Ukraine cạn kiệt tên lửa Patriot: Tình hình phòng không nguy cấp

Washington Post và CNN, dẫn lời các quan chức Ukraine và đại diện NATO, đồng loạt đưa tin xác nhận Kiev đã cạn kiệt tên lửa cho hệ thống Patriot.

Theo Washington Post, tính đến ngày 7/10, Ukraine chỉ còn lại 10 quả tên lửa Patriot. Một quan chức Ukraine giấu tên cho biết: "Chúng đã được sử dụng để đẩy lùi các cuộc tấn công. Hiện tại chỉ còn lại vài quả".

Nguồn tin khác am hiểu về tình trạng hệ thống phòng không của Ukraine cũng xác nhận Kiev đã "cạn kiệt kho dự trữ loại vũ khí công nghệ cao này - vốn đóng vai trò then chốt trong việc đánh chặn các tên lửa đạn đạo của Nga".

CNN cũng cho rằng kho tên lửa Patriot của Ukraine đã hoàn toàn cạn kiệt. Tình trạng thiếu đạn dược được cho là nguyên nhân chính khiến hệ thống phòng không Ukraine không thể đánh chặn hiệu quả tên lửa đạn đạo của Nga trong đợt tấn công quy mô lớn gần đây nhất.

Nguồn cung toàn cầu sụt giảm, sản xuất chậm trễ

Sự thiếu hụt tên lửa Patriot không chỉ là vấn đề riêng của Ukraine. Cuộc chiến ở Trung Đông đã khiến kho dự trữ tên lửa trên toàn cầu sụt giảm nhanh chóng.

Chỉ riêng trong tháng đầu tiên của cuộc xung đột với Iran, Mỹ đã sử dụng hơn 1.000 tên lửa đánh chặn thuộc các hệ thống Patriot và THAAD. Mặc dù Washington ưu tiên đẩy nhanh tốc độ sản xuất, nhưng quá trình chế tạo một quả tên lửa có thể mất tới 36 tháng.

Trước đây, tên lửa cung cấp cho Ukraine được thực hiện thông qua chương trình "Danh mục các nhu cầu ưu tiên của Ukraine" (PURL), trong đó đồng minh châu Âu chi trả cho những loại vũ khí do Mỹ sản xuất. Một quan chức cấp cao NATO khẳng định chương trình này vẫn đang hoạt động và "các loại đạn dược phòng không, chẳng hạn như tên lửa đánh chặn Patriot, vẫn tiếp tục được chuyển đến".

Tuy nhiên, Ukraine lại bày tỏ sự hoài nghi về tính ổn định của nguồn viện trợ này. "Kể từ tháng 5, các đợt bàn giao đã trở nên không đều đặn, và hiện tại không ai có thể khẳng định chắc chắn hay đảm bảo rằng các lô hàng sẽ thực sự đến nơi", vị quan chức này lưu ý.

Lời kêu gọi khẩn cấp của ông Zelensky 

Trong suốt mùa hè và mùa thu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nhiều lần kêu gọi các đối tác khẩn trương tăng cường cung cấp tên lửa Patriot.

Cụ thể, vào tháng 8, ông nhấn mạnh rằng Ukraine cần từ 300 đến 360 quả đạn Patriot để có thể vượt qua mùa đông một cách an toàn. Trong khi đó, nguồn cung từ phương Tây đang giảm nhanh chóng: từ 675 tên lửa vào năm 2023 xuống còn 364 tên lửa vào năm 2025, và dự kiến ​​chỉ còn 264 tên lửa vào năm 2026.

Đáng chú ý, truyền thông đưa tin chính phủ Hy Lạp và Tây Ban Nha đã chọn cách lưu kho những tên lửa Patriot sắp hết hạn sử dụng thay vì chuyển giao chúng cho Ukraine.

Tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn Patriot càng trở nên nghiêm trọng hơn khi Nga tăng cường tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trước thềm mùa đông.

Trong 2 ngày 13-14/10, Nga đã thực hiện một cuộc tấn công quy mô lớn bằng tên lửa đạn đạo vào Kiev, nhắm vào cả 3 nhà máy nhiệt điện của thành phố, cũng như các cơ sở hạ tầng trọng yếu tại tỉnh Kiev. Tổng cộng 39 tên lửa đạn đạo được sử dụng trong đợt tấn công này.

Nguồn tin chia sẻ với CNN rằng gần như toàn bộ số tên lửa của Nga đã vượt qua được hệ thống phòng không Ukraine do thiếu hụt tên lửa đánh chặn Patriot.

Căng thẳng Mỹ - Ukraine và những bất ổn trong quan hệ

Sự lạc quan tại Kiev tăng lên vào tháng 9 khi ông Zelensky thông báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump chấp thuận cấp giấy phép cho Ukraine sản xuất tên lửa phòng không Patriot. Tuy nhiên, trong những tuần gần đây, căng thẳng giữa Mỹ và Ukraine vẫn tiếp tục leo thang, gây ra sự bất ổn cho mối quan hệ tương lai giữa Kiev và Washington.

Trong một cuộc phỏng vấn ngày 15/10, ông Trump chỉ trích gay gắt ông Zelensky, mô tả Tổng thống Ukraine là "một người không dễ làm việc cùng" đối với phía Mỹ.

Những bình luận này xuất hiện trong bối cảnh quan hệ giữa Ukraine và Mỹ rơi xuống mức thấp nhất, sau khi ông Trump đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Ukraine vào hàng loạt nhà máy lọc dầu của Nga là nguyên nhân khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao. Đội ngũ của ông Trump cũng dọa sẽ cắt đứt hỗ trợ tình báo và các lô hàng vũ khí nếu Kiev không dừng tấn công.

Sau đó, Washington bất ngờ công bố một thỏa thuận cho phép Moscow xuất khẩu dầu diesel sang Mỹ và các thị trường khác, bất chấp những lệnh trừng phạt được áp đặt do cuộc xung đột toàn diện tại Ukraine.

Vài ngày sau, hôm 11/10, ông Trump đơn phương tuyên bố về một "thỏa thuận đình chiến năng lượng" giữa Nga và Ukraine, khiến các quan chức Ukraine hoàn toàn bất ngờ.

Mặc dù Kiev ủng hộ thỏa thuận này và cho biết họ tạm dừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga kể từ khi thông báo được đưa ra, nhưng Moscow vẫn tập kích mạng lưới điện của Ukraine.

Và điều gì phải đến đã đến, rạng sáng 15/10, Ukraine tiếp tục nhằm vào 2 nhà máy lọc dầu Nga ở Saratov và Ryazan.