Trả lời:
Thức khuya một đêm phải mất 7 ngày mới hồi phục là một ví von mang tính truyền miệng chứ không có tính xác thực. Tuy nhiên, nó phản ánh đúng sự thật về tác hại của việc thức khuya và cơ thể cần nhiều thời gian để lấy lại cân bằng sau khi bị rối loạn nhịp sinh học.
Thường xuyên thức khuya có thể gây rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, hormone và chức năng não bộ, dễ gây cáu gắt, lo âu, mệt mỏi và suy giảm khả năng nhận thức. Việc này còn có nguy cơ dẫn đến tình trạng sương mù não, giảm tập trung, kém chú ý và mất ổn định cảm xúc. Người thường xuyên thức khuya cũng dễ bị mệt mỏi kéo dài, giảm hiệu suất làm việc và suy giảm thể lực.
Bên cạnh việc duy trì giờ ngủ đều đặn, mỗi người nên hình thành thói quen đơn giản trước khi đi ngủ: xoa ấm lòng bàn chân và day huyệt Dũng Tuyền. Theo quan niệm y học cổ truyền, bàn chân có liên quan đến nhiều đường kinh lạc, trong đó huyệt Dũng Tuyền thuộc kinh Thận, nằm ở lòng bàn chân, gần 1/3 phía trước gan bàn chân, tại vùng lõm xuất hiện khi co các ngón chân lại. Việc day huyệt này được sử dụng với mục đích hỗ trợ điều hòa cơ thể, thư giãn và giúp tinh thần dễ chịu hơn.
Dưới góc độ chăm sóc sức khỏe thông thường, massage bàn chân nhẹ nhàng có thể giúp giảm cảm giác căng thẳng, tạo sự thư thái trước giờ ngủ.
Chỉ cần dành khoảng 3-5 phút, mọi người có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Ngồi thật thoải mái
Ngồi trên giường hoặc ghế, duỗi chân tự nhiên, thả lỏng vai và hít thở chậm rãi.
Bước 2: Day nhẹ huyệt Dũng Tuyền
Dùng ngón cái day tròn nhẹ nhàng tại vùng lõm ở lòng bàn chân, gần 1/3 phía trước gan bàn chân. Thực hiện khoảng một phút mỗi bên, điều chỉnh lực vừa phải sao cho dễ chịu, không gây đau.
Bước 3: Xoa ấm toàn bộ lòng bàn chân
Dùng hai bàn tay xoa nhẹ từ gót chân lên phía các ngón chân, sau đó massage nhẹ nhàng từng bên cho đến khi bàn chân cảm thấy ấm áp, thư thái. Trong lúc thực hiện, hãy kết hợp hít thở chậm, hạn chế nhìn điện thoại và để đầu óc nghỉ ngơi sau một ngày làm việc.
Những người nên làm động tác này gồm: Người hay mất ngủ, ngủ chập chờn, mộng nhiều; Người cao tuổi, chân tay lạnh, tiểu đêm nhiều; Người làm việc trí óc, căng thẳng, nóng trong; Phụ nữ sau sinh, người thể hư, thận yếu, dễ mệt. Tuy nhiên, cần nhớ xoa chân chỉ là một biện pháp hỗ trợ thư giãn, không thay thế việc điều trị khi có vấn đề sức khỏe. Người thường xuyên mất ngủ, tiểu đêm nhiều lần hoặc mệt mỏi kéo dài nên tìm nguyên nhân và trao đổi với nhân viên y tế. Đặc biệt, người có vết thương ở bàn chân, giảm cảm giác hoặc bệnh lý tuần hoàn cần thận trọng khi massage.
Lương y Đỗ Minh Tuấn
Hội Đông y Hà Nội