Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết clo được sử dụng phổ biến trong xử lý nước, khử khuẩn và sản xuất công nghiệp. Hóa chất này còn được dùng trong sản xuất nhựa, giấy, vải và nhiều sản phẩm phục vụ đời sống.
Tuy nhiên, cần phân biệt khí clo công nghiệp với dung dịch Javel dùng trong vệ sinh gia đình. Đây là những dạng hóa chất khác nhau, có đặc tính và yêu cầu an toàn riêng, không thể sử dụng hay xử lý theo cùng một cách.
Ở điều kiện thông thường, clo tồn tại dưới dạng khí màu vàng lục, mùi hắc, gây cay mắt và kích ứng đường hô hấp. Để thuận tiện vận chuyển, clo có thể được hóa lỏng dưới áp suất cao và chứa trong các bình chuyên dụng. Khi bình hoặc van gặp sự cố, clo thoát ra ngoài, nhanh chóng chuyển thành khí và phát tán vào môi trường xung quanh.
Khí clo nặng hơn không khí, có thể tích tụ ở tầng hầm, hố sâu và gây tổn thương phổi nghiêm trọng. (Ảnh minh hoạ)
Theo bác sĩ Hoàng, khí clo nặng hơn không khí nên khi rò rỉ có xu hướng tích tụ ở những vị trí thấp, đặc biệt là tầng hầm, hố, rãnh và khu vực kín, thông gió kém. Vì vậy, tìm nơi thấp để trú ẩn khi nghi ngờ có khí clo là sai lầm nguy hiểm, bởi người gặp nạn có thể đi vào nơi khí độc tập trung nhiều hơn.
Khi hít phải khí clo, nạn nhân có thể cay mắt, chảy nước mắt, rát mũi họng và ho dữ dội. Nếu đường thở bị kích ứng mạnh, phế quản có thể co thắt, khiến người bệnh tức ngực, thở khò khè hoặc khó thở.
Mức độ tổn thương phụ thuộc vào nồng độ khí clo, thời gian tiếp xúc và tình trạng sức khỏe của từng người. Trong trường hợp phơi nhiễm nặng, hóa chất có thể gây tổn thương sâu trong phổi, đặc biệt tại phế nang - nơi oxy được trao đổi với máu.
Khi hàng rào bảo vệ giữa phế nang và mạch máu bị tổn thương, dịch có thể tràn vào các túi khí, gây phù phổi do hóa chất. Lúc này, dù người bệnh vẫn cố gắng hít thở, phổi cũng không thể đưa đủ oxy vào máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể.
“Hậu quả nặng nề nhất khi hít phải khí clo là suy hô hấp cấp, thậm chí tử vong”, bác sĩ Hoàng nói. Tổn thương có thể biểu hiện bằng phù nề đường thở, co thắt phế quản dữ dội hoặc phù phổi cấp. Khi tình trạng thiếu oxy trở nên nghiêm trọng, não, tim và các cơ quan khác cũng bị ảnh hưởng.
Những trường hợp nguy kịch có thể phải đặt nội khí quản, thở máy và hồi sức tích cực tại bệnh viện. Một điều đáng lưu ý là triệu chứng ngộ độc khí clo không phải lúc nào cũng trở nặng ngay sau khi tiếp xúc. Theo bác sĩ Hoàng, có người ban đầu chỉ ho hoặc rát họng nhẹ, nhưng sau vài giờ mới xuất hiện khó thở rõ rệt.
Vì vậy, việc cảm thấy đỡ cay mắt hay giảm ho không đồng nghĩa với việc đã an toàn. Người nghi ngờ hít phải khí clo cần nhanh chóng rời khỏi khu vực ô nhiễm đến nơi có không khí sạch, tránh quay lại vùng nguy hiểm để tìm đồ đạc hoặc cứu người nếu không có trang bị và huấn luyện phù hợp. Nếu xuất hiện khó thở, tức ngực, ho nhiều hoặc các triệu chứng bất thường sau phơi nhiễm, cần được cấp cứu y tế ngay.