy học ở từng vùng miền. Cách tiếp cận này nhằm hạn chế khoảng cách giữa yêu cầu trên giấy với điều kiện thực tế của giáo viên, học sinh trong những môi trường giáo dục khác nhau.
Thủ tướng lưu ý chương trình không nên chứa quá nhiều kiến thức chuyên sâu, gây áp lực không cần thiết cho giáo viên, học sinh và gia đình. Những nội dung chuyên sâu được định hướng đưa vào tài liệu tham khảo hoặc tài liệu nâng cao của từng môn học, thay vì trở thành yêu cầu phổ cập. Việc tinh giản này được kỳ vọng góp phần giảm áp lực thi cử, tuyển sinh, đồng thời giúp hoạt động học tập tập trung hơn vào kiến thức cốt lõi.
Trong quá trình hoàn thiện chương trình và sách giáo khoa, Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu thể hiện tinh thần cầu thị, lắng nghe nhiều nhóm đối tượng liên quan. Ý kiến cần được tiếp nhận từ giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo trực tiếp giảng dạy và các tầng lớp nhân dân. Đây là cơ sở để những điều chỉnh chính sách phản ánh sát hơn nhu cầu lớp học, thay vì chỉ dựa trên góc nhìn quản lý.
Thủ tướng cũng yêu cầu tiếp tục nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, thi và tuyển sinh, với tiến độ phù hợp cùng đánh giá đầy đủ các yếu tố tác động. Mục tiêu là đo đúng chất lượng dạy học, phản ánh thực chất trình độ người học và bảo đảm công bằng trong thi cử. Các thay đổi vì vậy cần được triển khai có lộ trình, tránh tạo thêm xáo trộn hoặc áp lực đột ngột cho nhà trường, giáo viên và học sinh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo còn được giao chủ trì, phối hợp làm tốt công tác thông tin, truyền thông về cơ chế, chính sách và quy định mới liên quan hoạt động dạy học. Những vấn đề như vệ sinh, an toàn trường học cũng cần được truyền đạt rõ ràng, để nhà trường, gia đình và xã hội cùng nắm bắt, phối hợp thực hiện. Đồng thời, Bộ phải chú trọng công tác cán bộ, rà soát, bố trí, luân chuyển và điều động nhân sự phù hợp, bảo đảm bộ máy giáo dục đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.