Nhân dịp Quỹ Thiện Tâm hơn 20 tuổi, bà Phạm Thu Hương, đồng sáng lập Quỹ, Phó chủ tịch Tập đoàn Vingroup lần đầu chia sẻ về cách Quỹ vận hành cũng như mục tiêu tổ chức này theo đuổi thời gian qua.
Theo nữ tỷ phú, việc hỗ trợ tiền hoặc phương tiện sinh kế có thể giúp người dân vượt qua khó khăn trong một giai đoạn. Mục tiêu lớn hơn của Quỹ là cần giúp người nhận có thêm kiến thức, kỹ năng và điều kiện để tự duy trì sinh kế.
Bà Phạm Thu Hương, đồng sáng lập Quỹ Thiện Tâm, Phó chủ tịch Tập đoàn Vingroup, vợ tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Ảnh: Vingroup
Do đó, Quỹ Thiện Tâm hoạt động với triết lý tạo nên những "chuỗi tự sinh giá trị" kể từ ngày đầu thành lập năm 2006 và tuân thủ triết lý này trong suốt 20 năm. Một chương trình được bà Hương dẫn chứng là "Ngân hàng cho vay bê, nghé". Thay vì trao con giống cho một hộ rồi kết thúc hỗ trợ, chương trình tổ chức luân chuyển con giống giữa các gia đình.
Hộ nhận bê hoặc nghé cái có trách nhiệm chăm sóc vật nuôi. Khi con vật trưởng thành và sinh sản, con cái đầu tiên được chuyển cho hộ tiếp theo. Nếu vật nuôi sinh con đực, con này có thể được bán, sau đó dùng nguồn thu để mua bê hoặc nghé cái cho gia đình khác.
Theo cơ chế này, một con giống ban đầu có thể tạo thêm cơ hội sinh kế cho nhiều hộ. Người nhận hỗ trợ trước đồng thời tham gia tạo nguồn lực cho người nhận sau.
"Điều chúng tôi muốn tạo ra không dừng ở một con giống, mà là một chuỗi giá trị có khả năng tiếp tục sinh sôi. Một nguồn lực ban đầu có thể đi qua nhiều gia đình", bà Hương cho biết.
Đại diện Quỹ Thiện Tâm tặng cây giống cho bà con tại Lai Châu. Ảnh: Quỹ Thiện Tâm
Để những "chuỗi tự sinh giá trị" vận hành hiệu quả, Quỹ Thiện Tâm áp dụng tư duy khoa học, cách làm bài bản và trách nhiệm với từng đồng được trao đi. Quỹ có quy trình quản lý và quy định về vai trò của các bên tham gia. Trước khi triển khai, nhân sự quỹ xác minh hoàn cảnh, xây dựng kế hoạch và thống nhất phương thức hỗ trợ. Trong quá trình thực hiện, quỹ phối hợp với địa phương theo dõi kết quả trước khi xem xét nhân rộng.
Một số chương trình áp dụng cơ chế vốn đối ứng, có thể là tiền, công sức hoặc cam kết thực hiện của người thụ hưởng, tùy theo tính chất của từng dự án. Cơ chế này nhằm tăng sự tham gia và trách nhiệm của người nhận đối với nguồn lực được hỗ trợ.
Trong chương trình hỗ trợ người dân Khánh Hòa chuyển sang nuôi trồng thủy sản ở vùng biển sâu bằng lồng HDPE, Vingroup hỗ trợ 70% nguồn lực, các hộ tham gia đóng góp 30%. Người dân cùng đầu tư và trực tiếp vận hành mô hình sinh kế của mình.
Cách tiếp cận này cũng được áp dụng trong các hoạt động đào tạo và nâng cao năng lực cộng đồng. Bà Hương dẫn ví dụ về việc hỗ trợ bác sĩ làm chủ kỹ thuật để phục vụ người bệnh tại địa phương, đào tạo cô đỡ thôn bản chăm sóc phụ nữ mang thai hoặc hỗ trợ hợp tác xã tổ chức sản xuất.
Ông Lý Minh Tuấn, Giám đốc Quỹ Thiện Tâm, hỏi thăm bà con chịu ảnh hưởng do bão Bualoi 2025. Ảnh: Vingroup
Theo bà Hương, kết quả của một chương trình không chỉ được đánh giá bằng số tiền đã trao hoặc số lượt người nhận hỗ trợ. Quỹ còn xem xét khả năng duy trì sinh kế, kiến thức và năng lực tự chủ của người tham gia sau khi dự án kết thúc. Những mô hình đạt kết quả mới được cân nhắc mở rộng.
Quỹ Thiện Tâm trực thuộc Tập đoàn Vingroup, triển khai hoạt động trong các lĩnh vực an sinh xã hội, giáo dục, y tế, hỗ trợ sinh kế và văn hóa. Các chương trình hướng đến người có hoàn cảnh khó khăn và cộng đồng cần hỗ trợ. Theo Vingroup, tổng nguồn lực dành cho hoạt động thiện nguyện đến nay vượt 46.000 tỷ đồng, khoảng 10 triệu lượt người đã nhận hỗ trợ.
Văn Hà