Trả lại diện mạo tường thành Huế dưới triều Nguyễn

Di tích Thượng thành, Eo Bầu và hộ thành hào ở phía tây, phía bắc và phía đông của kinh thành Huế đang được trùng tu song song với việc di dời dân nhằm trả lại diện mạo như dưới thời Nguyễn.

Hệ thống tường thành Huế gồm 3 vòng thành chính (kinh thành, hoàng thành và Tử Cấm thành). Tường thành kinh thành Huế chu vi khoảng 10-11 km, bao bọc diện tích 520 ha. Tường thành xây bằng đất kết hợp gạch, cao khoảng 6,6 m và dày 21 m. Trong ảnh là mặt chính nam của kinh thành Huế.

Đầu năm 2026, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế triển khai tu bổ, tôn tạo di tích Thượng thành, Eo Bầu và kè hộ thành hào đoạn từ Tây Thành đài đến cửa Chánh Bắc với tổng kinh phí hơn 137 tỷ đồng. Trong đó, gói thầu số 116 tu bổ và tôn tạo Thượng thành, Eo Bầu và kè hộ thành hào mặt trong từ Tây Thành Đài đến cửa Chánh Bắc có tổng kinh phí hơn 86 tỷ đồng và gói thầu số 117 tu bổ, tôn tạo kè hộ thành hào mặt ngoài từ Tây Thành đài đến cửa Chánh Bắc có tổng kinh phí hơn 28 tỷ đồng. Theo kế hoạch, việc trùng tu sẽ hoàn thành cuối năm 2027.

Trong ảnh, hệ thống tường thành của pháo đài Tây Thành được đơn vị thi công tu bổ gần xong. Xưa kia, pháo đài Tây Thành được bố phòng nghiêm ngặt với nhiều pháo nhãn.

Các dược khố nằm trên di tích Thượng thành đoạn từ Tây Thành đài đến cửa Chánh Bắc đang được trùng tu. Dược khố được triều Nguyễn sử dụng làm kho chứa vũ khí, chỗ nghỉ ngơi cho binh linh canh gác thành.

Hộ thành hào trước cửa Chánh Bắc đang được tập trung kè đá. Một số khu vực kè ngoài hộ thành hào việc tu bổ, tôn tạo di tích đang gặp khó khăn do vướng giải phóng mặt bằng, nhiều hộ dân chưa di dời.

Trước đó, hệ thống tường thành kinh thành Huế đoạn từ Quan Tượng đài đến Tây Thành thủy quan đã được trùng tu. Các đơn vị thi công đang tập trung vận chuyển bùn đất sau khi nạo vét hộ thành hào.

Hệ thống di tích Thượng thành và Eo Bầu đoạn từ đài Nam Hanh đến Đông Phụ đài được trùng tu với tổng phí hơn 54 tỷ đồng đã cơ bản hoàn thành. Đơn vị thi công đang lát gạch Bát Tràng đường dạo, hạ giải và tu bổ Thượng thành, Eo Bầu Nam Hanh, tu bổ dược khố, đắp đất dốc kéo pháo.

Hỏa dược khố ở gần cửa Hữu đã trùng tu xong. Đây là một trong những công trình xưa kia của triều Nguyễn phát lộ khi người dân tháo dỡ nhà cửa, di dời khỏi di tích Thượng thành và Eo Bầu.

Hệ thống tường thành và kè đá hộ thành hào đoạn từ Quang Tượng đài đến khu vực Tây Thành thủy quan đã được trùng tu, tu bổ. Sau khi hộ thành hào được nạo vét bùn tập kết sát chân tường thành, đơn vị thi công hoàn trả mặt bằng, vận chuyển đất bùn đi nơi khác.

Hệ thống tường thành Kinh thành Huế đoạn từ Tây Thành thủy quan đến Tây Thành đài vẫn chưa được trùng tu, tu bổ. Khu vực này còn vướng 52 hộ dân, trong đó có hơn 40 hộ dân tại kè ngoài hộ thành hào.

Gần 200 hộ dân sống trong khu vực di tích Thượng thành, Eo Bầu và hộ thành hào ở phường Phú Xuân vẫn chưa di dời, bàn giao mặt bằng gây ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện hợp phần tu bổ, tôn tạo di tích.

Nhiều dược khố của triều Nguyễn phát lộ khi nhà dân tháo dỡ, di dời chưa được trùng tu, xung quanh cỏ cây mọc um tùm.

Một dược khố ở khu vực này bị hư hỏng nặng, cây xanh mọc xung quanh. Người dân tận dụng khu vực chưa di dời này để nuôi trâu.

Theo kế hoạch, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế sẽ tổ chức trùng tu, tu bổ sau khi được duyệt thiết kế bản vẽ thi công và dự toán xây dựng. Để dự án sớm triển khai, việc hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao mặt bằng đang được gấp rút thực hiện.

Một dược khố ở khu vực này bị hư hỏng nặng, cây xanh mọc xung quanh. Người dân tận dụng khu vực chưa di dời này để nuôi trâu.

Võ Thạnh