Uống nước cam ép gần như thay hoàn toàn nước lọc
ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, cho biết vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam 48 tuổi đến khám sức khỏe định kỳ. Người này có thể lực tương đối tốt, duy trì tập luyện thể thao, không thừa cân và ít sử dụng rượu bia.
Tuy nhiên, kết quả kiểm tra cho thấy bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ ở mức độ nặng.
Khai thác thói quen sinh hoạt, bác sĩ ghi nhận người đàn ông uống khoảng 2-3 lít nước cam ép mỗi ngày, gần như thay thế hoàn toàn nước lọc.
Người đàn ông bị gan nhiễm mỡ nặng, có thói quen mỗi ngày uống 2-3 lít nước cam ép (Ảnh: Getty).
Theo bác sĩ Mạnh, nhiều người cho rằng nước ép trái cây giàu vitamin nên có thể uống thoải mái mà không ảnh hưởng đến sức khỏe. Thực tế, việc tiêu thụ quá nhiều loại đồ uống này có thể khiến cơ thể nạp lượng đường lớn, làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan, kể cả ở người không béo phì và thường xuyên vận động.
Giải thích về cơ chế, bác sĩ Mạnh cho biết fructose là một loại đường có trong trái cây, được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Khi tiêu thụ quá mức, đặc biệt qua các loại nước ép, lượng đường này có thể thúc đẩy quá trình tổng hợp chất béo, làm tăng triglyceride và khiến mỡ tích tụ trong gan.
So với ăn trái cây nguyên quả, uống nước ép khiến người dùng dễ nạp lượng đường lớn trong thời gian ngắn. Trong khi đó, hàm lượng chất xơ có thể giảm đáng kể tùy cách chế biến.
Với trường hợp trên, bác sĩ yêu cầu bệnh nhân ngừng uống nước cam ép thay nước lọc, điều chỉnh chế độ ăn, hạn chế đường và sử dụng thuốc theo chỉ định.
Không thừa cân vẫn có thể mắc gan nhiễm mỡ
Bác sĩ Mạnh lưu ý, gan nhiễm mỡ không chỉ xuất hiện ở người uống nhiều rượu bia, thừa cân hoặc ít vận động. Chế độ ăn dư thừa năng lượng, trong đó có việc thường xuyên sử dụng đồ uống chứa nhiều đường, cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Vì vậy, người dân không nên chủ quan chỉ vì có vóc dáng gầy, thể lực tốt hoặc duy trì tập luyện thể thao.
"Nước ép trái cây có thể cung cấp một số vitamin và khoáng chất, nhưng vẫn chứa đường tự nhiên. Việc uống quá nhiều có thể khiến lượng đường nạp vào vượt nhu cầu của cơ thể. Loại đồ uống này không nên được dùng để thay thế nước lọc hằng ngày", BS Mạnh cho hay.
Người dân nên ưu tiên nước lọc để giải khát, ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép và kiểm soát khẩu phần.
Với người mắc đái tháo đường, không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn trái cây. Tuy nhiên, người bệnh cần lựa chọn loại phù hợp, ăn lượng vừa phải và theo dõi đường huyết theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan ở một số trường hợp. Duy trì chế độ ăn uống hợp lý và khám sức khỏe định kỳ giúp người dân phát hiện, kiểm soát bệnh, thay vì chỉ dựa vào cân nặng hay cảm nhận về thể trạng để đánh giá sức khỏe.