Xe máy điện ngày càng phổ biến tại Việt Nam, kéo theo nhiều câu hỏi liên quan đến cách sử dụng và bảo quản pin, bởi pin là một trong những bộ phận quan trọng có giá thành cao nhất trên mỗi chiếc xe máy điện. Trong đó, một thắc mắc khá phổ biến là xe máy điện vừa đi về có nên cắm sạc ngay hay cần chờ một khoảng thời gian?
Thực tế, pin lithium-ion và các hệ thống quản lý pin (BMS) trên xe máy điện đều có giới hạn nhiệt độ vận hành và sạc. Vì vậy, thay vì hình thành thói quen vừa về đến nhà đã cắm sạc, người dùng nên quan sát tình trạng xe, đặc biệt là nhiệt độ của pin, trước khi bắt đầu quá trình sạc.
Xe máy điện vừa đi về có nên cắm sạc ngay hay cần chờ một khoảng thời gian?
Ảnh: HOÀNG CƯỜNG
Không nên vội cắm sạc xe máy điện khi pin còn nóng
Theo khuyến cáo của các hãng xe điện, sau khi sử dụng xe máy điện, người dùng không nên sạc pin ngay mà nên chờ khoảng 30 phút đến 1 giờ để nhiệt độ pin giảm về gần nhiệt độ môi trường rồi mới tiến hành sạc.
Khuyến cáo này xuất phát từ đặc tính của pin lithium-ion. Trong quá trình xe vận hành, pin phải cung cấp năng lượng liên tục cho mô-tơ điện trên xe, đặc biệt khi xe tăng tốc, chở nặng, chạy tốc độ cao hoặc di chuyển trong điều kiện nhiệt độ môi trường cao. Quá trình này có thể khiến nhiệt độ của cụm pin tăng lên.
Khi vừa vận hành xong, nếu lập tức đưa pin vào trạng thái sạc, nhiệt lượng phát sinh từ quá trình vận hành và quá trình nạp năng lượng có thể khiến pin tiếp tục tăng nhiệt. Nhiệt độ cao là một trong những yếu tố không có lợi cho độ bền của pin về lâu dài. Do đó, không phải cứ cắm sạc càng sớm thì càng tốt cho xe máy điện.
Khi vừa vận hành xong, nếu lập tức đưa pin vào trạng thái sạc, nhiệt lượng phát sinh từ quá trình vận hành và quá trình nạp năng lượng có thể khiến pin tiếp tục tăng nhiệt
Ảnh: HOÀNG CƯỜNG
Theo các kỹ thuật viên chuyên sửa chữa, bảo dưỡng xe máy điện, người dùng không nhất thiết phải quá cứng nhắc về một khoảng thời gian chờ cố định trong mọi trường hợp. Yếu tố cần quan tâm hơn là nhiệt độ thực tế của pin và điều kiện vận hành trước đó. Nếu xe chỉ di chuyển một quãng đường ngắn, tốc độ vừa phải, thời tiết mát và pin không có dấu hiệu nóng bất thường, thời gian chờ có thể không cần quá lâu. Ngược lại, sau khi xe vừa chạy đường dài, chở nặng, leo dốc hoặc hoạt động trong thời tiết nắng nóng, người dùng nên để xe nghỉ lâu hơn trước khi sạc. Quan trọng là không sạc khi pin đang quá nóng.
Cắm sạc thế nào để pin xe máy điện bền hơn?
Từ những khuyến cáo trên, người dùng xe máy điện nên hình thành một số thói quen đơn giản trong quá trình sử dụng xe. Thứ nhất, không cắm sạc ngay khi vừa chạy xe đường dài về, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng, hãy để xe nghỉ và pin giảm nhiệt trước khi sạc.
Thứ hai, không nhất thiết phải chờ pin xuống rất thấp mới sạc. Nên theo dõi dung lượng pin và thực hiện sạc theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Với một số dòng xe VinFast, mức 20% được đưa ra như ngưỡng cần lưu ý.
Thứ ba, sạc ở nơi thông thoáng, khô ráo, tránh nhiệt độ quá cao và sử dụng bộ sạc phù hợp.
Người dùng xe máy điện nên bỏ thói quen cắm sạc ngay sau khi sử dụng xe, thay vào đó sau khi di chuyển, nếu muốn sạc pin nên chờ nhiệt độ pin giảm rồi mới cắm sạc
Ảnh: HOÀNG CƯỜNG
Thứ tư, chú ý cảnh báo nhiệt độ và tình trạng pin. Nếu pin nóng bất thường hoặc xuất hiện cảnh báo, không nên tiếp tục sạc theo thói quen.
Như vậy, người dùng xe máy điện nên bỏ thói quen cắm sạc ngay sau khi sử dụng xe, thay vào đó sau khi di chuyển, nếu muốn sạc pin nên chờ nhiệt độ pin giảm rồi mới cắm sạc. Thời gian chờ không nhất thiết giống nhau với mọi mẫu xe, nhưng nguyên tắc chung là để pin hạ nhiệt trước khi sạc và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất. Với người sử dụng xe máy điện hằng ngày, thay đổi nhỏ này có thể giúp quá trình sạc an toàn hơn, đồng thời góp phần hạn chế những tác động bất lợi do nhiệt độ cao đối với tuổi thọ pin.