Bỏ qua điều hướng
•

Tiền của mình cho mượn mà sao đòi nợ khó đến vậy?

Tiền của mình cho mượn mà sao đòi nợ khó đến vậy?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Đọc bài 'Khổ như chủ nợ…', là một người hành nghề luật, từng tham gia các vụ việc liên quan đến chuyện vay mượn, đòi nợ, tôi xin góp vài câu chuyện và góc nhìn của mình.

Đòi nợ, sao khó vậy? - Ảnh 1.

Pháp luật nước ta tôn trọng nguyên tắc "việc dân sự cốt ở đôi bên". Nghĩa là hai bên tự thỏa thuận vay, tự cam kết trả nợ và có trách nhiệm thực hiện đúng cam kết ấy. Khi tranh chấp, chủ nợ có thể khởi kiện tại tòa án để yêu cầu giải quyết.

Còn cơ quan chức năng chỉ vào cuộc khi có yếu tố tội phạm, ví như con nợ "chối bay chối biến" việc mượn nợ.

Mà ở đời, nếu mọi chuyện dễ dàng thì còn đâu những lời cảm thán: "Lúc cho mượn đứng, lúc đòi lại quỳ".

Có nhiều anh chị hay hỏi tôi: Vì sao mà đòi lại tiền của mình khó thế?

Có thể vì trước khi cho vay, chúng ta chưa tìm hiểu kỹ khả năng trả nợ của người vay. Có thể vì tin nhau quá nên không lập giấy tờ, không lưu tin nhắn, không chuyển khoản qua ngân hàng mà lại đưa tiền mặt. Đến khi có chuyện tiền mất, bằng chứng cũng chẳng thấy đâu.

Nhưng đôi khi tôi cũng phải bất lực mà trả lời là "do xui".

TIN LIÊN QUAN

Xui vì mình có lòng tốt giúp người nhưng lại gặp người xấu.

Xui vì lúc vay, người ta đang làm ăn thuận lợi, nhìn đâu cũng thấy tương lai tươi sáng; đến khi trả nợ thì công việc đổ bể, tài sản chẳng còn bao nhiêu.

Và xui nhất là khi chủ nợ vì quá bức xúc mà tự biến mình thành người "mang án".

Có chị đòi nợ mãi không được nên tìm đến luật sư để nhờ tư vấn khởi kiện. Chị nghĩ đơn giản rằng: người ta nợ mình, mình kiện, tòa xử mình thắng, rồi lấy lại tiền.

Một quy trình nghe qua rất hợp lý nhưng sau khi nghe phân tích cụ thể về thủ tục, thời gian, chi phí và những khó khăn có thể phát sinh, chị quyết định… quay xe, không kiện nữa.

Nghe thì oái oăm, nhưng đó là chuyện có thật. Các bước đòi nợ đòi hỏi mất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc nếu phải nhờ đến tòa án để xét xử.

Bản án tuyên chủ nợ thắng là một chuyện nhưng để chủ nợ thực sự được nhận lại tiền cũng lắm gian nan.

Gặp con nợ chây ì, không tự nguyện thi hành án, buộc chủ nợ phải yêu cầu cơ quan thi hành án can thiệp, cưỡng chế. Toàn bộ quy trình này từ khi kiện đến khi hoàn thành phải tính bằng năm.

Ai mà xui xẻo, con nợ không còn tài sản gì để cưỡng chế thì coi như công cốc, đổ sông đổ biển hết.

Cũng vì vậy, nhiều chủ nợ chọn phương án tiềm ẩn rủi ro pháp lý, đó là tự mình hoặc thuê các cá nhân dùng vũ lực để đòi nợ.

Tôi từng bào chữa cho các bị cáo trong một vụ án liên quan. Vì quá bức xúc, anh chủ nợ gọi điện thoại cho vợ và em vợ cùng đòi.

Sự việc sau đó diễn ra ngoài phạm vi của việc đòi nợ thông thường, có yếu tố bắt giữ, có yếu tố cưỡng đoạt.

Bản án được tuyên, trừ người vợ có con nhỏ được tòa tuyên hưởng án treo, 3 người còn lại đều chịu án phạt tù.

Thế nên tôi luôn khuyên mọi người khi cho vay hãy đánh giá mức độ uy tín, tài sản cũng như khả năng trả nợ của người vay. Đồng thời việc vay mượn phải có hợp đồng hay bằng chứng rõ ràng, đảm bảo "mất lòng trước nhưng được lòng sau" và hơn hết là hãy đòi nợ đúng cách.

Suy cho cùng, tiền cho vay có thể mất, nhưng đừng để vì đòi tiền mà mất thêm những thứ khác.

Đòi nợ thôi mà, sao khó vậy? - Ảnh 2.Khổ như chủ nợ, tiền đi thì có cánh, tiền về thì ‘tùy duyên’

Có một nghịch lý: Lúc vay tiền, người ta tìm mình còn nhanh hơn shipper giao hàng. Đến lúc trả tiền, đôi khi tìm cả năm trời cũng chưa chắc thấy bóng dáng!

Quan niệm "việc dân sự cốt ở đôi bên" trong hệ thống pháp luật quy định các bên tự thỏa thuận và chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính khi vay mượn. Tuy nhiên, thực tế đòi nợ thường phát sinh bế tắc do người cho vay chủ quan không lập văn bản, thiếu chứng từ giao dịch hoặc không thẩm định khả năng thanh toán của đối phương. Rủi ro càng gia tăng khi bên vay rơi vào tình cảnh khánh kiệt, khiến việc thu hồi tài sản trở nên bất khả thi. Dù pháp luật cho phép khởi kiện ra tòa án, con đường tố tụng dân sự đòi hỏi chi phí, công sức và thời gian kéo dài nhiều năm. Ngay cả khi nhận bản án thắng kiện, việc thu hồi tiền vẫn đối mặt trở ngại lớn nếu đương sự chây ì không tự nguyện thi hành án. Trong trường hợp người vay không còn tài sản để cơ quan chức năng cưỡng chế, chủ nợ buộc phải chấp nhận nguy cơ mất trắng khoản tiền đã cho mượn. Nhiều trường hợp do bức xúc trước sự trốn tránh nghĩa vụ đã tự ý bắt giữ, đe dọa hoặc dùng vũ lực để siết nợ, dẫn đến việc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cưỡng đoạt tài sản. Bản án tù giam dành cho những chủ nợ vi phạm pháp luật là hồi chuông cảnh báo rõ ràng về giới hạn hành vi khi giải quyết tranh chấp. Do đó, việc thiết lập hợp đồng chặt chẽ, lưu giữ đầy đủ bằng chứng và đánh giá năng lực tài chính trước khi giao dịch là nguyên tắc cốt lõi để phòng ngừa rủi ro.
amung