Kết nối y tế Việt - Nhật, tăng khả năng phát hiện sớm bệnh tật - Thanh Niên

Kết nối y tế Việt - Nhật trong 3 năm qua thực hiện hơn 1.600 lượt đọc chéo hình ảnh. giúp tăng khả năng phát hiện bất thường, hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi người bệnh.

Ngày 9.10, tại Hội thảo Thành tựu y học Việt: Ứng dụng khoa học công nghệ vào điều trị các ca bệnh khó do Báo Thanh Niên tổ chức, bác sĩ Bùi Lê Nhật Tiên, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bernard Healthcare chia sẻ về mô hình kết nối y tế Việt - Nhật, tăng khả năng phát hiện sớm tổn thương.

The đó, với việc ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối chuyên môn và lưu trữ hình ảnh trong quy trình kiểm tra chéo, chăm sóc liên tục cho người bệnh Việt Nam và Nhật Bản

Kết nối y tế Việt - Nhật với mục tiêu là nâng cao chất lượng chẩn đoán, hạn chế bỏ sót tổn thương và giúp người bệnh tiếp cận nguồn lực y tế chuyên sâu.

Đọc chéo trong chẩn đoán hình ảnh và kết nối y tế Việt - Nhật

Theo bác sĩ Tiên, sai sót trong chẩn đoán là vấn đề được ghi nhận trong hoạt động chăm sóc y tế trên thế giới. Trong đó, sai sót ở khâu chẩn đoán hình ảnh có thể ảnh hưởng đến việc phát hiện bệnh, đánh giá mức độ tổn thương và lựa chọn hướng điều trị.

Các nghiên cứu được bác sĩ dẫn lại cho thấy tỷ lệ khác biệt trong chẩn đoán hình ảnh thay đổi tùy kỹ thuật và từng nghiên cứu. Với chụp CT-Scanner, tỷ lệ được nêu khoảng 3 - 6%; trong khi X-quang hoặc một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác có thể ghi nhận tỷ lệ 15 - 30%.

"Sai sót có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức: bác sĩ không phát hiện tổn thương trên hình ảnh; nhìn thấy nhưng không nhận diện được đó là bất thường; nhận ra bất thường nhưng chưa liên hệ được với biểu hiện lâm sàng; hoặc có sự khác biệt trong nhận định giữa các bác sĩ", bác sĩ Tiên nói.

Một trong những biện pháp được sử dụng để hạn chế nguy cơ này là đọc chéo, hay tham vấn ý kiến thứ hai. Tùy mô hình tổ chức, việc đọc chéo có thể được thực hiện giữa các bác sĩ cùng cấp, giữa bác sĩ đọc hình ảnh ban đầu với chuyên gia chuyên sâu, hoặc giữa bác sĩ thực hành và người hướng dẫn.

Theo bác sĩ Tiên, nhu cầu tham vấn ý kiến thứ hai ngày càng tăng tại nhiều quốc gia. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần phát triển các quy trình phối hợp giữa các khoa, bệnh viện và cơ sở y tế trong nước cũng như quốc tế. Hệ thống công nghệ thông tin phải bảo đảm khả năng kết nối, truyền tải dữ liệu và an toàn thông tin người bệnh.

Hơn 1.600 lượt tham vấn trong 3 năm

Từ tháng 7.2023 đến nay, Bernard Healthcare đã thực hiện khoảng 1.600 lượt tham vấn ý kiến thứ hai với Bệnh viện Đại học Yamanashi (Nhật Bản), tập trung vào đọc chéo hình ảnh MRI, CT-Scanner trong các chương trình tầm soát sức khỏe.

Theo mô hình này, hình ảnh của người bệnh được bác sĩ tại Việt Nam đọc và gửi qua hệ thống lưu trữ, truyền tải hình ảnh y khoa đến Nhật Bản. Các bác sĩ Nhật Bản tiếp tục đọc độc lập, sau đó kết quả được đối chiếu với nhận định ban đầu tại Việt Nam. Khi xuất hiện khác biệt cần làm rõ, các bên tiếp tục trao đổi, hội chẩn để thống nhất hướng đánh giá.

Quy trình gồm các bước từ tiếp nhận người bệnh, thu thập hồ sơ và hình ảnh, chuyển dữ liệu, thực hiện các lượt đọc độc lập, đối chiếu kết quả đến tư vấn cho người bệnh về kế hoạch theo dõi hoặc điều trị.

"Khi so sánh kết quả đọc hình ảnh giữa hai bên bằng các hệ thống phân loại được sử dụng trong chuyên ngành, nhóm ghi nhận khoảng 1 - 2% trường hợp có khác biệt mang ý nghĩa lâm sàng; khoảng 10 - 12% có khác biệt nhưng không mang ý nghĩa lâm sàng", bác sĩ Tiên chia sẻ.

Theo bác sĩ Tiên, nếu giả định mỗi lượt đọc riêng lẻ có nguy cơ bỏ sót tổn thương nhất định, việc tổ chức nhiều lớp đọc độc lập có thể giúp giảm nguy cơ này. Ông cho biết mô hình đọc chéo nhiều lớp được đơn vị đánh giá có khả năng giảm nguy cơ bỏ sót từ 10 - 20 lần. Đây là kết quả được trình bày từ kinh nghiệm triển khai và cần được xem xét trong bối cảnh phương pháp đánh giá, nhóm bệnh nhân cũng như thiết kế nghiên cứu cụ thể.

Mô hình đặc biệt có ý nghĩa đối với người tham gia tầm soát sức khỏe, bởi phần lớn chưa có triệu chứng rõ ràng. Những tổn thương cần phát hiện có thể còn nhỏ hoặc ở giai đoạn sớm, trong đó có các bất thường liên quan đến ung thư và nguy cơ đột quỵ.

Ngoài việc tăng thêm một lớp kiểm tra chuyên môn, quy trình còn giúp rút ngắn thời gian trả kết quả. Theo bác sĩ Tiên, trước đây, việc gửi hình ảnh sang Nhật Bản có thể mất 3 - 4 tuần do phải sao chép dữ liệu ra đĩa CD, vận chuyển, đọc kết quả, chuyển ngược báo cáo và dịch thuật. Với hệ thống kết nối trực tuyến hiện nay, thời gian thông thường còn khoảng 5 ngày; các trường hợp cần xử lý gấp có thể được giải quyết trong khoảng 2 ngày làm việc.

Chi phí cho mỗi lượt dịch vụ được báo cáo ở mức khoảng 3 - 3,5 triệu đồng, thấp hơn khoảng 7 - 10 lần so với phương thức trước đây.

Cần thống nhất quy trình

Theo bác sĩ Tiên, bác sĩ Việt Nam có kinh nghiệm trong đánh giá một số tổn thương mạch máu não, tuyến yên và tuyến thượng thận; trong khi các bác sĩ Nhật Bản có thế mạnh về đánh giá nốt phổi và tổn thương tuyến vú. Việc phối hợp giúp các bên bổ sung góc nhìn chuyên môn, đồng thời nhận diện những khác biệt trong cách mô tả và kết luận.

Đọc chéo cũng tạo thêm cơ hội phát hiện các lỗi tưởng chừng ít gặp, chẳng hạn nhầm bên trái và bên phải trong mô tả hình ảnh.

Tuy nhiên, không phải mọi khác biệt giữa hai kết quả đều đồng nghĩa với sai sót có ý nghĩa lâm sàng. Do đó, các bên cần thống nhất quy trình đọc, tiêu chí phân loại và cách xử lý những bất thường cần theo dõi.