Bộ trưởng Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 77/2026/TT-BGDĐT về danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp, bổ sung nhiều ngành, nghề gắn với trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, robot, đường sắt tốc độ cao và các lĩnh vực công nghệ mới.
Thông tư ban hành danh mục ngành, nghề đào tạo đối với trình độ cao đẳng, trung cấp, giáo dục trung học nghề và danh mục nghề trình độ sơ cấp có hiệu lực từ ngày 1.12.2026. Từ thời điểm này, các quy định về danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV trình độ trung cấp, cao đẳng tại Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH hết hiệu lực, ngoại trừ các ngành, nghề thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng.
Thêm nhiều nghề gắn với công nghệ mới
Danh mục mới xuất hiện nhiều lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực cao. Cụ thể, trong lĩnh vực công nghệ, các ngành, nghề như AI; robot và AI; công nghệ ứng dụng AI được đưa vào danh mục và có đào tạo ở cả trình độ cao đẳng, trung cấp và giáo dục trung học nghề.
Ở nhóm công nghệ kỹ thuật, danh mục có xây dựng và bảo trì công trình đường sắt tốc độ dưới 200 km/h, cũng được đào tạo ở cả 3 trình độ cao đẳng, trung cấp và giáo dục trung học nghề.
Đáng chú ý, nhóm công nghệ kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông có nhiều ngành, nghề liên quan đến các lĩnh vực công nghệ mới như kiểm thử và đóng gói vi mạch; vi mạch bán dẫn; công nghệ robot công nghiệp; công nghệ bán dẫn; công nghệ kỹ thuật bán dẫn và vi mạch; vận hành và bảo trì thiết bị bay không người lái; công nghệ sản xuất chip bán dẫn; sửa chữa và điều khiển máy bay không người lái tầm thấp; kỹ thuật lắp đặt và bảo trì trạm sạc xe điện.
Trường nghề có thêm các ngành AI từ ngày 1.12
ẢNH: YẾN THI
Trong lĩnh vực phát triển hạ tầng giao thông, danh mục mới dành nhiều nội dung cho đường sắt. Một số nghề được bổ sung gồm kỹ thuật bảo trì phương tiện đường sắt tốc độ dưới 200 km/h; kỹ thuật bảo trì phương tiện đường sắt tốc độ cao; lắp đặt và bảo trì hệ thống thông tin tín hiệu và AFC đường sắt tốc độ dưới 200 km/h; kỹ thuật hệ thống điện đường sắt tốc độ dưới 200 km/h; lắp đặt và bảo trì hệ thống thông tin tín hiệu và AFC đường sắt tốc độ cao; kỹ thuật hệ thống điện đường sắt tốc độ cao.
Bên cạnh đó là các nghề phục vụ vận hành đường sắt như lái tàu điện đường sắt tốc độ dưới 200 km/h; lái tàu đường sắt tốc độ cao; điều hành chạy tàu điện đường sắt tốc độ dưới 200 km/h; điều hành chạy tàu đường sắt tốc độ cao...
Việc bổ sung các ngành, nghề này tạo cơ sở để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức đào tạo nhân lực cho những lĩnh vực mới và những lĩnh vực được dự báo có nhu cầu gắn với quá trình phát triển công nghiệp, công nghệ và hạ tầng.
Danh mục được cập nhật theo nhu cầu thực tế
Không chỉ bổ sung ngành, nghề mới, Thông tư 77 còn điều chỉnh tên gọi, mã của một số nghề so với trước đây nhằm tạo sự đồng bộ với tên gọi, mã ngành đào tạo ở trình độ giáo dục đại học. Danh mục thể hiện thông tin đối chiếu giữa tên, mã ngành, nghề mới và tên, mã cũ. Cách thể hiện này nhằm tạo thuận lợi cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong quá trình chuyển đổi và tổ chức đào tạo.
Theo quy định mới, danh mục ngành, nghề được rà soát, đánh giá hằng năm và được chỉnh sửa, bổ sung định kỳ ít nhất 1 lần trong 3 năm.
Trong khoảng thời gian giữa 2 kỳ điều chỉnh, những nghề mới phát sinh vẫn có thể được rà soát, cập nhật thường xuyên trên Cổng thông tin điện tử của Bộ GD-ĐT để địa phương và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp triển khai.
Trường hợp phát sinh nhu cầu đào tạo ngành, nghề mới, bộ, ngành, địa phương, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp và các đơn vị liên quan có thể gửi đề xuất ngành, nghề đào tạo mới về Bộ GD-ĐT. Hồ sơ đề xuất phải kèm theo căn cứ khoa học và thực tiễn.
Như vậy, thay vì danh mục ngành, nghề chỉ được điều chỉnh theo những đợt cập nhật cố định, quy định mới tạo thêm cơ chế để những nghề phát sinh từ nhu cầu thực tế có thể được xem xét, cập nhật trong quá trình triển khai.