Bỏ qua điều hướng
•

Úc công bố dự luật cho người dùng mạng xã hội quyền tắt thuật toán

Úc công bố dự luật cho người dùng mạng xã hội quyền tắt thuật toán
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Ngày 8-9, Úc công bố dự luật cho phép người dùng mạng xã hội lựa chọn không sử dụng các thuật toán đề xuất nội dung - động thái được giới chuyên gia đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm cải thiện an ninh mạng.

Úc công bố dự luật cho người dùng mạng xã hội quyền tắt thuật toán - Ảnh 1.

Người chọn tắt thuật toán sẽ chủ yếu nhìn thấy nội dung từ bạn bè và những tài khoản họ theo dõi thay vì luồng nội dung được hệ thống tự động đề xuất - Ảnh: REUTERS

Theo dự luật, các nền tảng như Facebook, Instagram và TikTok phải hiển thị thông báo cho phép người dùng từ chối thuật toán. Nếu không tuân thủ, các công ty có thể bị phạt tới 109 triệu đô la Úc (gần 79 triệu USD), theo báo The Straits Times.

Người chọn tắt thuật toán sẽ chủ yếu nhìn thấy nội dung từ bạn bè và những tài khoản họ theo dõi thay vì luồng nội dung được hệ thống tự động đề xuất.

Chính phủ Úc cho rằng biện pháp này sẽ giúp người dùng giảm tiếp xúc với thông tin sai lệch, nội dung cực đoan, khiêu dâm, lừa đảo, deepfake, hành vi dụ dỗ trẻ em và những nội dung có thể tác động tiêu cực đến hình ảnh cơ thể.

Giáo sư Rashina Hoda, chuyên gia kỹ thuật phần mềm tại Đại học Monash (Úc), nhận định quy định này "rất cần thiết", thậm chí có phần muộn bởi những tác hại của mạng xã hội đã được ghi nhận trong nhiều năm.

Tuy nhiên, bà bày tỏ lo ngại về việc liệu người dùng có thực sự lựa chọn tắt thuật toán hay không. 

Mạng xã hội đã tạo ra thói quen sử dụng các thiết lập mặc định, khiến nhiều người trở thành những người tiêu thụ nội dung thụ động trong các dòng tin bất tận.

Dự luật trên là một phần trong dự thảo Luật Nghĩa vụ chăm sóc kỹ thuật số, trong đó yêu cầu các công ty vận hành mạng xã hội, ứng dụng, công cụ tìm kiếm và chatbot AI bảo vệ người dưới 18 tuổi khỏi những nội dung gây hại như bắt nạt, rối loạn ăn uống, nội dung kỳ thị phụ nữ hoặc cổ xúy tội phạm.

Chẳng hạn như một chatbot hướng dẫn các bé gái chỉ ăn 600 calo mỗi ngày để giảm cân, hay những nội dung ví phụ nữ như "quái vật hoặc động vật".

Động thái mới tiếp nối quyết định mang tính tiên phong của Úc từ tháng 12-2025 khi nước này cấm trẻ dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội.

Thủ tướng Úc Anthony Albanese nói quy định mới nhằm trao lại quyền lựa chọn nội dung muốn xem cho người dân.

Một số chuyên gia cho rằng cách tiếp cận "tự nguyện lựa chọn" - tức thuật toán không được kích hoạt mặc định - sẽ hiệu quả hơn nhưng có thể khiến các tập đoàn công nghệ phản ứng mạnh.

Chuyên gia mạng xã hội Ellese Ferdinands, thuộc Đại học Sydney (Úc), cảnh báo các nền tảng có thể tìm cách né quy định, song cho rằng Úc "phải bắt đầu từ đâu đó".

Bà dự đoán việc nhiều người tắt thuật toán có thể khiến họ dành ít thời gian hơn trên mạng xã hội, qua đó ảnh hưởng doanh thu quảng cáo của các công ty công nghệ.

Úc công bố dự luật cho người dùng mạng xã hội quyền tắt thuật toán - Ảnh 3.Sau một tháng, Úc gỡ bỏ 4,7 triệu tài khoản của trẻ dưới 16 tuổi

Luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội tại Úc bắt đầu cho thấy tác động mạnh mẽ khi các nền tảng đã đồng loạt vô hiệu hóa gần 5 triệu tài khoản chỉ trong tháng đầu tiên thực thi, theo cơ quan quản lý Internet của nước này.

Chính phủ Úc vừa công bố dự luật buộc các nền tảng lớn như Facebook, Instagram và TikTok phải cho phép người dùng từ chối thuật toán đề xuất nội dung. Quy định này nằm trong dự thảo Luật Nghĩa vụ chăm sóc kỹ thuật số nhằm hạn chế vấn nạn tin giả, lừa đảo, deepfake và nội dung độc hại. Nếu vi phạm, các tập đoàn công nghệ có thể đối mặt mức phạt lên tới 109 triệu đô la Úc, tương đương gần 79 triệu USD. Khi tắt tính năng tự động gợi ý, người dùng sẽ chủ yếu tiếp cận bài đăng từ bạn bè và các tài khoản đang theo dõi thay vì nguồn cấp dữ liệu do hệ thống tự điều hướng. Thủ tướng Úc Anthony Albanese khẳng định biện pháp mới nhằm trao lại quyền chủ động kiểm soát thông tin cho người dân. Động thái này nối tiếp lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội được ban hành từ tháng 12 năm 2025, tiền đề dẫn tới việc gần 5 triệu tài khoản bị vô hiệu hóa chỉ sau tháng đầu tiên. Giới học giả tại Đại học Monash và Đại học Sydney đánh giá đây là bước đi cần thiết nhưng vẫn đối diện nhiều rào cản thực thi. Thói quen sử dụng cài đặt mặc định có thể khiến phần lớn người dùng không chủ động tắt thuật toán. Ngoài ra, việc giảm thời gian truy cập của công chúng có nguy cơ đe dọa trực tiếp doanh thu quảng cáo, tạo động lực để các nền tảng tìm cách lách luật.
amung