Chàng trai Kazakh đến Việt Nam nuôi mộng 'giải mã sự sống'

Vài ngày qua, đoạn clip một nam sinh Kazakhstan phát biểu bằng tiếng Anh tại lễ khai giảng Trường ĐH VinUni nhận được sự chú ý trên mạng xã hội.

Chàng trai ấy là Zhanarys Nurlanuly Mukan, 19 tuổi, đến từ thành phố Taraz (Kazakhstan).

ẢNH: THANH LÂM

Trong bài phát biểu, Zhanarys kể về cảm giác hồi hộp trước khi bắt đầu cuộc sống ở một đất nước xa lạ. Nhưng cảm giác ấy biến mất nhanh hơn cậu tưởng.

Một buổi tối, Zhanarys tình cờ ghé vào phòng của một nhóm sinh viên Việt Nam đang chơi UNO. Cậu nhập cuộc và cuộc vui kéo dài hơn dự định.

"Ở một khoảnh khắc nào đó trong buổi tối ấy, tôi không còn cảm thấy mình là một vị khách nữa. Tôi nhận ra mình thực sự thuộc về nơi này. Cảm giác đó chưa bao giờ rời đi", Zhanarys nhớ lại.

Từ giấc mơ NASA đến sinh học tính toán

Sinh ra trong gia đình có 5 anh chị em, Zhanarys bắt đầu sống xa gia đình từ năm lớp 7 khi theo học Trường trung học nội trú chuyên Bilim-Innovation.

Ước mơ đầu tiên của cậu là trở thành nhà thiên văn học, được học tập tại Mỹ và một ngày nào đó làm việc cho NASA hoặc SpaceX.

Nhưng rồi sinh học cuốn hút Zhanarys. Cơ chế hoạt động của tế bào và thế giới vi mô bên trong các sinh vật khiến cậu dần chuyển sự quan tâm từ không gian vũ trụ sang sự sống.

Zhanarys được chọn vào đội tuyển tham dự Olympic quốc gia môn sinh học và giành huy chương bạc năm lớp 10.

ẢNH: TRƯỜNG TRUNG HỌC NỘI TRÚ CHUYÊN BILIM-INNOVATION

Năm lớp 11, cũng là năm cuối bậc phổ thông ở Kazakhstan, Zhanarys đặt mục tiêu giành huy chương vàng. Không đạt được mục tiêu khiến cậu quyết định chưa nộp hồ sơ vào đại học mà dành một năm để suy nghĩ kỹ hơn về con đường phía trước.

"Tôi đã không muốn nộp đơn vào bất kỳ trường đại học nào trong năm đó", Zhanarys kể.

Trong năm "gap year", cậu làm gia sư, hướng dẫn những học sinh khóa dưới chuẩn bị cho các kỳ thi học sinh giỏi môn sinh học. Khoảng thời gian tưởng như bị chậm lại một năm cuối cùng lại giúp Zhanarys xác định rõ hơn điều mình muốn theo đuổi.

Cậu nhận ra niềm hứng thú của mình không chỉ nằm ở sinh học mà còn ở cách dữ liệu, thống kê và các mô hình tính toán có thể được sử dụng để nghiên cứu những hệ thống sống phức tạp.

"Trong năm gap year, tôi đã chắc chắn rằng mình muốn theo đuổi sinh học tính toán", Zhanarys nói.

Theo chàng trai 19 tuổi, chính sự giao thoa giữa dữ liệu và sinh học hấp dẫn cậu: "Các phương pháp tính toán, thống kê, cơ chế tế bào và sự phức tạp của các sinh vật sống là những điều cuốn hút tôi nhất".

Zhanarys vì thế lựa chọn học khoa học dữ liệu, với mong muốn sau này có thể đi sâu vào sinh học tính toán - lĩnh vực sử dụng các phương pháp toán học, thống kê và khoa học máy tính để nghiên cứu các vấn đề của sinh học.

Vì sao chọn Việt Nam?

Việt Nam ban đầu không nằm trong những lựa chọn quen thuộc mà Zhanarys hình dung cho hành trình đại học.

Theo Zhanarys, học sinh có thành tích tốt ở Taraz thường lựa chọn các trường đại học hàng đầu trong nước hoặc tìm cơ hội học tập tại châu Âu, Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc...

Trong lúc cân nhắc nơi học tiếp, Zhanarys được Vladimir Kim, một đàn anh từng học cùng hệ thống trường Bilim-Innovation và hiện học tại VinUni, giới thiệu về Việt Nam.

Zhanarys sau đó quyết định chọn VinUni và theo học ngành khoa học dữ liệu.

ẢNH: QUÝ HIÊN

Sau những tuần đầu tiên, điều khiến Zhanarys ấn tượng lại là cảm giác hòa nhập nhanh với môi trường mới.

"Tôi thấy như ở nhà vì mọi người rất thân thiện. Một số sinh viên Việt Nam trong lớp tôi thực sự xuất sắc", Zhanarys chia sẻ.

Cậu cho biết chi phí sinh hoạt hiện khoảng hơn 6 triệu đồng/tháng, trong đó tiền ký túc xá là 3,2 triệu đồng, thấp hơn mức chi phí mà cậu ước tính nếu học tập tại Kazakhstan.

Ở Zhanarys còn có một sở thích khá xa với những con số, dữ liệu hay tế bào.

Năm 2021, khi đang học lớp 8, cậu từng đoạt giải ba một cuộc thi văn hóa cấp quốc gia tại Kazakhstan. Nội dung cuộc thi năm đó xoay quanh "Hiệp sĩ Edige", một nhân vật trong kho tàng sử thi, văn học dân gian của khu vực Trung Á.

Zhanarys cho biết cậu tham dự cuộc thi theo sự khích lệ của cô giáo dạy văn. Đến nay, đọc văn học vẫn là cách chàng sinh viên yêu khoa học tìm sự cân bằng.

"Thưởng thức các tác phẩm văn học kinh điển là một niềm yêu thích của tôi. Nó giúp tôi thư giãn sau những buổi học căng thẳng với các môn khoa học tự nhiên", Zhanarys nói.