Tổng thống Serbia từ chức để tranh cử làm... thủ tướng

Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Ngày 27-9, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic tuyên bố từ chức ngay trước cuộc bầu cử sớm.

Theo Hãng tin AFP, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic có bài phát biểu từ chức tại Phủ Tổng thống ở thủ đô Belgrade, trong khi những người ủng hộ tập trung bên ngoài và hô vang tên ông. "Tôi từ chức tổng thống. Sáng mai, tôi sẽ bàn giao nhiệm vụ cho chủ tịch quốc hội" - ông Vucic nói ngày 27-9.

Được bầu làm tổng thống lần đầu vào năm 2017 và tái đắc cử vào tháng 5-2022, ông Vucic đã rút ngắn nhiệm kỳ 5 năm để vận động tranh cử thủ tướng, dù luật pháp không yêu cầu ông phải từ chức.

"Tôi muốn tranh cử như một người bình thường, như một người dân" - ông Vucic tuyên bố.

Cuộc bầu cử sớm vào tháng 10 là yêu cầu chủ chốt của phong trào do sinh viên Serbia lãnh đạo. Phong trào bắt nguồn từ vụ sập mái che ở nhà ga tại thành phố Novi Sad hồi tháng 11-2024 khiến 16 người thiệt mạng - vụ việc được cho là có liên quan đến tham nhũng.

Thảm kịch này đã châm ngòi cho một số cuộc biểu tình lớn nhất tại Serbia kể từ năm 2000, có thời điểm thu hút hàng trăm ngàn người tham gia.

Những lời kêu gọi ban đầu về một cuộc điều tra minh bạch sau đó chuyển thành yêu cầu tổ chức bầu cử sớm, điều mà ông Vucic nhiều lần cam kết nhưng chưa ấn định thời điểm. Tuy nhiên, trong tháng này, ông đã ấn định ngày 25-10 tiến hành bầu cử, với lý do "những biến động lớn trên chính trường trong nước".

Hiện ông Vucic đứng đầu danh sách tranh cử của Đảng Tiến bộ Serbia theo đường lối dân túy cánh hữu và là ứng viên của đảng này cho vị trí thủ tướng.

Vài phút trước khi từ chức, ông Vucic đã sử dụng quyền hạn theo hiến pháp để ân xá hàng chục người bị nghi phạm tội trong các cuộc biểu tình, trong đó có các sinh viên và những người trung thành với đảng của ông.

Theo luật, Chủ tịch Quốc hội Ana Brnabic giờ đây trở thành quyền tổng thống trong thời hạn tối đa 3 tháng. Trong thời gian này, một cuộc bầu cử tổng thống phải được tổ chức.

Biểu tình rầm rộ ở Serbia, Thủ tướng Vucevic từ chức

Thủ tướng Serbia Milos Vucevic thông báo từ chức trong bối cảnh hàng nghìn người ở nước này biểu tình phản đối sau vụ sập mái ga xe lửa vào cuối năm ngoái.

Động thái Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic chính thức tuyên bố từ chức ngày 27-9 để tham gia tranh cử vị trí Thủ tướng đã đánh dấu bước ngoặt lớn trong cục diện chính trị nước này. Mặc dù luật pháp không bắt buộc phải rời ghế lãnh đạo trước khi vận động hành lang, ông Vucic vẫn chọn rút ngắn nhiệm kỳ kéo dài từ năm 2017 nhằm trực tiếp đứng đầu danh sách của Đảng Tiến bộ Serbia. Quyết định này được đưa ra ngay trước cuộc bầu cử sớm ấn định vào ngày 25-10 tới. Làn sóng biến động chính trị lần này khởi nguồn từ vụ sập mái che nhà ga tại thành phố Novi Sad hồi tháng 11-2024 làm 16 người thiệt mạng. Thảm kịch nghi do tham nhũng đã bùng phát thành chuỗi biểu tình quy mô lớn nhất Serbia kể từ năm 2000, khiến cựu Thủ tướng Milos Vucevic phải từ chức. Áp lực dồn dập từ phong trào sinh viên buộc chính quyền đương nhiệm phải chấp nhận yêu cầu tổ chức bầu cử sớm nhằm xoa dịu làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Ngay trước thời điểm bàn giao quyền lực cho Chủ tịch Quốc hội Ana Brnabic, ông Vucic đã ký quyết định ân xá cho hàng loạt nghi phạm liên quan đến các cuộc bãi công. Quyền Tổng thống Ana Brnabic sẽ đảm nhận trọng trách điều hành quốc gia trong thời hạn tối đa 3 tháng để chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống mới. Cuộc đua quyền lực sắp tới hứa hẹn sẽ vô cùng gay kịch liệt khi phe dân túy cánh hữu đối mặt với yêu cầu cải cách minh bạch từ phía quần chúng.