Từ nông hộ đến vùng sản xuất an toàn

Nguồn ảnh: Nhân Dân

Từ lâu tỉnh Lâm Đồng được đánh giá là vựa rau ứng dụng công nghệ cao, cung cấp cho một thị trường rộng lớn. Để làm nên thương hiệu ấy có sự nỗ lực rất lớn của nhiều hợp tác xã và cá nhân tiêu biểu.

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến (phường Lâm Viên-Đà Lạt) là một trong những đơn vị đã chọn được hướng đi đúng và đạt hiệu quả trong phát triển rau an toàn. Những năm trước, nông dân trong vùng chủ yếu sản xuất theo quy mô hộ gia đình. Mỗi nhà một cách làm, tự mua giống, tự lựa chọn vật tư, tự tìm đầu ra. Quy mô nhỏ khiến sức cạnh tranh hạn chế, trong khi thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và độ ổn định của sản phẩm.

Từ năm 2013, ông Mai Văn Khẩn cùng 13 nông hộ trong vùng bắt đầu liên kết, hình thành “Tổ hợp tác rau củ quả” để hỗ trợ nhau về vốn, kỹ thuật và đầu ra. Sau hai năm hoạt động, mô hình đã đạt được hiệu quả tích cực, tạo tiền đề để Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến ra đời. Hiện nay hợp tác xã có 20 thành viên, với hơn 40 ha rau sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời phối hợp hàng chục nông hộ khác để mở rộng vùng sản xuất. Ông Mai Văn Khẩn, Giám đốc hợp tác xã chia sẻ: “Sự liên kết đã tạo cho chúng tôi sự dồi dào về nguồn vốn, khả năng sản xuất khép kín và sự ổn định về sản phẩm chất lượng. Tất cả sản phẩm của các thành viên đều được bao tiêu”.

Yêu thích nông nghiệp, anh Nguyễn Đức Huy (phường Xuân Hương - Đà Lạt) đã xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn dựa trên công nghệ. Từ bốn năm qua, anh Huy đã xây dựng Hệ thống kiểm soát VietPorics trong trang trại để thu thập các thông tin về độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ… thời tiết. Các thông số này sẽ kết nối với máy tính, từ đó hệ thống sẽ tự động điều chỉnh cho phù hợp với từng loại cây trồng. Nhờ vậy các loại rau, củ, quả trong trang trại của anh luôn phát triển tốt.

Hay như anh Châu Ngọc Hải đã từ bỏ công việc có mức thu nhập cao để tập trung đầu tư xây dựng mô hình rau công nghệ. Theo anh Hải, hơn chục năm trở lại đây, tư duy sản xuất của nhiều người dân địa phương đã thay đổi. Không ít người trẻ nhận thấy lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao có nhiều dư địa để phát triển và đã tích cực đầu tư, tìm kiếm thị trường, phát triển kinh tế, làm giàu cho gia đình và xã hội.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng nâng cao yêu cầu về tiêu chuẩn, chất lượng, việc ứng dụng khoa học-công nghệ, giải pháp số và nâng cao uy tín sản phẩm là điều kiện quan trọng để nông sản Lâm Đồng giữ vững vị thế, mở rộng thị trường. Ở các vùng sản xuất rau trọng điểm, nông dân đã ứng dụng đồng bộ hệ thống cảm biến, điều khiển tự động trong chăm sóc cây trồng. Trong thời gian tới, tỉnh xác định phát triển nền nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu; khơi thông các điểm nghẽn, nút thắt để khai thác và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của địa phương. Theo ông Nguyễn Văn Chương, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, nông dân tỉnh Lâm Đồng đã tận dụng tốt các điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, tích cực vươn lên làm giàu, góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

Sau hợp nhất, tỉnh Lâm Đồng có 107.306 ha sản xuất đạt tiêu chí nông nghiệp công nghệ cao, chiếm 10% diện tích gieo trồng; trong đó 1.200 ha nông nghiệp thông minh. Tỉnh phấn đấu đến năm 2030, nông nghiệp công nghệ cao đạt hơn 30% diện tích canh tác; nông nghiệp thông minh đạt hơn 3.000 ha.

Phú Tây-Lữ Khách

Sự chuyển dịch từ phương thức sản xuất nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình liên kết vùng nông nghiệp an toàn đang khẳng định vị thế vựa rau công nghệ cao của tỉnh Lâm Đồng. Từ mô hình Tổ hợp tác rau củ quả thành lập năm 2013 với 13 hộ ban đầu, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến tại phường Lâm Viên, Đà Lạt đã mở rộng quy mô lên 20 thành viên cùng hơn 40 ha sản xuất đạt chuẩn VietGAP. Việc chủ động khép kín quy trình, hỗ trợ nguồn vốn và bao tiêu đầu ra cho các hộ liên kết dưới sự dẫn dắt của Giám đốc Mai Văn Khẩn đã giải quyết triệt để bài toán chi phí cùng sự bất ổn về chất lượng nông sản. Song song với mô hình hợp tác xã, lực lượng lao động trẻ tại Lâm Đồng đang tích cực thúc đẩy chuyển đổi số nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị nông nghiệp. Điển hình như trang trại của anh Nguyễn Đức Huy tại phường Xuân Hương, Đà Lạt đã đưa hệ thống kiểm soát VietPorics vào vận hành để thu thập thông số môi trường và tự động điều tiết chế độ chăm sóc cho từng loại cây trồng. Cùng sự tham gia đầu tư mạnh mẽ của những nhà nông như anh Châu Ngọc Hải, tư duy sản xuất tại địa phương đã thay đổi rõ rệt hướng tới phát triển kinh tế bền vững. Hiện nay tỉnh Lâm Đồng sở hữu 107.306 ha diện tích sản xuất đạt tiêu chuẩn nông nghiệp công nghệ cao, chiếm 10% tổng diện tích gieo trồng Toàn tỉnh, trong đó có 1.200 ha ứng dụng mô hình nông nghiệp thông minh. Theo đánh giá của Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nguyễn Văn Chương, việc phát huy lợi thế tự nhiên kết hợp ứng dụng đồng bộ khoa học công nghệ giúp nông sản địa phương giữ vững uy tín trên thị trường. Định hướng chiến lược của tỉnh trong thời gian tới là tháo gỡ các nút thắt nguồn lực để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.