Sản phẩm thức ăn chăn nuôi sinh học BTE04 dành cho vịt thịt được đóng gói hoàn chỉnh - Ảnh: NVCC
Dự án BTE04 - biến vỏ sầu riêng thành thức ăn chăn nuôi - do nhóm sinh viên gồm Võ Trần Anh Huy (Trường đại học Công Thương TP.HCM), Võ Thị Thanh Trúc (Trường cao đẳng Phát thanh - Truyền hình II), Nguyễn Nhựt Thụy (Trường đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM), Huỳnh Nguyễn Trọng An (Trường đại học Quốc tế Sài Gòn) thực hiện.
Tìm cơ hội khởi nghiệp từ hàng trăm ngàn tấn rác
Võ Trần Anh Huy, người sáng lập dự án BTE04 với hy vọng mang lại giải pháp tuần hoàn xanh từ phụ phẩm vỏ sầu riêng - Ảnh: BÙI HƯƠNG LY
Võ Trần Anh Huy - trưởng dự án - cho biết ý tưởng dự án đến từ vấn đề nan giải của ngành chăn nuôi khi giá thức ăn chăn nuôi nhập khẩu liên tục tăng cao nhưng giá bán ra của vật nuôi lại sụt giảm.
Thêm vào đó, dịch bệnh thường xuyên xảy ra khiến cho người nông dân có thói quen lạm dụng kháng sinh và thuốc kích thích tăng trưởng. Điều này vừa làm mất đi tính minh bạch vốn có, vừa làm giảm giá trị cũng như chất lượng của các sản phẩm nuôi trồng.
Trước thực trạng này, nhóm nghiên cứu đã nhìn thấy cơ hội lớn từ nguồn phế phẩm nông nghiệp bản địa - vỏ sầu riêng, một loại rác thải hữu cơ bị vứt bỏ ra môi trường hàng trăm ngàn tấn mỗi năm.
Với đặc thù lớp vỏ chiếm tới 60 - 70% trọng lượng quả, đây là nguồn cung tập trung khổng lồ và có chi phí thu gom cực thấp tại các nhà máy xuất khẩu.
"Dù tiềm năng từ vỏ của loại quả này rất lớn, các nghiên cứu hiện tại mới chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ trong phòng thí nghiệm. Chưa có một công trình hay dự án nào nghiên cứu về thức ăn chăn nuôi từ bột vỏ sầu riêng lên men. Đó là lý do chúng tôi quyết tâm xây dựng và thực hiện dự án này", Anh Huy chia sẻ.
Biến vỏ sầu riêng xơ cứng thành 'siêu thực phẩm' chăn nuôi
Hình ảnh thức ăn chăn nuôi sinh học BTE04 dạng viên nén sau quá trình lên men và phối trộn - Ảnh: NVCC
Khác với các loại vỏ trái cây khác, vỏ sầu riêng sở hữu cấu trúc trung bì xốp mịn, thuận lợi cho vi sinh vật thẩm thấu và lên men. Đặc biệt, loại phụ phẩm này còn chứa hàm lượng pectin, chất xơ hòa tan cùng các hợp chất chống oxy hóa dồi dào như Polyphenol và Flavonoid.
Nhưng thách thức lớn nhất khi sử dụng vỏ sầu riêng để làm thức ăn chăn nuôi lại chính là đặc tính sinh học của nó. Lớp vỏ quả chứa hàm lượng cao Lignin, Cellulose và các chất kháng dinh dưỡng khiến cho vật nuôi rất khó tiêu hóa.
Để giải quyết vấn đề này, dự án BTE04 đã thử nghiệm và ứng dụng thành công chủng men Lactobacillus acidophilus để thực hiện quá trình chuyển hóa sinh học thông qua phương pháp ủ yếm khí.
Quá trình lên men giúp bẻ gãy các liên kết xơ khó tiêu, khử sạch mùi hăng ban đầu và phân giải cấu trúc để tạo thành nguồn tiền sinh học (Prebiotics) giàu dinh dưỡng và có mùi thơm giúp kích thích vị giác của vật nuôi.
Kết quả kiểm định cho thấy hàm lượng protein thô tăng từ 3-5% lên mức 12-15%. Nhờ đó, sản phẩm giúp vật nuôi tăng sức đề kháng, giảm 15-20% tỉ lệ mắc bệnh đường ruột và cắt giảm hẳn việc phải sử dụng kháng sinh.
Nhận xét về BTE04, ThS Mai Hữu Thuần - thành viên Hội đồng cố vấn khởi nghiệp tỉnh Vĩnh Long và là giáo viên đồng hành cùng nhóm từ những ngày đầu - nhìn nhận: "Dù việc sản xuất thức ăn từ phụ phẩm hữu cơ không phải là mới, nhưng điểm sáng của BTE04 chính là việc ứng dụng được nguyên liệu quen thuộc là vỏ sầu riêng vào quy trình chế biến và lên men để nâng cao hiệu suất protein".
Lấy rác thành phố chăm vật nuôi ở nông thôn
Sau hơn 2 năm phát triển, hiện tại, dự án đã triển khai bán thử nghiệm thành công dòng sản phẩm dành cho vịt thịt giai đoạn 60-70 ngày tuổi và tạo ra hiệu quả kinh tế khi giúp các trang trại giảm trực tiếp 20-30% chi phí thức ăn đầu vào và nâng cao 15-25% lợi nhuận ròng.
Bên cạnh đó, nhóm đã thực hiện chiến lược marketing 'hữu xạ tự nhiên hương', kết hợp với việc chứng minh chất lượng và khẳng định cam kết giá trị với người dùng. Nên sau một thời gian, BTE04 đã tiếp cận được với 78 hộ chăn nuôi tại các tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp và Cần Thơ.
Quá trình tìm tòi cải tiến công thức liên tục cũng đã giúp nhóm mở rộng thêm phạm vi ứng dụng trên nhiều đối tượng vật nuôi chủ lực khác tại địa phương như: Gà thịt lông trắng, vịt chuyên trứng, cút chuyên trứng và heo rừng.
BTE04 đã và đang phát triển đa dạng các dòng sản phẩm thức ăn chăn nuôi sinh học dành cho vịt, gà, chim cút và heo rừng - Ảnh: NVCC
Với giải pháp của BTE04, dự án đã mang đến lợi ích kép về kinh tế và môi trường, tạo nên một chuỗi cung ứng tuần hoàn: Rác thải hữu cơ từ các đô thị được thu gom, chế biến thành thức ăn chăn nuôi cho các trang trại, từ đó những đàn vật nuôi sinh trưởng khỏe mạnh lại tiếp tục cung cấp nguồn thực phẩm an toàn quay trở lại phục vụ cho bữa ăn của người dân đô thị.
Về định hướng trong tương lai, nhóm dự kiến triển khai kinh doanh sản phẩm BTE04 theo quy mô nhỏ để tiếp cận thị trường và khẳng định giá trị, sau đó sẽ tăng dần quy mô trong 3-5 năm tiếp theo.
Tuổi Trẻ Startup Award: Agreka Build biến rơm thành vật liệu xây dựngWHEATEX là vật liệu xây dựng cách nhiệt sinh học được Công ty Agreka Build phát triển từ 100% sợi rơm lúa mì tự nhiên.