Chỉ số đường huyết trồi sụt không chỉ tàn phá các cơ quan nội tạng mà còn biểu hiện trực tiếp ra bên ngoài qua làn da. Tình trạng tăng đường huyết kéo dài sẽ đẩy cơ thể vào trạng thái viêm mạn tính, âm thầm hủy hoại hệ mạch máu lẫn hệ miễn dịch và gia tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Các chuyên gia da liễu cảnh báo 8 thay đổi thường gặp trên da liên quan trực tiếp đến việc kiểm soát đường huyết kém.
Bệnh gai đen (Acanthosis nigricans)
Bệnh gai đen là hiện tượng rối loạn sắc tố khiến vùng da bị ảnh hưởng sẫm màu rõ rệt, dày lên và khi sờ vào có cảm giác mềm mại như nhung. Tình trạng này phổ biến nhất ở vùng cổ, nách hoặc bẹn.
Theo Hiệp hội Da liễu Mỹ (AAD), bệnh gai đen đôi khi là dấu hiệu cảnh báo sớm của giai đoạn tiền tiểu đường hoặc tiểu đường. Nồng độ insulin trong cơ thể tăng cao bất thường có thể kích thích tế bào da phân chia nhanh chóng và gia tăng sản sinh hắc tố.
U mềm treo (Thịt dư trên da)
Khi lượng insulin trong máu dư thừa, nó thúc đẩy các tế bào biểu bì tăng sinh quá mức, hình thành các nốt u mềm treo (thường gọi dân dã là mụn thịt dư). Vị trí xuất hiện phổ biến nhất là mí mắt, cổ, nách và vùng bẹn.
Da khô ráp, ngứa ngáy dữ dội
Tiểu đường có thể khiến bề mặt da trở nên khô căng và thường xuyên ngứa ngáy khó chịu. Căn nguyên xuất phát từ tình trạng mất nước do đường huyết cao và sự suy giảm tuần hoàn máu, trực tiếp làm tổn thương hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.
Hội chứng gai đen thường xuất hiện ở cổ, nách, háng, và đôi khi ở các vùng nếp gấp khác như khuỷu tay hoặc đầu gối. Ảnh: NHS
Đốm sắc tố ở cẳng chân
Đốm cẳng chân (hay còn gọi là bệnh da do đái tháo đường, đốm sắc tố trước xương chày) là những mảng da màu nâu nhạt xuất hiện ở vùng cẳng chân, liên quan đến tổn thương vi mạch do đường huyết cao kéo dài. Ban đầu, các đốm này có thể bong tróc vảy nhẹ, sau đó dần lõm xuống so với bề mặt da.
Bên cạnh đó, một số bệnh nhân tiểu đường có thể xuất hiện các mảng màu vàng, đỏ hoặc tím ở cẳng chân với xu hướng lan rộng dần, vùng trung tâm bóng loáng như sáp. Đây là tình trạng hoại tử mỡ thượng bì (Necrobiosis lipoidica), thường liên quan mật thiết đến việc kiểm soát đường huyết kém.
Nhiễm trùng da tái diễn nhiều lần
Mức đường huyết tăng cao làm suy yếu hệ miễn dịch, giảm khả năng tự bảo vệ của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh, đồng thời tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Do đó, người bệnh rất dễ bị nhiễm trùng da tái phát liên tục.
Ngoài ra, nấm Candida ở khoang miệng và nhiễm trùng nấm men âm đạo cũng xuất hiện với tần suất cao ở bệnh nhân tiểu đường.
Vết cắt, vết loét lâu lành
Nếu một vết trầy xước nhỏ, vết rách da hay vết loét kéo dài bất thường mà không thấy dấu hiệu phục hồi, đây có thể là hệ lụy từ đường huyết.
Tiểu đường gây tổn thương tuần hoàn ngoại vi và dây thần kinh, không chỉ cản trở quá trình tự sửa chữa vết thương mà còn làm giảm cảm giác đau, khiến người bệnh khó nhận biết tổn thương. Vấn đề này đặc biệt nguy hiểm khi xuất hiện ở bàn chân.
U vàng phát ban (Eruptive xanthomatosis)
U vàng phát ban biểu hiện bằng các nốt sẩn nhỏ mọc rải rác như phát ban, kèm cảm giác ngứa ngáy và đau tức khi chạm vào. Dấu hiệu này phản ánh nồng độ lipid trong máu tăng vọt song song với tình trạng mất kiểm soát đường huyết. Khi chỉ số đường huyết và rối loạn chuyển hóa mỡ được đưa về mức an toàn, các nốt u này thường sẽ tự thuyên giảm và biến mất.
U vàng quanh mắt (Xanthelasma)
Các mảng màu vàng hoặc nốt sần nhỏ nổi quanh mí mắt trong y khoa được gọi là u vàng mí mắt. Hiện tượng này thường là kết quả của việc kiểm soát đường huyết kém, dẫn đến nồng độ mỡ máu tăng cao lắng đọng dưới da.
Sự xuất hiện của các triệu chứng trên không đồng nghĩa chắc chắn bạn đã mắc bệnh tiểu đường. Nguyên nhân thực tế luôn cần được bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán kỹ lưỡng để phân biệt rõ liệu đó là tổn thương da đơn thuần, rối loạn chuyển hóa đường huyết hay bệnh lý tiềm ẩn khác.
Khi nhận thấy bất kỳ thay đổi bất thường nào trên bề mặt da - đặc biệt là các nốt lạ mới mọc, không rõ nguyên nhân hoặc ngày càng nặng hơn - người dân cần đi khám sớm.
Riêng người đã mắc tiểu đường, việc chủ động kiểm tra các tổn thương lâu lành ở chi dưới, các dấu hiệu sưng, nóng, đỏ, đau nhằm ngăn ngừa biến chứng nhiễm trùng nguy hiểm là hết sức cấp thiết.
Mỹ Ý (Theo UDN)