10 năm làm thủ tục cho một dự án điện gió và yêu cầu của Thủ tướng

Câu chuyện này được Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ trong phiên thảo luận tổ chiều 20/10, về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam, theo Thủ tướng, dựa trên những động lực mới là khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đầu tư trung tâm dữ liệu… Vì thế, yêu cầu về năng lượng là rất lớn.

Đảm bảo vừa giữ vững lợi ích quốc gia, vừa thu hút được các nhà đầu tư lớn

Nhấn mạnh yêu cầu “bắt buộc phải sửa luật”, người đứng đầu Chính phủ lưu ý việc sửa đổi lần này đòi hỏi quy trình, thủ tục phải rất đơn giản.

Qua làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực năng lượng thời gian qua, Thủ tướng nêu thực tế các dự án điện đòi hỏi thời gian và chi phí đầu tư rất lớn. Theo ông, các nhà đầu tư nước ngoài cũng phải đi vận động, vay vốn từ ngân hàng nước ngoài. Vì vậy, họ cần môi trường dự báo được, có tính cạnh tranh và bảo đảm an toàn cho khoản đầu tư.

Ngược lại, Thủ tướng quán triệt Nhà nước cũng phải bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước và người dân trong việc tiếp cận nguồn điện với mức giá hợp lý.

“Chúng ta phải tìm được điểm cân bằng giữa nhà đầu tư, lợi ích của Nhà nước và lợi ích của nhân dân”, Thủ tướng nói và quán triệt phải sửa đổi Luật Điện lực để xử lý những quan ngại của nhà đầu tư. Nếu không, theo người đứng đầu Chính phủ, không thể huy động được nguồn lực đầu tư rất lớn này.

Về các nguồn thủy điện, Bộ Công Thương báo cáo cũng đã đến giới hạn khai thác. Vì thế, phải tập trung nguồn năng lượng mới như điện khí trong nước, điện khí hóa lỏng (LNG), điện gió, điện mặt trời, điện gió ngoài khơi...

Song Thủ tướng lưu ý phải tính toán tỷ trọng giữa các nguồn điện một cách hợp lý. “Vì có những lĩnh vực, phân ngành cơ cấu có chi phí rất lớn. Ví dụ như LNG, giá thành sẽ đẩy giá điện lên cao, nên phải cân đối hết sức hợp lý”, Thủ tướng lưu ý đây là điểm phải điều chỉnh trong Luật Điện lực.

Để thu hút đầu tư vào các lĩnh vực này, điều quan trọng được Thủ tướng nhấn mạnh, là “bắt buộc thủ tục hành chính phải rất đơn giản”.

“Các nhà đầu tư trao đổi với tôi rằng thủ tục làm một dự án điện gió ngoài khơi mất tới 10 năm thủ tục hành chính. Nếu cải cách thủ tục hành chính tốt có thể rút ngắn một nửa thời gian, xuống chỉ còn khoảng 5 năm”, Thủ tướng dẫn chứng và cho biết vừa qua đã sửa Luật Dầu khí, và lần này sửa Luật Điện lực sẽ tạo sự đồng bộ rất lớn để huy động nguồn lực.

Yêu cầu cao trong sửa Luật Điện lực lần này, theo Thủ tướng, một mặt phải bảo đảm lợi ích của Nhà nước và nhân dân, mặt khác phải bảo đảm hài hòa lợi ích của nhà đầu tư; vừa giữ vững lợi ích quốc gia, vừa thu hút được các nhà đầu tư lớn.

Phân loại các dự án điện lực nằm trong quy hoạch để rút ngắn thủ tục

Cùng tổ thảo luận, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cũng chia sẻ rõ về việc tháo gỡ vướng mắc về trình tự, thủ tục đầu tư các dự án điện lực đã có trong quy hoạch được phê duyệt.

Bộ trưởng thừa nhận thời gian qua, dù Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã rất nỗ lực triển khai các dự án điện, nhưng thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư vẫn phải trải qua nhiều khâu, mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

Để khắc phục tình trạng này, ông cho biết dự thảo Luật được thiết kế theo hướng phân loại các dự án điện lực nằm trong quy hoạch đã được phê duyệt.

Đối với những dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện, đề xuất miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và sử dụng văn bản chấp thuận nhà đầu tư làm cơ sở pháp lý để triển khai dự án.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, giải pháp này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các dự án điện lực, nhất là những dự án cần sớm đưa vào vận hành để đáp ứng nhu cầu điện của nền kinh tế.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay là quá trình đàm phán giá điện và ký kết hợp đồng mua bán điện giữa nhà đầu tư và bên mua điện.

Theo quy định hiện hành, sau khi tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, giá điện trúng thầu vẫn phải tiếp tục được đàm phán do đây mới là mức giá tối đa.Trong khi đó, việc xác định mức giá cuối cùng thường gặp khó khăn do lợi ích của bên mua và bên bán điện không hoàn toàn thống nhất.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, trên thực tế, quá trình đàm phán hợp đồng mua bán điện có thể kéo dài vài năm. Thậm chí, có những dự án đã đưa vào vận hành thương mại nhưng vẫn chưa ký kết được hợp đồng mua bán điện.

Để tháo gỡ vướng mắc này, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội xem xét quy định sử dụng giá điện trúng thầu trong quá trình đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư làm cơ sở xác định giá điện trong hợp đồng mua bán điện.

Theo Bộ trưởng, cơ chế này sẽ góp phần hạn chế rủi ro, giảm bớt những bất đồng trong quá trình đàm phán, tiết kiệm thời gian và tạo thuận lợi cho việc triển khai các dự án điện lực.