Cảnh sát giám sát hệ thống camera AI ở Hà Nội - Ảnh: NGỌC TIẾN
Bộ trưởng Bộ Công an - Đại tướng Lương Tam Quang đã trình Quốc hội dự Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Không lập biên bản không đồng nghĩa với bỏ qua các bước xử lý vi phạm
Đáng chú ý, dự luật bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản đối với trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.
Đại biểu Bùi Trung Thành (Hải Phòng) bày tỏ đồng tình việc bổ sung này. Theo ông, hiện nay các hành vi vi phạm được phát hiện thông qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.
Như cân kiểm tra tải trọng xe cơ giới, thiết bị đo nồng độ cồn trong hơi thở, hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự và điều hành giao thông. Kết quả thu thập từ các thiết bị này đã cung cấp đầy đủ căn cứ, dữ liệu để người có thẩm quyền xem xét, ra quyết định xử phạt.
Cụ thể dữ liệu thu thập qua các thiết bị phải được ghi nhận bằng văn bản, thể hiện thông tin về cơ quan, người sử dụng thiết bị, tổ chức, cá nhân vi phạm nếu xác minh được hình ảnh, âm thanh, chỉ số đo, kết quả phân tích, kiểm định; thời gian, địa điểm và hành vi vi phạm.
Ông nhấn mạnh những dữ liệu này đã tương ứng với các thông tin quan trọng trong biên bản vi phạm hành chính. Vì vậy việc tiếp tục yêu cầu lập biên bản trong những trường hợp đã có đầy đủ chứng cứ từ thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ là không cần thiết.
Đại biểu chỉ rõ không lập biên bản không đồng nghĩa với bỏ qua các bước xử lý vi phạm. Khi tiếp nhận dữ liệu từ thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, người có thẩm quyền vẫn phải xác định thông tin tổ chức, cá nhân vi phạm.
Đồng thời gửi thông báo bằng văn bản yêu cầu đến giải quyết vụ việc theo quy định, trừ trường hợp đã xác định được người vi phạm và các bên liên quan tại địa điểm xảy ra vi phạm.
Sau đó cơ quan có thẩm quyền ra quyết định xử phạt và tổ chức thi hành theo quy định pháp luật.
Ông cho rằng quy trình này vẫn bảo đảm tính chính xác, khách quan, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết. Việc phải lập biên bản vi phạm hành chính trong các trường hợp này làm tăng thủ tục xử phạt không cần thiết, kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí.
Từ đó ông đánh giá quy định cho phép xử phạt không lập biên bản với vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ sẽ góp phần rút ngắn quy trình xử lý, phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.
Ông cũng đồng tình bỏ quy định phải ban hành quyết định tạm giữ, quyết định trả lại tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấy phép, chứng chỉ hành nghề, thay vào đó chỉ cần lập biên bản tạm giữ, biên bản trả lại.
Rút ngắn quy trình, thời gian xử phạt mà vẫn bảo đảm tính chính xác, khách quan
Bộ Công an - cơ quan chủ trì soạn thảo - cho biết hiện các hành vi vi phạm hành chính được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ như cân kiểm tra tải trọng xe cơ giới, phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở, camera giám sát… đều có đủ căn cứ, dữ liệu để ra quyết định xử phạt.
Kết quả thu thập phải được ghi nhận bằng văn bản, gồm các thông tin cơ bản như tên cơ quan, đơn vị và chữ ký, họ tên của người sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, tên, địa chỉ của cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm (trường hợp xác minh được).
Cùng với đó là bản ảnh, hình ảnh, âm thanh, chỉ số đo, phân tích, thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm, hành vi vi phạm hoặc kết luận về kết quả đo lường, phân tích, kiểm định…
Các thông tin nêu trên đã tương ứng với các thông tin quan trọng trong biên bản vi phạm hành chính.
Bộ Công an nêu rõ khi có kết quả thu thập bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, người có thẩm quyền thụ lý giải quyết phải thực hiện đầy đủ các bước theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Trong đó phải xác định thông tin về tổ chức, cá nhân vi phạm, gửi thông báo bằng văn bản yêu cầu đến giải quyết, ra quyết định xử phạt, tổ chức thi hành quyết định xử phạt.
Trường hợp chưa đủ căn cứ ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền dù không phải lập biên bản nhưng phải áp dụng các biện pháp như xác minh tình tiết của vụ việc, thu thập phương tiện điện tử, dữ liệu điện tử, xác định giá trị tang vật, phương tiện vi phạm…
Đồng thời người có thẩm quyền phải lập các văn bản, tài liệu thể hiện quá trình và kết quả thực hiện các thủ tục nêu trên, nhằm đảm bảo ghi nhận khách quan, chính xác, đầy đủ.
Từ đó Bộ Công an khẳng định đề xuất không lập biên bản vi phạm hành chính sẽ giúp rút ngắn quy trình, thời gian xử phạt mà vẫn bảo đảm tính chính xác, khách quan.
Thủ tục xử phạt không lập biên bản thường áp dụng với các vụ việc vi phạm đơn giản, rõ ràng, không có tình tiết phức tạp.
Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành quy định hình thức xử phạt này áp dụng khi mức phạt tiền tối đa là 500.000 đồng với cá nhân, 1 triệu đồng với tổ chức.
Dự luật đề xuất tăng lên mức tối đa 1 triệu đồng với cá nhân, 2 triệu đồng với tổ chức.
Ông Nguyễn Duy Ngọc: Các biển báo, biển chỉ dẫn, biển tốc độ trong giao thông cần rất cụ thể, rõ ràngTrưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho rằng nếu người vi phạm trên tuyến cao tốc Hà Nội - Lào Cai, đã xuống đến cuối tuyến nhưng phải quay lại Lào Cai, nơi xảy ra vi phạm để nộp phạt thì "quá là khó khăn".