Vì sao sấm chớp rung trời chiều 9-9 ở TP.HCM?

Chiều 9-9, nhiều khu vực tại TP.HCM và Nam Bộ hứng mưa dông mạnh, đi kèm những tiếng sấm vang dội cùng các tia chớp liên tục xé sáng bầu trời. Hiện tượng này khiến không ít người chú ý, bởi cường độ sấm chớp lớn hơn thường thấy trong những trận mưa mùa, đồng thời phạm vi mưa cũng mở rộng. Theo Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ, thời tiết bất ổn hình thành từ nhiều yếu tố hoạt động đồng thời, thay vì chỉ do một nguyên nhân riêng lẻ. Yếu tố đầu tiên là rãnh áp thấp đi qua Bắc Trung Bộ, sau đó bị khối không khí lạnh đầu mùa đang tràn xuống phía nam nén mạnh. Rãnh áp thấp này kéo dài, vắt qua khu vực Trung Bộ, tạo điều kiện tập trung mây đối lưu và thúc đẩy các vùng mưa phát triển mạnh hơn. Trong khi đó, nền nhiệt Nam Bộ những ngày qua vẫn ở mức cao, thậm chí một số nơi còn xuất hiện nắng nóng trước thời điểm mưa dông hình thành. Nhiệt độ cao làm không khí gần mặt đất chứa nhiều năng lượng, tạo môi trường thuận lợi để các đám mây dông phát triển nhanh theo chiều thẳng đứng. Một yếu tố khác cũng góp phần làm thời tiết biến động là hội tụ gió ở độ cao khoảng 3.000m đang tồn tại trên khu vực Nam Bộ. Vùng thấp hoạt động trên Biển Đông đóng vai trò trung tâm hút gió, khiến các luồng gió hội tụ, tăng khả năng hình thành mây và gây mưa trên diện rộng. Sự kết hợp giữa rãnh áp thấp, nền nhiệt cao, hội tụ gió và vùng thấp trên Biển Đông đã làm hệ thống mây dông phát triển mạnh trong buổi chiều. Vì vậy, ngày 9-9, toàn Nam Bộ xuất hiện mưa vừa, một số nơi có mưa to đến rất to, đồng thời đi kèm dông sét và gió mạnh. Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng dự báo Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ, đã giải thích rõ hơn nguyên nhân sấm chớp dữ dội. Theo ông Quyết, rãnh áp thấp tồn tại ở Trung Bộ có đặc điểm hội tụ ẩm cao, trong khi nhiệt độ bên trong và khu vực xung quanh rãnh vẫn đang khá lớn. Cùng lúc, khối không khí lạnh đầu mùa di chuyển xuống phía nam mang theo đặc tính lạnh, khô và nền nhiệt thấp hơn đáng kể. Hai hệ thống thời tiết có tính chất trái ngược cùng tác động, khiến khí quyển mất ổn định mạnh, tạo môi trường thuận lợi cho những đám mây dông phát triển. Khi các dòng khí nóng ẩm gặp không khí lạnh khô, chuyển động trong mây trở nên mạnh hơn, làm tăng khả năng phóng điện giữa các khu vực mây. Đó là nguyên nhân chính khiến mưa dông chiều 9-9 xuất hiện nhiều tia sét cùng tiếng sấm lớn, thay vì chỉ có mưa thông thường. Trong những trận mưa có dông, sét thường xuất hiện với tần suất cao hơn, vì các đám mây đối lưu chứa nhiều dòng khí chuyển động mạnh và điện tích. Người dân tại TP.HCM và các tỉnh Nam Bộ cần hạn chế di chuyển ngoài trời khi dông sét xảy ra, nhất là tại khu vực trống trải hoặc gần cây cao. Các thiết bị điện, mái tôn, biển quảng cáo và công trình tạm cũng có thể chịu ảnh hưởng khi mưa lớn đi kèm gió giật, sét đánh hoặc ngập cục bộ. Diễn biến thời tiết còn được chú ý bởi vùng thấp trên Biển Đông đang có khả năng mạnh lên trong thời gian ngắn sắp tới. Theo dự báo, vùng thấp này có khả năng cao phát triển thành áp thấp nhiệt đới trong khoảng một đến hai ngày kế tiếp. Cơ quan khí tượng không loại trừ khả năng hệ thống tiếp tục mạnh lên thành bão số 6, vì vậy diễn biến trên Biển Đông cần được theo dõi thường xuyên.