
Người dân dắt xe máy trong cơn mưa tầm tã, đường ngập trên đoạn đường An Dương Vương, phường Trường Vinh, Nghệ An - Ảnh: DOÃN HÒA
Sáng 20-9, nhiều tuyến đường ở đô thị Vinh, Nghệ An cơ bản đã hết ngập sau trận mưa lớn kéo dài từ sáng 19-9. Tuy nhiên, tại một số tuyến đường ngang, nước vẫn còn đọng cục bộ.
Mưa dồn dập, đường mới nâng cấp cũng ngập sâu
Trận mưa được đánh giá là đặc biệt lớn khi chỉ trong khoảng 6 giờ, từ 7h - 13h ngày 19-9, Vinh ghi nhận lượng mưa 399mm.
Theo số liệu lịch sử, lượng mưa một ngày lớn nhất trong tháng 9 tại Vinh trước đó là 387,9mm, ghi nhận ngày 10-9-1985. Như vậy, lượng mưa ngày 19-9 đã vượt kỷ lục này sau 41 năm.
Trong khi đó, tính trong cả năm, lượng mưa trong ngày lớn nhất từng ghi nhận tại trạm khí tượng Vinh là 710mm, ngày 16-10-2019. Trong đó, riêng thời điểm từ 7h - 13h đạt 470mm.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đợt mưa lớn tại Nghệ An và Hà Tĩnh do ảnh hưởng của gió đông bắc yếu ở tầng thấp, kết hợp rìa phía bắc dải hội tụ nhiệt đới và nhiễu động gió đông tầng cao, gây hội tụ gió trên khu vực hẹp.
Mưa dồn dập trong thời gian ngắn khiến hệ thống thoát nước ở đô thị Vinh quá tải, nhiều tuyến phố ngập sâu, ảnh hưởng đến giao thông và sinh hoạt của người dân.



Cảnh đường phố ngập sâu ảnh hưởng tới giao thông, xe ô tô chết máy trên đường An Dương Vương, Hồ Tùng Mậu và Đinh Công Tráng sáng 19-9. Đây là các tuyến phố vừa được Nghệ An đầu tư nâng cấp, sửa chữa trong vài năm trở lại đây - Ảnh: DOÃN HÒA
Đáng chú ý, ngoài những điểm thường xuyên ngập, một số tuyến phố đã được nâng cấp, cải tạo hệ thống mương thoát nước, hạ ngầm cáp viễn thông, điện lực trong những năm gần đây như Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Minh Khai, Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Phong... cũng xảy ra ngập nặng.
Ông Hoàng Quốc Trường - Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An - cho biết trong đợt mưa lớn ngày 19-9, đơn vị đã vận hành hết công suất 3 trạm bơm Bến Thủy, Cầu Đen (phường Trường Vinh) và Cửa Nam (phường Thành Vinh).
Theo thiết kế, mỗi trạm có công suất bình quân khoảng 20.000m³/h.
Ngoài hệ thống trạm bơm cố định, địa phương huy động thêm 3 máy bơm dã chiến để hỗ trợ tiêu úng tại các vị trí xung yếu, với tổng công suất gần 600m³/h. Riêng khu vực đại lộ Vinh - Cửa Lò được bố trí 2 máy bơm.
Theo ông Trường, toàn bộ hệ thống mương thoát nước tại thành phố Vinh (cũ) cũng đã được nạo vét sau hơn 10 năm chưa thực hiện. Việc này góp phần cải thiện khả năng tiêu thoát nước.
Tuy nhiên, với lượng mưa gần 400mm trong khoảng 6 giờ, khả năng tiêu thoát của hệ thống vẫn không đáp ứng kịp.
Đến khoảng 23h ngày 19-9, các tuyến đường chính ở đô thị Vinh cơ bản hết ngập, chỉ còn một số điểm ngập cục bộ tại các tuyến đường ngang.
12 điểm ngập thường xuyên cần xử lý

Tầng hầm một tòa chung cư ở phường Thành Vinh, Nghệ An vẫn còn ngập sâu sáng 20-9 - Ảnh: DOÃN HÒA
Thời gian tới, Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An sẽ báo cáo UBND tỉnh, đề xuất phương án xử lý các điểm ngập sâu như đại lộ Vinh - Cửa Lò; đồng thời nghiên cứu nâng công suất các trạm bơm và điều chỉnh hệ thống thoát nước phù hợp với thực tế đô thị.
Hiện Sở Xây dựng Nghệ An đang làm chủ đầu tư 7 dự án phòng, chống ngập úng đô thị với tổng mức đầu tư hơn 73 tỉ đồng từ ngân sách tỉnh.
Các dự án tập trung vào nạo vét hồ điều hòa, hệ thống kênh mương thoát nước; sửa chữa hệ thống cống, cửa phai tiêu úng; mua sắm máy phát điện dự phòng và sửa chữa, thay thế thiết bị tại các trạm bơm.
Mục tiêu là đồng bộ hạ tầng tiêu thoát nước, bảo đảm các trạm bơm có thể vận hành liên tục kể cả khi mất điện lưới, qua đó xử lý các điểm nghẽn gây ngập úng nội thành.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, đô thị Vinh (cũ) đang vận hành hệ thống thoát nước nửa riêng, trong đó nước mưa và nước thải còn dùng chung ở nhiều khu vực.
Hệ thống gồm 4 lưu vực thoát nước chính, 6 tuyến mương, kênh cấp 1 chủ lực, khoảng 47km cống cấp 2, 147km cống, mương cấp 3, 7 hồ điều hòa lớn và 3 trạm bơm tiêu úng chính.

Ông Võ Trọng Hải - Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An - kiểm tra trạm bơm tiêu úng của Vinh vào tháng 4-2026 - Ảnh: TÂM PHẠM
Tuy nhiên, nhiều tuyến cống cấp 2, cấp 3 bị bồi lắng, thiếu nạo vét; một số trục thoát nước, sông, mương bị thu hẹp dòng chảy. Hiệu quả của một số trạm bơm chưa phát huy đầy đủ do hồ, kênh dẫn, âu chứa chưa đáp ứng yêu cầu.
Báo cáo xác định 12 điểm ngập lụt thường xuyên cần ưu tiên xử lý. Nguyên nhân được xác định gồm thiếu đấu nối, hố thu chưa hợp lý, mương xuống cấp, ách tắc do bùn, rác, rễ cây và một số đoạn chưa có hệ thống mương thoát nước đồng bộ.
Trước đó, ngày 4-8, ông Hoàng Phú Hiền - Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An - kiểm tra việc triển khai các dự án phòng, chống ngập úng và chỉnh trang đô thị tại các phường thuộc đô thị Vinh.
Qua kiểm tra, lãnh đạo tỉnh ghi nhận lượng bùn đất tồn đọng lớn dưới lòng mương. Tại một số khu vực nạo vét còn có nhiều rác thải sinh hoạt.

Người dân Vinh dùng gạch kê bánh ô tô để tránh ngập - Ảnh: DOÃN HÒA
Sau trận mưa lớn gây ngập úng nhiều tuyến đường tại trung tâm Vinh, tỉnh Nghệ An, hàng loạt ô tô bị chết máy, mắc kẹt giữa đường chiều tối 19-9.