Thí sinh tham dự kỳ thi đánh giá năng lực của Bộ Công an năm 2026 - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Nghị định 334/2026/NĐ-CP quy định về tự chủ của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp; cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian, được Phó thủ tướng Lê Tiến Châu ký ban hành ngày 20-8 và chính thức có hiệu lực từ 5-10.
Mở rộng quyền tự chủ của trường đại học
Theo nghị định, các trường đại học, trường cao đẳng nghề được tự chủ trong xây dựng, phát triển chương trình đào tạo, bao gồm: được quyết định xây dựng, phê duyệt chương trình đào tạo (trừ các trường hợp nghị định quy định), được quyết định chuẩn đầu ra, cấu trúc và nội dung chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, kiểm tra, quyết định biên soạn, lựa chọn, sử dụng giáo trình, học liệu, học liệu số...
Các trường được tự chủ tuyển sinh, đào tạo và cấp văn bằng, chứng chỉ theo quy định của pháp luật, được quyết định quy mô, phương thức và tiêu chí tuyển sinh, kế hoạch tổ chức đào tạo phù hợp chuẩn chương trình đào tạo và yêu cầu bảo đảm chất lượng, được công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ và triển khai các mô hình học tập linh hoạt phục vụ học tập suốt đời...
Được tự chủ hợp tác, liên kết trong nước và nước ngoài theo quy định, được tự quyết trong tuyển dụng, sử dụng giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước. Tự chủ tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế theo quy định của pháp luật.
Về cơ cấu tổ chức, nhân sự, các trường được quyết định phê duyệt vị trí việc làm, số lượng người làm việc và quản lý viên chức của cơ sở giáo dục theo quy định. Bố trí số lượng cấp phó theo đề án tự chủ của cơ sở giáo dục được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định; quyết định bổ nhiệm kế toán trưởng hoặc bố trí người làm phụ trách kế toán.
Tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch
Đi cùng với quyền tự chủ cao, các trường đại học phải tổ chức thực hiện quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, bảo đảm công khai, minh bạch, chất lượng đào tạo, hiệu quả sử dụng nguồn lực, tuân thủ quy định của pháp luật.
Các trường có trách nhiệm công khai tình hình tài chính hằng năm, bao gồm dự toán, quyết toán các nguồn thu, nhiệm vụ chi; công khai mức học phí, giá dịch vụ tuyển sinh và các khoản thu dịch vụ khác trên trang thông tin điện tử của trường trước kỳ tuyển sinh.
Minh bạch sử dụng quỹ: Việc trích lập, quản lý và sử dụng các quỹ quy định phải được kiểm soát nội bộ, công khai bằng văn bản cho toàn thể viên chức, người lao động biết và đưa vào báo cáo thường niên của đơn vị.
Người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm giải trình trước cơ quan chủ quản, cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, người học và xã hội về hiệu quả sử dụng nguồn ngân sách đặt hàng; tính hợp pháp của các nguồn lực huy động trong và ngoài nước.
Chi tiết Nghị định 334/2026/NĐ-CP tại đây.
Tự chủ không thể chỉ tăng học phíTự chủ chỉ thực sự thành công khi trường mạnh hơn, giảng viên được làm nghề tốt hơn nhưng cánh cửa đại học vẫn mở với người trẻ có năng lực, bất kể các em sinh ra trong gia đình giàu hay nghèo.