Đoàn học sinh Việt Nam tại kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX năm 2026 - Ảnh: BTC
Năm 2026 là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA 2026). Kỳ thi năm nay có 66 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 67 đội (65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam) và 320 thí sinh tham gia tranh tài (tăng gần 100 thí sinh).
So với các năm trước, điểm khác biệt của IOAA 2026 không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở việc sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3 và Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16m, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer; phần mềm chấm thi Olympify.
Trong sáng 28-9, các thí sinh bước vào phần thi lý thuyết, phải giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn.
Từ ngày 29-9 đến 2-10, thí sinh thi các nội dung như: thi đồng đội (phối hợp giải quyết nhiệm vụ chuyên môn theo quy định của IOAA); thi quan sát (gồm phần thi sử dụng kính thiên văn và phần thi tại nhà chiếu hình vũ trụ); thi phân tích dữ liệu (thí sinh phân tích, xử lý và diễn giải dữ liệu thiên văn).
Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh; trưởng đoàn thực hiện việc dịch đề theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA.
Năm nay có 320 thí sinh dự thi, cơ cấu giải thưởng dự kiến sẽ có 60% thí sinh đoạt giải (gồm huy chương vàng, huy chương bạc, huy chương đồng, bằng khen và các giải thưởng đặc biệt).
Việt Nam dự kiến tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Lễ bế mạc và trao giải sẽ được tổ chức vào lúc 15h ngày 4-10 tại Đại học Phenikaa.
Việt Nam đang từng bước đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học vũ trụ
Trước đó, phát biểu tại lễ khai mạc hôm 26-9, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh sự hiện diện của đại biểu, đội tuyển quốc tế là minh chứng sinh động cho sức sống của hợp tác khoa học quốc tế, đồng thời thể hiện sự tin cậy ngày càng lớn của cộng đồng khoa học quốc tế đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Phó thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam cũng đang từng bước đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học vũ trụ, với các vệ tinh quan sát Trái đất và các đài thiên văn. Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác quốc tế trong giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; sẵn sàng đồng hành cùng các quốc gia trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có lĩnh vực thiên văn học và khoa học vũ trụ.
Phó thủ tướng mong các nhà khoa học và các em học sinh, thí sinh sẽ có những trải nghiệm đáng nhớ về đất nước, con người Việt Nam và một thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến, thân thiện, mến khách.
Phát hiện ngoại hành tinh đầu tiên quay ngược quanh sao lùn nhỏCác nhà thiên văn học lần đầu phát hiện một ngoại hành tinh có kích thước tương đương sao Hải Vương quay quanh ngôi sao chủ theo hướng ngược lại, với quỹ đạo nghiêng tới 136 độ.