Hoàng Việt Anh, sinh năm 1999, quê Phú Thọ, vừa khép lại hành trình thời sinh viên với tấm bằng xuất sắc, đạt GPA 3.51/4. Với kết quả này, Việt Anh là thủ khoa đầu ra ngành Ngôn ngữ, trường Đại học FPT.
Đằng sau cột mốc rực rỡ ấy là ngã rẽ đầy mồ hôi, nước mắt.
Hoàng Việt Anh trong lễ tốt nghiệp ở trường Đại học FPT. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Thời phổ thông, Việt Anh tự nhận là người ham chơi, lười học. Anh chọn xuất khẩu lao động ngay sau khi tốt nghiệp THPT với suy nghĩ đơn giản là để kiếm tiền.
Cuối năm 2018, chàng trai 19 tuổi đặt chân đến Nhật Bản theo chương trình thực tập sinh kỹ năng ngành đúc kim loại. Công việc của Việt Anh là làm khuôn bằng cát, tháo sản phẩm và mài phần kim loại thừa. Mỗi ngày, anh dậy từ 6h30 để đi làm, rồi tăng ca và thường trở về phòng sau 8, 9 giờ tối.
"Có những ngày mệt đến mức không muốn ăn cơm. Để nói một vài từ về công việc thì là nặng, nóng và rất nóng", anh nhớ lại. Quá trình nung và đúc kim loại thường diễn ra từ nửa đêm đến sáng. Khi Việt Anh bắt đầu ca làm việc vào sáng sớm, nhiều tấm kim loại vẫn chưa kịp nguội, khiến không khí ngột ngạt.
Chàng trai Phú Thọ cũng không ít lần thấy "đuối" vì phải bốc, xếp các sản phẩm kim loại nặng 30-40kg. Sau một năm, cân nặng của anh lao dốc từ 95 kg xuống còn 69 kg.
Lúc này, Việt Anh thấm thía sự nhọc nhằn của lao động chân tay và nghiêm túc suy nghĩ về tương lai. Anh nhận ra việc không học hành bài bản đã thu hẹp những lựa chọn nghề nghiệp, công việc hiện tại dù mang lại thu nhập tương đối tốt nhưng phải đánh đổi bằng sức khỏe.
Những đêm mệt mỏi rã rời trong phòng trọ, Việt Anh tự hỏi: "Nếu 5-10 năm nữa vẫn làm công việc này, liệu mình còn sức khỏe không?".
"Ngày xưa mình suy nghĩ nông cạn quá, chỉ nghĩ đến trước mắt. Mình cứ nghĩ học là một việc khó khăn, nhưng thực ra còn đơn giản, thoải mái hơn nhiều so với đánh đổi mồ hôi, nhiều khi cả máu và nước mắt như ở bên này", anh nói.
Sau 3 năm, Việt Anh quyết định về nước. Năm 2022, ở tuổi 22, anh ghi danh vào trường Đại học FPT, chọn ngành Ngôn ngữ Nhật với chuyên ngành hẹp IT bởi có chút "vốn tiếng" về thứ tiếng này.
Khó khăn lớn nhất ban đầu không nằm ở kiến thức mà ở tâm lý. Khi bạn bè đã tốt nghiệp và bắt đầu đi làm thì Việt Anh mới đặt chân vào giảng đường. Ở trong lớp, bạn bè đều nhỏ tuổi hơn, khiến Việt Anh luôn áp lực vì lo học kém hơn. Anh còn đôi khi cảm thấy tự ti khi ai đó hỏi về ba năm xuất khẩu lao động.
Dần dần, Việt Anh nhận ra điều quan trọng là bản thân đã biết mình muốn gì và cần làm gì cho tương lai. Nếu không có ba năm ở Nhật, anh có thể sẽ không thể nhận ra được những điều ấy. Từ đó, Việt Anh tập trung vào học, chủ động trao đổi với bạn bè và sẵn sàng thừa nhận những điều mình chưa biết.
Việt Anh cũng thấy tính kỷ luật, sự cẩn thận khi làm việc tại Nhật trở thành lợi thế. Bằng thái độ cầu tiến và nghiêm túc, sau 4 năm học, Việt Anh có 5 học kỳ đạt danh hiệu Sinh viên xuất sắc, sở hữu chứng chỉ tiếng Nhật N2 (bậc 2/6 - cao cấp) và tốt nghiệp thủ khoa. Ở tuổi 27, anh bắt đầu công việc chuyên viên thiết kế CAD (thiết kế bản vẽ nhà dân dụng Nhật Bản).
Thầy Nguyễn Cường, giảng viên bộ môn tiếng Nhật, trường Đại học FPT, ấn tượng với sự hòa đồng nhưng nghiêm túc của nam sinh. Thầy nhận xét học trò vui tính, hòa đồng nhưng rất nghiêm túc, "chơi ra chơi, học ra học".
Việt Anh cho biết chưa từng nghĩ tới, cũng không đặt mục tiêu trở thành thủ khoa. Điều khiến anh tự hào hơn cả là sự thay đổi của bản thân so với những năm tháng trước đây. Hành trình ấy không đơn thuần là đi chậm hơn người khác, mà còn là nhận ra giá trị của việc học và kiên trì theo đuổi.
Việt Anh thời đi làm bên Nhật. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Ngọc Ánh