Hóa giải tranh chấp từ sự đồng thuận
Với phương châm "một vụ việc chỉ được giải quyết dứt điểm và có hiệu quả cao thông qua hòa giải", Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 9 Đắk Lắk luôn xác định hòa giải là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động.
Trụ sở TAND khu vực 9 Đắk Lắk (Ảnh: Uy Nguyễn).
Theo ông Nguyễn Xuân Hán, Chánh án TAND khu vực 9 Đắk Lắk, hòa giải không đơn thuần là một thủ tục tố tụng mà còn là cách để các bên tranh chấp tìm được tiếng nói chung, tự nguyện giải quyết mâu thuẫn trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật và đạo đức xã hội.
Khi các bên tự thỏa thuận được với nhau, kết quả giải quyết thường nhận được sự đồng thuận cao hơn, qua đó hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp kéo dài. Đây cũng là giải pháp giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và Nhà nước, đồng thời góp phần giữ gìn tình cảm gia đình, quan hệ láng giềng và môi trường kinh doanh tại địa phương.
"Xác định rõ ý nghĩa của công tác hòa giải, lãnh đạo đơn vị luôn chỉ đạo các thẩm phán chú trọng học hỏi, nâng cao kỹ năng, phương pháp hòa giải theo quy định của pháp luật", ông Hán cho biết.
Từ định hướng đó, các thẩm phán được yêu cầu kiên trì tìm hiểu nguyên nhân, bản chất tranh chấp, lắng nghe ý kiến của các bên và tạo điều kiện để đương sự tự nguyện thỏa thuận. Khi các bên không còn khả năng hòa giải, vụ án mới được đưa ra xét xử theo quy định.
Trong suốt 10 năm qua, TAND khu vực 9 Đắk Lắk đã hoà giải thành hơn 7.100 vụ án (Ảnh: Uy Nguyễn).
Trong 10 năm qua, TAND khu vực 9 Đắk Lắk đã hòa giải thành công 7.101/8.882 vụ án, đạt tỷ lệ 79,9%. Các vụ việc được giải quyết thông qua việc đương sự tự nguyện rút đơn khởi kiện hoặc Tòa án ban hành quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự.
Theo ông Hán, tỷ lệ hòa giải thành cao trong các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại đã góp phần ổn định đời sống xã hội, lành mạnh hóa môi trường kinh doanh và hạn chế những mâu thuẫn có thể kéo dài, phát sinh hệ lụy.
Giải quyết hơn 10.000 vụ việc, tỷ lệ án bị hủy, sửa thấp
TAND khu vực 9 Đắk Lắk (trước là TAND huyện Ea H'leo), hiện có thẩm quyền giải quyết các vụ việc tại 5 xã gồm Ea Khăl, Ea Đrăng, Ea Wy, Ea H'Leo và Ea Hiao. Địa bàn có tổng dân số 138.773 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 40%.
Đặc thù địa bàn rộng, dân cư phân bố thưa thớt, trình độ dân trí còn hạn chế ở một bộ phận người dân đặt ra không ít khó khăn trong quá trình tiếp nhận, xác minh và giải quyết các vụ án.
Một phiên tòa xét xử vụ án hình sự tại TAND khu vực 9 Đắk Lắk (Ảnh: Uy Nguyễn).
Để nâng cao hiệu quả công việc, đơn vị đã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính tư pháp, tạo điều kiện thuận lợi để người dân khởi kiện và thực hiện các thủ tục liên quan.
TAND khu vực 9 Đắk Lắk thành lập Tổ Hành chính tư pháp thuộc Văn phòng Tòa án, do một thẩm phán làm tổ trưởng, cùng các thẩm phán và thư ký trực tiếp tiếp nhận, phân loại đơn; thực hiện các thủ tục thụ lý, chuyển đơn, trả lại đơn hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện theo quy định.
Không chỉ chú trọng hòa giải, TAND khu vực 9 Đắk Lắk còn tập trung nâng cao chất lượng xét xử, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Theo thống kê, từ tháng 10/2015 đến nay, đơn vị đã thụ lý 10.480 vụ việc, giải quyết 10.193 vụ, đạt tỷ lệ 97,3%; còn 287 vụ việc đang được giải quyết. Tổng số án bị hủy, sửa là 87 vụ, chiếm tỷ lệ 0,85%.
Bình quân mỗi thẩm phán giải quyết, xét xử khoảng 8,5 vụ việc mỗi tháng, tương đương 102 vụ việc mỗi năm. Đây là khối lượng công việc đáng kể, đòi hỏi đội ngũ thẩm phán, thư ký phải nỗ lực bảo đảm tiến độ nhưng vẫn tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật.
Một trong những giải pháp được đơn vị duy trì là tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm, xem đây như hình thức đào tạo tại chỗ để thẩm phán, thư ký và hội thẩm nâng cao kỹ năng điều hành, xử lý tình huống và tranh tụng.
Với những nỗ lực trong công tác chuyên môn, giai đoạn 2016-2025, TAND khu vực 9 Đắk Lắk liên tục đạt các danh hiệu thi đua như: Tập thể lao động xuất sắc, Cờ thi đua của Chính phủ và Cờ thi đua TAND của Chánh án TAND Tối cao. Hàng chục lượt cá nhân được công nhận danh hiệu Thẩm phán giỏi, Chiến sĩ thi đua cơ sở cùng nhiều giấy khen, bằng khen của các cấp.
Theo lãnh đạo TAND khu vực 9 Đắk Lắk, thời gian tới, đơn vị tiếp tục khuyến khích cán bộ, công chức học tập, trau dồi chuyên môn, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ, đồng thời duy trì các giải pháp cải cách tư pháp và nâng cao chất lượng giải quyết vụ án.