Cùng lúc, sức mua trong nước tăng mạnh thúc đẩy hàng loạt tên tuổi như Nestlé, Trung Nguyên Legend, Intimex, Tata Coffee… liên tục rót vốn mở rộng sản xuất, cho thấy cuộc đua trong phân khúc cà phê giá trị gia tăng đang ngày càng nóng lên.
Việt Nam vượt Brazil, cà phê hòa tan bán mạnh trên sàn thương mại điện tử
Theo Tổ chức Cà phê quốc tế (ICO), trong tháng 8, Việt Nam xuất khẩu khoảng 310.000 bao cà phê hòa tan loại 60kg, tương đương 18.600 tấn, vượt Brazil và đứng đầu thế giới về lượng xuất khẩu mặt hàng này trong tháng.
Cà phê hòa tan cũng chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong cơ cấu xuất khẩu cà phê của Việt Nam. Trong 11 tháng niên vụ 2024-2025, sản phẩm này chiếm 12,4% tổng lượng cà phê xuất khẩu dưới mọi hình thức, tăng từ mức 11,5% cùng kỳ niên vụ trước.
Diễn biến này cho thấy chế biến sâu đang có vai trò lớn hơn trong ngành cà phê Việt Nam, vốn nhiều năm dựa chủ yếu vào xuất khẩu cà phê nhân.
Ở thị trường trong nước, cà phê hòa tan cũng ghi nhận sức mua đáng kể trên các kênh bán lẻ trực tuyến.
Theo dữ liệu của nền tảng phân tích thương mại điện tử Metric, từ ngày 1/6 đến 31/8, doanh số cà phê hòa tan trên Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 217,2 tỷ đồng.
Khoảng 1,1 triệu sản phẩm được bán ra trong 3 tháng, với khoảng 1.700 cửa hàng kinh doanh mặt hàng này trên 4 nền tảng. Số cửa hàng bán cà phê hòa tan tăng 24% so với quý liền trước và tăng 63% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng tiêu thụ cũng tăng 47% so với cùng kỳ.
Metric cho biết dữ liệu đã loại bỏ đơn hàng ảo và các sản phẩm quà tặng nhằm phản ánh sát hơn hoạt động kinh doanh thực tế trên các sàn thương mại điện tử.
Thị trường cà phê hòa tan trên các sàn thương mại điện tử theo doanh số (Đồ họa: Metric).
Sức mua trên kênh trực tuyến chỉ phản ánh một phần thị trường, nhưng cho thấy cà phê hòa tan đang mở rộng hiện diện trong hệ thống bán lẻ hiện đại, song song với vai trò ngày càng lớn trong xuất khẩu cà phê chế biến.
Theo Mordor Intelligence, quy mô thị trường cà phê Việt Nam đạt khoảng 518,72 triệu USD năm 2025 và có thể tăng lên 737,99 triệu USD vào năm 2031. Cà phê hòa tan được ước tính chiếm khoảng 37,1% doanh thu ngành cà phê năm 2025.
Ở quy mô toàn cầu, tổ chức này ước tính thị trường cà phê hòa tan đạt 38,57 tỷ USD năm 2026 và có thể lên 51,18 tỷ USD năm 2031, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân 5,82% mỗi năm.
Doanh nghiệp mở rộng công suất, cuộc đua chuyển sang chế biến sâu
Sự gia tăng của nhu cầu trong nước và xuất khẩu diễn ra cùng thời điểm nhiều doanh nghiệp tiếp tục rót vốn vào các nhà máy chế biến cà phê.
Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), 10 doanh nghiệp hàng đầu hiện chiếm 85,3% kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến.
Trong nhóm này có nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước như Nestlé Việt Nam, Outspan Việt Nam, Iguacu Việt Nam, Sucafina Việt Nam, URC Việt Nam, ILD Coffee Việt Nam, Tata Coffee Việt Nam và Instanta Việt Nam.
Top 10 thương hiệu có doanh số bán cà phê hòa tan cao nhất trên các sàn thương mại điện tử (Đồ họa: Metric).
Ở nhóm doanh nghiệp trong nước, Trung Nguyên đang triển khai Nhà máy Cà phê Trung Nguyên Legend Energy và dự án mở rộng Nhà máy Cà phê Trung Nguyên trong năm 2026.
Riêng dự án nhà máy cà phê hòa tan có tổng vốn đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng cho 2 giai đoạn, công suất thiết kế khoảng 7.896 tấn thành phẩm mỗi năm. Nhà máy dự kiến bắt đầu sản xuất từ quý IV/2027.
Intimex đã đầu tư nhà máy cà phê hòa tan tại Bình Dương, đi vào hoạt động từ cuối năm 2019. Doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng nhà máy với vốn đầu tư khoảng 450 tỷ đồng, hướng tới nâng công suất lên 8.000 tấn mỗi năm.
Tata Coffee, dự án thuộc Tata Consumer Products của Ấn Độ, cũng chọn Việt Nam làm nơi sản xuất cà phê hòa tan đông khô. Nhà máy tại Bình Dương được xây dựng từ năm 2019 với công suất ban đầu khoảng 5.000 tấn mỗi năm. Đến năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục triển khai giai đoạn mở rộng, dự kiến nâng công suất lên gấp đôi.
Trong khi đó, Nestlé vừa đưa vào hoạt động dây chuyền sản xuất hũ thủy tinh mới tại nhà máy Trị An, Đồng Nai. Dây chuyền có công suất ban đầu hơn 350.000 hũ mỗi ngày, với sản phẩm được xuất khẩu tới 11 thị trường.
Doanh nghiệp Việt tăng tốc đầu tư vào sản xuất, kinh doanh cà phê hòa tan phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu (Ảnh: Nam Bình).
Không chỉ các doanh nghiệp lớn, Phúc Sinh cũng đang mở rộng hoạt động chế biến và phát triển thị trường nội địa thông qua thương hiệu K Coffee.
Tháng 7, doanh nghiệp đưa vào dự án Trung tâm sản xuất và chế biến nông sản xuất khẩu Đắk Nông, tổng vốn đầu tư khoảng 500 tỷ đồng. Dự án có công suất thiết kế 50.000 tấn cà phê và 15.000 tấn hạt tiêu mỗi năm.
Theo ông Phan Minh Thông, Tổng giám đốc Tập đoàn Phúc Sinh, K Coffee vẫn trong quá trình đầu tư mở rộng và chưa có lãi. Doanh nghiệp đang phát triển hệ thống phân phối, trong đó chuỗi K Coffee khai thác một phần nguồn nguyên liệu từ vùng sản xuất của Phúc Sinh.
Điểm chung của nhiều dự án là quy mô sản xuất ngày càng lớn và không chỉ hướng đến thị trường nội địa. Một phần đáng kể công suất được xây dựng để phục vụ xuất khẩu.
Nếu trước đây lợi thế nổi bật của cà phê Việt Nam nằm ở sản lượng và nguồn nguyên liệu, làn sóng đầu tư hiện nay cho thấy cạnh tranh đang dịch chuyển dần sang năng lực chế biến, công nghệ, thương hiệu và khả năng đưa ra thị trường những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.