TPHCM sắp đưa dây chuyền Intel vào đào tạo nhân lực bán dẫn

Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Việt Long, Phó Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM (SHTP), bên lề Hội nghị Quốc tế thường niên Khu Công nghệ cao lần thứ 8 - Ngày Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo Vùng Đông Nam Bộ, với chủ đề “Đô thị công nghệ cao - Động lực tăng trưởng của TPHCM trong kỷ nguyên mới”, diễn ra ngày 16/10.

Theo ông Long, nguồn nhân lực công nghệ cao là yếu tố quan trọng để TPHCM cũng như Việt Nam thu hút đầu tư công nghệ cao, đồng thời phát triển hệ sinh thái công nghệ. Để đáp ứng nhu cầu này, SHTP đang triển khai mô hình liên kết “Ba nhà”, gồm Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, trong đó chú trọng gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực bán dẫn, SHTP đang hợp tác với Tập đoàn Intel để đào tạo nhân lực. Theo kế hoạch, Intel sẽ tài trợ và chuyển giao cho Trung tâm Đào tạo SHTP một chuỗi dây chuyền phục vụ các công đoạn kiểm định, thử nghiệm và đóng gói vi mạch bán dẫn.

Đây là dây chuyền công nghiệp được Intel sử dụng trong sản xuất. Thay vì chuyển giao ra ngoài lãnh thổ, doanh nghiệp sẽ bàn giao hệ thống này cho Trung tâm Đào tạo SHTP để phục vụ công tác đào tạo.

Theo ông Long, hệ thống thiết bị sẽ phục vụ đào tạo chuyên sâu công đoạn “back-end” của ngành bán dẫn, gồm kiểm định, đóng gói và đo kiểm chất lượng vi mạch. Việc đưa thiết bị thực tế vào đào tạo giúp sinh viên làm quen quy trình sản xuất, thực hành vận hành và xử lý các vấn đề kỹ thuật, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu của doanh nghiệp.

Bên cạnh đào tạo nhân lực, SHTP cũng chú trọng ươm tạo, hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ. Nội dung này được thúc đẩy tại Startup Pitchfest 2026 với hơn 10 nhóm dự án khởi nghiệp và 6 quỹ đầu tư tham gia.

Theo ông Long, các quỹ không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ startup về quản trị, chiến lược và kết nối thị trường, giúp doanh nghiệp phát triển vững chắc hơn. “Startup chỉ có thể trưởng thành vững chắc khi nhận được sự cố vấn bài bản và sự đồng hành chiến lược từ những nhà đầu tư có tầm nhìn”, ông nói.

Để phát triển công nghệ cao bền vững, mạnh mẽ hơn, ở góc độ nhà trường, TS Đinh Vũ Trang Ngân, Hiệu trưởng Trường Đại học Fulbright Việt Nam, đơn vị sắp đưa cơ sở đào tạo mới vào hoạt động tại SHTP, cho hay một khu công nghệ cao trước hết cần nguồn nhân lực công nghệ cao.

Tuy nhiên, nhân lực của 10 năm tới sẽ phải khác với 10 năm trước khi trí tuệ nhân tạo ngày càng có khả năng thay thế nhiều công việc kỹ thuật. Đây cũng là lý do cơ sở mới tại SHTP tập trung vào 3 chức năng cốt lõi gồm nghiên cứu phát triển, đào tạo nhân lực công nghệ cao và ươm tạo doanh nghiệp công nghệ.

Theo bà, Việt Nam vẫn cần thêm kỹ sư, chuyên gia về AI, bán dẫn, dữ liệu, tự động hóa và robot. Song, đào tạo nhân lực không thể chỉ tập trung vào kiến thức kỹ thuật. Khi AI có thể viết mã, phân tích dữ liệu, tổng hợp thông tin và đưa ra phương án nhanh chóng, con người cần được trang bị khả năng hiểu con người, xử lý những tình huống chưa rõ ràng, đưa ra phán đoán và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

“Trong tương lai, khả năng đặt đúng câu hỏi có thể quan trọng không kém khả năng đưa ra câu trả lời đúng”, TS Ngân nói.

TS Đinh Vũ Trang Ngân phân tích thêm hệ sinh thái công nghệ không chỉ cần những người xây dựng công nghệ mà còn cần những người xác định công nghệ nào cần phát triển, vấn đề nào cần giải quyết và công nghệ đó tạo ra giá trị cho ai. Đào tạo công nghệ cần gắn với kinh tế, quản trị, chính sách và các lĩnh vực nghiên cứu về con người, xã hội.

Một yêu cầu khác là đưa các bài toán thực tế vào quá trình đào tạo. Sinh viên có thể cùng doanh nghiệp giải quyết các vấn đề về AI, tự động hóa, sản xuất thông minh, năng suất và chuỗi cung ứng. Qua đó, doanh nghiệp không chỉ là nơi tuyển dụng mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo và nghiên cứu.

Theo Quyết định 6827 của UBND TPHCM, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Khu Công nghệ cao (SHTP-IC) vừa được thành lập trên cơ sở tổ chức lại Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ từ ươm tạo, phát triển sản phẩm đến kết nối vốn, thị trường và thương mại hóa công nghệ. Trung tâm cũng là đầu mối kết nối chuyên gia, nhà đầu tư, trường đại học và các tổ chức đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển hệ sinh thái công nghệ tại Khu Công nghệ cao.