Sau tuổi 40, nhiều người bắt đầu nhìn mờ, khó nhìn gần hoặc chói mắt, thường liên quan quá trình lão hóa tự nhiên của mắt. Tuy nhiên, đây cũng có thể là biểu hiện cảnh báo bệnh mắt, cần điều trị kịp thời để bảo vệ thị lực. PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Nam, Giám đốc Trung tâm Mắt Công nghệ cao, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chỉ ra các bệnh mắt phổ biến gây suy giảm thị lực ở tuổi trung niên.
Đục thủy tinh thể
Đục thủy tinh thể (cườm khô) xảy ra khi thủy tinh thể tự nhiên dần xơ hóa, mất độ trong suốt; thường gặp sau 40 tuổi, người mắc bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch, sử dụng corticoid kéo dài hoặc chấn thương mắt. Người bệnh có thể gặp triệu chứng như mắt mờ dần, như có màn sương trước mắt, nhìn thấy quầng xanh quanh đèn.
Đục thủy tinh thể thường tiến triển âm thầm, khiến người bệnh khó nhận diện hoặc trì hoãn khám, làm tăng nguy cơ biến chứng như tăng nhãn áp, glôcôm, suy giảm thị lực không hồi phục, thậm chí mù lòa. Mặc dù là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên toàn cầu nhưng đục thủy tinh thể có thể điều trị hiệu quả bằng phẫu thuật Phaco. Người bệnh cần khám mắt định kỳ để phát hiện sớm và theo dõi tiến triển đục thủy tinh thể, từ đó can thiệp phẫu thuật phù hợp.
PGS Nam kiểm tra mắt cho một phụ nữ. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Glôcôm
Glôcôm (cườm nước) là bệnh làm tổn thương thần kinh thị giác, gây suy giảm thị lực, thậm chí mù lòa. Nguyên nhân có thể do tăng nhãn áp (áp lực trong mắt), thường gặp ở người cao tuổi, người bị tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch, sử dụng corticoid kéo dài hoặc gia đình có người mắc glôcôm.
Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng, khi phát hiện thị lực đã suy giảm nghiêm trọng. Một số trường hợp có thể đau nhức mắt dữ dội do cơn glôcôm góc đóng thứ phát. Tổn thương thần kinh thị giác do glôcôm không thể phục hồi, do đó cần kiểm tra mắt định kỳ để phát hiện sớm bất thường.
Bệnh võng mạc tiểu đường
Đường huyết tăng kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi võng mạc, dẫn đến bệnh võng mạc tiểu đường. Bệnh thường tiến triển âm thầm, đến giai đoạn nặng có thể gây nhìn mờ, nhìn thấy "ruồi bay" hoặc chớp sáng; nếu không phát hiện, điều trị kịp thời có thể dẫn đến mù lòa.
Theo PGS Nam, bệnh thường gặp ở người bị tiểu đường lâu năm, tiểu đường thai kỳ, cholesterol cao, huyết áp cao. Do đó, khi có yếu tố nguy cơ, cần khám mắt định kỳ, ngay cả khi chưa có triệu chứng bất thường.
Thoái hóa điểm vàng tuổi già
Thoái hóa điểm vàng là bệnh gây tổn thương vùng hoàng điểm ở trung tâm võng mạc, gây mất thị lực trung tâm. Người bệnh thường gặp khó khăn khi đọc chữ, nhận diện khuôn mặt, phân biệt màu sắc hoặc nhìn bị méo hình. Bệnh thường liên quan đến lão hóa, di truyền, hoặc các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, cao huyết áp, béo phì, tim mạch. Khám đáy mắt và kiểm tra võng mạc giúp phát hiện sớm tổn thương, từ đó có hướng điều trị phù hợp.
PGS Nam khuyến cáo người từ 40 tuổi, có bệnh nền hoặc sử dụng corticoid kéo dài cần khám mắt định kỳ mỗi 6 tháng để kiểm tra nhãn áp, tình trạng thủy tinh thể, võng mạc và dây thần kinh thị giác. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đến bệnh viện có chuyên khoa Mắt để được khám và điều trị kịp thời.
Ngọc Kim Thắm
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp