TPHCM ghi nhận hàng trăm ca cúm trong tuần: Cảnh báo nhầm lẫn tai hại

TPHCM ghi nhận hàng trăm ca mắc cúm trong tuần

Theo ghi nhận từ hệ thống giám sát dịch, số lượng người mắc các bệnh viêm hô hấp cấp tại TPHCM đang gia tăng đáng kể. Riêng trong tuần 40, thành phố đã ghi nhận hơn 34.600 ca mắc, tăng hơn 64% so với trung bình 4 tuần trước.

Nguyên nhân được nhận định do thời tiết chuyển mùa kết hợp với việc học sinh, sinh viên tập trung trở lại trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho các mầm bệnh đường hô hấp lây lan trong cộng đồng.

Trong đó, riêng tuần 40, TPHCM ghi nhận 151 ca mắc cúm, với chủng cúm A/H1N1 2009 chiếm ưu thế (áp đảo 116 mẫu, chiếm gần 77%). Tổng số trường hợp mắc bệnh cúm từ đầu năm ở TPHCM đã tăng lên 397 ca.

Sự gia tăng đồng thời của các ca viêm hô hấp cấp - bao gồm cúm A/H1N1 2009 - đòi hỏi người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa để hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Theo Sở Y tế TPHCM, để chủ động kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh lây lan, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) tiếp tục triển khai hệ thống giám sát tác nhân gây bệnh viêm đường hô hấp cấp.

Công tác thu thập mẫu xét nghiệm được thực hiện chủ động tại 29 cơ sở y tế, bao gồm các bệnh viện và trung tâm y tế khu vực, kết hợp với việc giám sát chặt chẽ các chùm ca bệnh trong cộng đồng.

Việc phân tích liên tục diễn biến ca mắc và định danh chủng virus giúp kịp thời nhận diện nguy cơ, dự báo xu hướng lây nhiễm và tham mưu các giải pháp can thiệp phù hợp với tình hình thực tế.

Trước nguy cơ các ca bệnh đường hô hấp tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian tới, HCDC khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Đặc biệt, người cao tuổi và người có bệnh nền cần nâng cao cảnh giác, bởi đây là nhóm có nguy cơ chuyển nặng và gặp biến chứng nguy hiểm.

Người dân nên duy trì thói quen thường xuyên rửa tay bằng nước sạch với xà phòng. Khi ho hoặc hắt hơi, cần che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo để hạn chế phát tán giọt bắn chứa virus ra môi trường xung quanh.

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh như sốt, ho, đau họng hay sổ mũi, người bệnh nên chủ động đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc gần với người khác và đến cơ sở y tế để được tư vấn điều trị kịp thời.

Đặc biệt, việc chủ động tiêm vaccine phòng bệnh cúm hàng năm theo hướng dẫn của ngành y tế là giải pháp quan trọng giúp tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình.

Vì sao cần tiêm vaccine cúm nhắc lại hàng năm?

Theo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, cúm mùa là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp thường gặp, do virus cúm A, B, C gây nên. Mặc dù thời gian bệnh thường ngắn, gánh nặng chăm sóc sức khỏe và kinh tế hàng năm của cúm là rất lớn, khi bệnh có thể gây biến chứng viêm phổi và dẫn đến tử vong.

Điều trị cúm với thuốc kháng virus có những giới hạn nhất định về độ tuổi, chống chỉ định, tác dụng không mong muốn, đường dùng và nguy cơ đề kháng, nên phải được chỉ định và giám sát chặt chẽ bởi nhân viên y tế.

Do đó, việc tiêm ngừa vaccine cúm hằng năm là cách tốt nhất để bảo vệ cơ thể khỏi cúm mùa, song song với các biện pháp phòng bệnh hữu hiệu khác như giữ vệ sinh cơ thể, tránh tiếp xúc với người bệnh.

ThS.BSCKII Trần Minh Trúc Hằng, công tác tại khoa Khám bệnh, bệnh viện đa khoa ở TPHCM cho biết, hiện nay có nhiều hiểu lầm ở các bệnh đường hô hấp. Trong đó, cảm lạnh và cúm thường bị nhầm lẫn do cùng gây ra các triệu chứng đường hô hấp.

Tuy nhiên, cảm lạnh thường do các virus như Rhinovirus hoặc Enterovirus gây ra, với triệu chứng chủ yếu ở đường hô hấp trên như sổ mũi, ho, đau họng. Trong khi đó, cúm do virus Influenza gây ra, phổ biến thuộc nhóm A và B. Ngoài ho, sổ mũi, người mắc cúm có thể sốt, đau đầu, đau nhức cơ thể và mệt mỏi rõ rệt.

Một hiểu lầm thường gặp là cho rằng dầm mưa, nằm máy lạnh hoặc tiếp xúc trực tiếp với thời tiết lạnh sẽ gây cúm. Thực tế, cúm là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, bản thân việc dầm mưa hay nằm máy lạnh không trực tiếp tạo ra virus cúm.

Một vấn đề khác là việc tự ý sử dụng kháng sinh khi có triệu chứng cúm. Kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus cúm, chỉ được sử dụng khi có chỉ định điều trị nhiễm khuẩn. Dùng thuốc không đúng cách có thể làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Bác sĩ Hằng lưu ý, dù tiêm vaccine không đồng nghĩa được bảo vệ tuyệt đối trước mọi chủng virus cúm, nhưng có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng và nguy cơ biến chứng. Hiệu quả bảo vệ phụ thuộc vào mức độ tương đồng giữa chủng virus lưu hành với chủng virus trong vaccine, khả năng đáp ứng miễn dịch của từng người.

Theo các chuyên gia, có hai lý do chính khiến việc tiêm vaccine cúm nhắc lại hàng năm có ý nghĩa rất quan trọng.

Thứ nhất, virus cúm liên tục biến đổi (gọi là "đột biến kháng nguyên"). Mỗi năm, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đều theo dõi các chủng đang lưu hành và khuyến cáo thành phần vaccine mới để phù hợp nhất với các chủng dự kiến gây bệnh trong mùa tới.

Thứ hai, miễn dịch tạo ra sau tiêm vaccine sẽ giảm dần theo thời gian, thường sau 6-12 tháng. Vì vậy, tiêm nhắc lại hàng năm giúp cơ thể duy trì mức kháng thể bảo vệ đủ mạnh.

Đối với các nhóm có nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền (tim mạch, tiểu đường, phổi mạn tính…), việc tiêm vaccine cúm hàng năm được xem là biện pháp dự phòng chủ động và hiệu quả nhất hiện nay. Tiêm càng sớm trước mùa dịch càng tốt, để cơ thể kịp tạo đủ kháng thể bảo vệ.