Tòa nhà dành cho nhóm bạn người cao tuổi cùng sống

Mô hình co-housing kết hợp căn hộ, không gian chung và thương mại được triển khai để duy trì gắn kết xã hội, đồng thời bảo đảm sự độc lập trong sinh hoạt của cư dân lớn tuổi.

Ellen Browning Building là công trình nhà ở hỗn hợp tại Portland (Mỹ). Ý tưởng tòa nhà này hình thành khi một nhóm bạn thân tìm cách duy trì các mối quan hệ trong giai đoạn tuổi già. Họ lựa chọn mô hình co-housing, phát triển một tòa nhà riêng để cân bằng giữa đời sống cộng đồng và sự riêng tư của từng cá nhân.

Khu đất nằm trên đường Division, thuộc khu thương mại và bán lẻ sôi động ở đông nam Portland. Với nhiều tiện ích đô thị và dịch vụ chăm sóc sức khỏe xung quanh, vị trí này phù hợp chiến lược "già hóa tại chỗ" của cư dân cao tuổi.

"Già hóa tại chỗ" (aging in place) là khái niệm chỉ việc người cao tuổi tiếp tục sống trong ngôi nhà hoặc cộng đồng quen thuộc của mình khi tuổi tác tăng lên, thay vì chuyển đến viện dưỡng lão hay các cơ sở chăm sóc tập trung.

Để thực hiện điều này, nơi ở thường được đặt tại khu vực có thể dễ dàng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, mua sắm, giao thông công cộng và các hoạt động cộng đồng. Mục tiêu của mô hình là duy trì tính tự chủ, chất lượng cuộc sống và các mối quan hệ xã hội của người cao tuổi trong thời gian dài.

Thay vì tối đa số lượng căn hộ, dự án rộng khoảng 3.160 m2 tập trung nâng cao chất lượng trải nghiệm sống cho cư dân và cộng đồng lân cận. Công trình có 10 căn hộ với quy mô 93-372 m2. Các căn hộ một phòng ngủ được bố trí ở tầng hai và ba, trong khi tầng trệt có thêm các căn dành cho khách hoặc người chăm sóc y tế.

Tầng dưới cùng được bố trí các không gian bán lẻ và phòng trưng bày nghệ thuật. Cách tổ chức này tăng hoạt động cho mặt tiền đô thị, đồng thời phản ánh mong muốn đóng góp vào đời sống khu phố của nhóm cư dân.

Mặt ngoài công trình được bao bọc bằng các tấm đất nung màu trắng ngà có bề mặt gân nổi. Lớp vỏ công trình phản ứng với sự thay đổi của ánh sáng tự nhiên, tạo hiệu ứng màu sắc và bóng đổ trên mặt đứng.

Hệ thống sân hiên được bố trí giật cấp theo các tầng, làm giảm cảm giác đồ sộ của khối nhà. Mỗi sân hiên đều có lớp cây xanh tạo khoảng đệm riêng tư, đồng thời trở thành không gian ngoài trời để cư dân gặp gỡ, trò chuyện và sinh hoạt hàng ngày.

Kết cấu chính của công trình là khung bê tông ứng suất trước, tầng trên cùng sử dụng gỗ ghép thanh nhiều lớp và dầm gỗ. Nhiều hạng mục được sản xuất sẵn trước khi đưa tới công trường lắp đặt, trong đó có các tấm ốp terra cotta (vật liệu ốp tường làm từ đất sét tự nhiên được nung ở nhiệt độ cao) cho mặt tiền. Giải pháp này rút ngắn thời gian xây dựng và giảm chi phí thi công.

Phần hoàn thiện công trình sử dụng cửa sổ cách nhiệt, lan can kim loại, hệ giàn leo và sàn gỗ. Dưới tòa nhà là một gara đỗ xe ngầm phục vụ cư dân.

Tác phẩm nghệ thuật được đưa vào các không gian chung, gồm đèn chùm thiết kế riêng, tường trình chiếu nghệ thuật kỹ thuật số và tác phẩm điêu khắc ngoài trời.

Sảnh chung được tích hợp như một không gian trưng bày nghệ thuật, với các tác phẩm điêu khắc, tranh treo tường và kính màu đặt gần khu vực tiếp đón. Trần gỗ sáng màu kết hợp ánh sáng tự nhiên từ mặt kính lớn tạo không gian mở. Quầy lễ tân ốp đá và các vách ngăn màu tối giúp định hình chức năng của khu vực sinh hoạt chung.

Theo nhóm thiết kế, nghệ thuật được đưa vào các không gian cộng đồng nhằm tăng tương tác giữa cư dân và tạo điểm nhấn cho đời sống hàng ngày.

Tầng bốn là khu vực sinh hoạt cộng đồng với đầy đủ không gian trong nhà và ngoài trời phục vụ nấu ăn, ăn uống, đọc sách, bơi lội, xem phim.

Các tiện ích được tích hợp trong một tầng cho phép cư dân linh hoạt lựa chọn giữa hoạt động tập thể và khoảng riêng tư.

Khu vực tiện ích chung trên tầng sinh hoạt cộng đồng được bố trí hồ bơi trong nhà, kết nối trực tiếp với sân hiên và không gian cây xanh bên ngoài qua hệ cửa kính trượt lớn.

Nội thất sử dụng bảng màu vật liệu tối giản với sàn và trần gỗ sồi, tường thạch cao.

Cư dân được lựa chọn từ một số mẫu thiết kế bếp và tủ cố định tiêu chuẩn trước khi tự hoàn thiện phần nội thất theo nhu cầu riêng.

Theo nhóm thiết kế, việc tự phát triển dự án giúp duy trì mạng lưới quan hệ của nhóm bạn cùng gia đình và cộng đồng xung quanh. Công trình hướng tới một môi trường sống hỗ trợ kết nối xã hội lâu dài cho cư dân lớn tuổi.

Bản vẽ mặt bằng các tầng của công trình.

Bích Phương (theo Dezeen)
Chủ trì thiết kế: Corey Martin
Thiết kế kiến trúc: Hacker Architects
Thiết kế nội thất: Garrison Hullinger Interior Design
Ảnh: Jeremy Bittermann