Trả lời:
Trẻ sơ sinh khỏe mạnh, bú mẹ hoàn toàn thường không cần uống thêm nước lọc trong 6 tháng đầu đời, kể cả khi thời tiết nóng. Sữa mẹ chứa hơn 80% là nước, đồng thời cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết cho trẻ trong giai đoạn này.
Với trẻ bú sữa công thức, cha mẹ cũng không nên tự ý cho uống thêm nước hoặc pha loãng sữa để tăng lượng nước đưa vào cơ thể. Sữa công thức cần được pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn của nhà sản xuất, bởi thêm quá nhiều nước dễ làm giảm lượng năng lượng và chất dinh dưỡng mà trẻ tiếp nhận.
Bác sĩ Vân đang khám cho trẻ sơ sinh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Phụ huynh cho trẻ uống nhiều nước có thể khiến trẻ no bụng, giảm lượng sữa tiếp nhận, ảnh hưởng đến tăng trưởng. Thận của trẻ sơ sinh còn non nớt, khả năng điều hòa nước và điện giải chưa hoàn thiện. Nếu uống quá nhiều nước, trẻ có nguy cơ hạ natri máu do máu bị pha loãng, gây rối loạn điện giải, thậm chí co giật, ảnh hưởng đến thần kinh. Nguồn nước không đảm bảo vệ sinh cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
Khi thời tiết nóng, trẻ bú mẹ có thể đòi bú thường xuyên hơn, mỗi cữ ngắn hơn. Mẹ nên tăng số lần cho bú theo nhu cầu, đồng thời giữ phòng thông thoáng, mặc quần áo phù hợp, tránh để trẻ tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng hoặc nhiệt độ cao. Trẻ bú sữa công thức cần duy trì các cữ sữa phù hợp, pha sữa đúng tỷ lệ và hỏi ý kiến bác sĩ nếu trẻ có dấu hiệu cần bổ sung nước.
Để biết trẻ có bú đủ hay không, cha mẹ cần theo dõi tần suất bú, số lần đi tiểu và tốc độ tăng cân. Trẻ sơ sinh bú theo nhu cầu, thông thường khoảng 3 giờ một lần. Ban đêm, trẻ có thể giãn cữ bú khoảng 4-5 giờ một lần.
Trẻ bú mẹ cần được đặt ở tư thế áp sát người mẹ, đầu và thân thẳng hàng, miệng mở rộng, ngậm sâu quầng nhũ hoa. Với trẻ bú bình, cha mẹ cần bế trẻ đúng tư thế, nâng đỡ đầu và cổ, tránh để trẻ nằm một mình khi bú.
Số lần đi tiểu là căn cứ quan trọng để đánh giá trẻ có nhận đủ sữa hay không. Từ khoảng ngày thứ 5 sau sinh, trẻ thường có ít nhất 6 tã ướt mỗi ngày, nước tiểu nhạt màu. Cha mẹ cần theo dõi cân nặng định kỳ để đánh giá trẻ có tăng trưởng phù hợp hay không.
Khi bé có dấu hiệu bú ít, ngủ li bì, môi khô, mắt trũng, đây có thể là biểu hiện của tình trạng bệnh lý nghiêm trọng. Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám ngay, không tự ý cho trẻ uống nước lọc để xử trí tại nhà.
ThS.BS Nguyễn Thu Vân
Phó trưởng Khoa Sơ sinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội