Hoa sữa nở rộ mang đến mùi hương đặc trưng của mùa thu nhưng với một số người, hương thơm nồng nàn này lại gây đau đầu, buồn nôn, thậm chí khó chịu đường hô hấp. Vì sao cùng một mùi hương, người cảm thấy dễ chịu, người lại muốn tránh xa? (Lê Thị Hoa - Hà Nội).
Bác sĩ Trần Minh Triệu - Bệnh viện Trưng Vương TPHCM tư vấn:
Hoa sữa (Alstonia scholaris) là loài cây quen thuộc trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội. Khi vào mùa nở hoa, mùi hương lan tỏa mạnh, đặc biệt tại những khu vực trồng nhiều cây hoặc không gian kém thông thoáng.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cảm thấy dễ chịu khi tiếp xúc. Một số người có thể xuất hiện cảm giác đau đầu, buồn nôn, chóng mặt hoặc kích ứng mũi, họng khi mùi hương quá nồng.
Phản ứng này không đồng nghĩa với việc hoa sữa có độc. Mức độ khó chịu phụ thuộc vào độ nhạy cảm của từng người, cường độ và thời gian tiếp xúc, cũng như những vấn đề sức khỏe sẵn có.
Mùi hoa sữa tác động đến hệ thần kinh như thế nào?
Mùi hương được tạo nên bởi các hợp chất hóa học dễ bay hơi trong không khí. Khi hít vào, những phân tử này kích thích các thụ thể khứu giác trong mũi, sau đó tín hiệu được truyền đến những vùng não xử lý mùi và có liên quan đến cảm xúc.
Ở một số người nhạy cảm, mùi hương quá mạnh có thể gây cảm giác khó chịu, buồn nôn hoặc đau đầu. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định riêng mùi hoa sữa trực tiếp gây tổn thương tế bào thần kinh.
Một cơ chế đáng chú ý khác là mối liên hệ giữa mùi hương mạnh và chứng đau nửa đầu (migraine). Ở những người có cơ địa dễ bị đau nửa đầu, mùi hoa sữa có thể trở thành yếu tố khởi phát cơn đau.
Mùi hoa sữa có thể gây kích ứng đường hô hấp?
Ngoài tác động đến cảm nhận mùi hương, các hợp chất dễ bay hơi trong không khí cũng có thể gây kích ứng ở một số người, nhất là khi tiếp xúc với nồng độ cao hoặc trong thời gian dài.
Các biểu hiện có thể gồm cay mũi, khó chịu ở họng, hắt hơi, chảy nước mũi hoặc ho. Người có bệnh lý đường hô hấp cũng cần chú ý nếu xuất hiện triệu chứng khó thở khi tiếp xúc với mùi hương mạnh. Triệu chứng đau đầu, buồn nôn có thể xuất hiện đồng thời với những biểu hiện này.
Vì sao có người thích mùi hoa sữa, người khác lại đau đầu?
Sự khác biệt chủ yếu nằm ở độ nhạy cảm của mỗi người. Với người ít nhạy cảm, mùi hoa sữa ở mức vừa phải có thể tạo cảm giác dễ chịu, gợi nhớ đến mùa thu. Ngược lại, người nhạy cảm với mùi hương hoặc có tiền sử migraine có thể cảm thấy khó chịu ngay khi tiếp xúc trong thời gian ngắn.
Khi nhiều cây cùng nở rộ hoa, mùi hương có thể đậm đặc hơn, khiến người đi đường hoặc sinh sống gần đó dễ cảm thấy ngột ngạt.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng và những yếu tố khởi phát migraine khác có thể làm tăng khả năng xuất hiện triệu chứng. Vì vậy, phản ứng với mùi hương không giống nhau ở tất cả mọi người.
Khi cảm thấy đau đầu hoặc buồn nôn do mùi hoa sữa, việc đầu tiên là rời khỏi khu vực có mùi nồng, đến nơi thông thoáng và nghỉ ngơi.
Người có tiền sử đau nửa đầu nên chủ động tránh những mùi hương đã được xác định là yếu tố khởi phát cơn đau.