Tình huống cân não trong ca thông tim bào thai đầy thách thức ở TPHCM

Đại diện Bệnh viện Từ Dũ (TPHCM) cho biết các bác sĩ của đơn vị vừa phối hợp với Bệnh viện Nhi đồng 1 thực hiện thành công ca thông tim bào thai thứ 17. Trường hợp này đặt ra những thách thức kỹ thuật chưa từng gặp ở các ca trước đó.

Trường hợp phát hiện bất thường tim sớm nhất

Thai phụ K.X. (30 tuổi, quê Vĩnh Long) mang thai tự nhiên lần thứ hai, dự sinh ngày 29/12. Trong các lần khám thai định kỳ ở quý I, bệnh nhân chưa ghi nhận bất thường, xét nghiệm sàng lọc trước sinh NIPT cũng cho kết quả nguy cơ thấp.

Nhưng khi thai được 16 tuần 6 ngày tuổi, kết quả siêu âm phát hiện thai nhi không lỗ van động mạch phổi, hở van ba lá nặng và thiểu sản thất phải mức độ trung bình. Đây là trường hợp phát hiện bất thường tim sớm nhất trong 17 ca can thiệp bào thai đã thực hiện ở TPHCM.

Thai phụ được theo dõi song song tại khoa Chăm sóc trước sinh của Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1. Trong quá trình theo dõi từ tuần thai 17 đến tuần thai 26, các ê-kíp thường xuyên trao đổi dữ liệu hình ảnh và hội chẩn với Giáo sư Gerald Tulzer, chuyên gia người Áo có kinh nghiệm trong lĩnh vực can thiệp tim bào thai.

Qua quá trình đánh giá chặt chẽ, các chuyên gia thống nhất thời điểm can thiệp tối ưu vào khoảng tuần thai 28-29, nhằm cải thiện dòng máu qua van động mạch phổi và hướng đến khả năng phát triển tuần hoàn hai thất sau sinh.

Ngày 8/10, hội chẩn liên viện xác định thai hơn 28 tuần tuổi có tình trạng không lỗ van động mạch phổi kèm thiểu sản thất phải tiến triển nặng. Sau khi đánh giá toàn diện, hội đồng chuyên môn thống nhất thực hiện nong van động mạch phổi trong bào thai.

Cân não vì thách thức chưa từng gặp

8h30 ngày 9/10, ca can thiệp bắt đầu. Sau khi gây vô cảm cho mẹ và thai nhi, ê-kíp điều chỉnh tư thế thai, đưa kim 18G xuyên qua thành bụng mẹ, cơ tử cung, thành ngực thai để tiếp cận buồng thoát thất phải tim thai.

Lúc này, khó khăn xuất hiện khi hệ thống dây dẫn chuyên dụng không thể đi qua van động mạch phổi, do lá van quá dày và chắc. Ê-kíp nhanh chóng chuyển sang phương án dự phòng bằng kỹ thuật "kim trong kim", sử dụng kim 20G đưa qua kim 18G nhằm tăng khả năng xuyên qua van.

Đây là kỹ thuật từng được áp dụng thành công ở ca can thiệp thứ 13. Dù vậy, phương án này vẫn không đạt kết quả do cấu trúc van quá dày. Đáng chú ý, trong quá trình thực hiện thủ thuật, tim thai xuất hiện biến chứng không mong muốn, phải tạm ngừng can thiệp để hồi sức thai nhi.

Sau hồi sức và đánh giá lại toàn diện, các bác sĩ quyết định thực hiện phương án cuối cùng: đưa kim 18G xuyên qua van động mạch phổi. Khi đầu kim đã qua van, hệ thống dây dẫn và bóng nong được đưa đến vị trí cần can thiệp, bơm với áp lực phù hợp để tái lập dòng máu qua van động mạch phổi.

Sau 4 giờ can thiệp, thai phụ ổn định, siêu âm thai ghi nhận nhịp tim bình thường. Sau 5 ngày can thiệp, cả mẹ lẫn con đều chưa ghi nhận dấu hiệu nguy cơ mới. Hiện tại, thai phụ tiếp tục được theo dõi sát tại Bệnh viện Từ Dũ, nhằm đánh giá diễn tiến tim thai và các chỉ số liên quan trong thời gian tiếp theo.

Thành công của ca thứ 17 cho thấy vai trò quan trọng của sự chuẩn bị kỹ lưỡng, khả năng phối hợp liên viện, đánh giá liên tục tình trạng thai nhi và quyết định chuyên môn linh hoạt trước những tình huống không theo dự kiến.

Trải qua hàng chục ca can thiệp bào thai, sự phối hợp giữa Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 mở ra cơ hội điều trị cho những thai nhi mắc dị tật tim bẩm sinh nghiêm trọng ngay từ trong bụng mẹ.

Dù kết quả lâu dài vẫn cần được đánh giá qua quá trình theo dõi thai kỳ và chăm sóc sau sinh, mỗi bước tiến về chuyên môn của các đơn vị y tế ở Việt Nam đều góp phần nâng cao cơ hội điều trị, chất lượng chăm sóc cho mẹ và bé.