"Hen phế quản là bệnh viêm mạn tính đường thở, có thể gây khò khè, khó thở, nặng ngực và ho. Với người mắc hen nặng, các triệu chứng dai dẳng cùng những đợt kịch phát khó lường không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc mà còn kéo theo chi phí điều trị đáng kể", GS.TS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam, chia sẻ tại Hội thảo khoa học về xu hướng điều trị hen nặng, do Hội này phối hợp với GSK Việt Nam vừa tổ chức.
Một bệnh nhân khám hô hấp tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh:Lê Nga.
Giáo sư Châu ước tính khoảng 3,23% dân số Việt Nam đang chung sống với bệnh hen, trong đó 7-11% thuộc nhóm hen nặng. Nhóm này, dù chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số bệnh nhân hen, phải đối mặt với nguy cơ đợt cấp tái diễn, nhập viện, suy giảm chức năng hô hấp và những ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.
Hen nặng chiếm hơn 70% tổng chi phí điều trị hen. Vì vậy, nâng cao nhận thức, nhận diện sớm đặc điểm bệnh và cải thiện quản lý hen nặng là ưu tiên hàng đầu của chuyên ngành hô hấp tại Việt Nam.
Chi phí xử lý một đợt cấp hen dao động từ khoảng một triệu đồng đến vài chục triệu đồng, tùy mức độ nghiêm trọng. Khoản này chưa bao gồm chi phí tái khám, thuốc duy trì, nhập viện và những ảnh hưởng gián tiếp đến thu nhập, cuộc sống gia đình. Các đợt cấp tái diễn càng khiến gánh nặng kinh tế gia tăng.
Theo các chuyên gia, kiểm soát hen không chỉ dừng ở việc giảm ho, khò khè hay khó thở mà còn hướng đến hạn chế các đợt cấp, duy trì chức năng hô hấp và cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài. Đối với nhóm hen nặng, việc đánh giá lại tình trạng bệnh, mức độ kiểm soát và đáp ứng điều trị có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng chiến lược quản lý phù hợp.
Các phương pháp điều trị bệnh hen giúp làm giảm triệu chứng và kiểm soát bệnh. Thuốc điều trị bao gồm kháng viêm đường thở (thuốc kiểm soát), giãn phế quản (thuốc cắt cơn), thuốc hít kết hợp, thuốc trúng đích... Tuy nhiên, một số bệnh nhân vẫn gặp đợt cấp dù đã điều trị duy trì. Điều này đặt ra yêu cầu xác định đặc điểm viêm và kiểu hình bệnh để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì chỉ tập trung xử lý từng đợt triệu chứng.
PGS.TS Phan Thu Phương, Phó chủ nhiệm Bộ môn Nội tổng hợp, Trường Đại học Y Hà Nội kiêm Viện trưởng Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết nhiều quốc gia đã tích lũy kinh nghiệm thực tiễn trong ứng dụng các phương pháp điều trị hướng đích cho bệnh nhân hen nặng trong hơn một thập kỷ qua. Trong đó, viêm type 2 và vai trò của interleukin-5 (IL-5) trong đáp ứng viêm liên quan đến bạch cầu ái toan là những lĩnh vực được cộng đồng khoa học đặc biệt quan tâm. Các tiến bộ về sinh học bệnh hỗ trợ bác sĩ nhận diện kiểu hình, đánh giá đặc điểm viêm và lựa chọn hướng điều trị phù hợp với từng bệnh nhân.
GS.TS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam. Ảnh: Thư Bùi
Tương tự, PGS.TS Lê Thượng Vũ, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, chia sẻ hiểu biết sâu hơn về cơ chế bệnh sinh thúc đẩy xu hướng cá thể hóa điều trị hen. Bên cạnh kiểm soát triệu chứng và giảm nguy cơ đợt cấp, các mục tiêu dài hạn còn bao gồm cải thiện chất lượng cuộc sống, duy trì khả năng hoạt động thể chất và xã hội, đồng thời hạn chế nhu cầu sử dụng corticoid đường uống khi có chỉ định phù hợp.
Ngoài tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh cần hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, hóa chất và các tác nhân kích thích đường thở. Người bệnh nhận biết sớm các dấu hiệu như ho kéo dài, khò khè tái diễn hoặc khó thở khi gắng sức giúp chủ động thăm khám, đánh giá và điều trị kịp thời.
Lê Nga