' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ông Ihor Zhovkva, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine (Ảnh: Văn phòng Tổng thống Ukraine).
Trong bối cảnh căng thẳng giữa Kiev và Washington gia tăng, Ukraine đang hướng sang châu Âu để tìm kiếm sự hỗ trợ nhằm bảo đảm năng lực quốc phòng lâu dài và độc lập về công nghệ.
Ông Ihor Zhovkva, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống PZelensky nói với Euronews rằng các kế hoạch cụ thể đang dần hình thành.
Ukraine đang thúc đẩy châu Âu về kế hoạch phát triển các giải pháp thay thế cho hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất và dịch vụ liên lạc vệ tinh Starlink. Các cuộc thảo luận cụ thể đã được tiến hành và Kiev kỳ vọng đạt tiến triển sớm hơn dự kiến.
Ông Zhovkva tiết lộ Ukraine đang tìm cách giảm phụ thuộc vào các năng lực của Mỹ.
“Dĩ nhiên, chúng tôi đang dựa vào những năng lực đặc biệt mà Mỹ cung cấp, dù đó là các hệ thống phòng không hay Starlink. Nhưng Ukraine đã bắt đầu các cuộc thảo luận thực chất với các nước châu Âu về một hệ thống phòng không của châu Âu”, ông nói.
Ông đề cập đến FREYJA, chương trình phát triển vũ khí đánh chặn tên lửa đạn đạo của châu Âu được khởi động tại Paris hồi tháng 7, đồng thời cho biết các cuộc thảo luận đã tiến tới giai đoạn doanh nghiệp quốc phòng trực tiếp làm việc với nhau.
“Chúng ta cần một hệ thống phòng không tương đương của châu Âu”, ông nói, đồng thời cho biết Ukraine dự định giữ vai trò dẫn dắt trong quá trình phát triển hệ thống này.
Kiev cũng đang thúc đẩy đàm phán về một giải pháp thay thế Starlink của châu Âu. Ông Zhovkva xác nhận các cuộc đàm phán đang diễn ra nhưng từ chối tiết lộ thêm chi tiết.
“Các nước châu Âu cần có hệ thống (Internet vệ tinh) tương ứng của riêng mình”, ông nói.
Ông Zhovkva cho rằng cả 2 dự án đều thiết yếu không chỉ đối với năng lực phòng thủ của Ukraine mà còn đối với an ninh rộng lớn hơn của châu Âu.
Khi được hỏi liệu việc phát triển những hệ thống này có mất quá nhiều thời gian hay không, ông Zhovkva bác bỏ lo ngại đó. “Chúng tôi có lộ trình và thời hạn rõ ràng. Quá trình này sẽ nhanh hơn nhiều so với 10 hoặc 15 năm, thậm chí nhanh hơn cả 5 năm”, ông nói, từ chối đưa ra thời điểm cụ thể.
Các kế hoạch trên được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Kiev và Washington gia tăng, trong đó có sức ép của Tổng thống Mỹ Donald Trump buộc Ukraine ngừng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga.
Trong khi đó, Nga tăng cường chiến dịch tập kích đường không nhằm vào Ukraine. Các cuộc tấn công mới nhằm vào hạ tầng năng lượng làm dấy lên lo ngại Ukraine sẽ phải trải qua một mùa đông khó khăn nữa.
Ông Zhovkva cho biết việc bảo đảm thêm các hệ thống phòng không và tên lửa đánh chặn, cùng những biện pháp bảo vệ hạ tầng năng lượng của Ukraine, sẽ là những ưu tiên hàng đầu của ông Zelensky tại hội nghị thượng đỉnh EU.
“Mọi quốc gia có khả năng cung cấp sự hỗ trợ như vậy, dù là hệ thống hay tên lửa, đều nên làm điều đó”, ông nói, đồng thời cho biết những nước không thể cung cấp thiết bị nên đóng góp tài chính.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu châu Âu có thể bù đắp phần hỗ trợ quân sự bị Mỹ cắt giảm hay không.
Ông Zhovkva thừa nhận rằng dù các nước như Đức đã đóng góp đáng kể, mức hỗ trợ của châu Âu vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của Ukraine.
Trong bối cảnh Kiev đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn tài chính nghiêm trọng hơn vào năm tới, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì các cam kết quân sự hiện có, đồng thời bảo đảm thêm hỗ trợ tài chính từ châu Âu.
Ông Zhovkva cho rằng các cam kết bảo đảm an ninh của châu Âu cần là nền tảng cho những thỏa thuận an ninh lâu dài của Ukraine.
Ông xác định việc duy trì hỗ trợ cho lực lượng vũ trang Ukraine, hợp tác sản xuất quốc phòng và tư cách thành viên EU là những yếu tố thiết yếu.
“Nền tảng của các cam kết bảo đảm an ninh dành cho Ukraine là một quân đội mạnh, có năng lực”, ông nói, nhấn mạnh tầm quan trọng của nguồn tài chính ổn định trong dài hạn.
“Nếu không có sự hiểu biết rõ ràng rằng Ukraine sẽ trở thành thành viên EU, chúng ta không thể nói đến các cam kết bảo đảm an ninh đầy đủ”, ông nói.
Tuy nhiên, bất chấp căng thẳng ngày càng tăng với Washington, ông Zhovkva thừa nhận các cam kết bảo đảm an ninh của châu Âu không thể phát huy tác dụng nếu đứng riêng lẻ.
“Những cam kết đó không thể tồn tại nếu thiếu sự hỗ trợ của Mỹ”, ông nói.
Trong bối cảnh Washington tìm cách khôi phục các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến sự, ông Zhovkva tái khẳng định Kiev sẵn sàng đàm phán, đồng thời nhấn mạnh các đối tác châu Âu cần phải tham gia ở mọi giai đoạn, kể cả trong bất kỳ cuộc đàm phán nào giữa các nhà lãnh đạo trong tương lai.
Ông cho rằng an ninh tương lai của Ukraine không thể tách rời an ninh của toàn châu lục.