Khảo sát 522 người tử vong vì ung thư đại trực tràng phát hiện 3 điểm chung

Nguồn ảnh: VietnamNet

Một khảo sát hồi cứu của Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) trên 522 người đã tử vong vì ung thư đại trực tràng cho thấy nhiều trường hợp có những điểm tương đồng trong lối sống.

1. Rối loạn đại tiện kéo dài

Cuộc khảo sát ghi nhận một tình trạng: trong nhiều năm trước khi được chẩn đoán, đường ruột của những người bệnh ung thư đại trực tràng đã bộc lộ sự thất thường.

Đó không chỉ là vài ngày đi vệ sinh khó khăn hoặc rối loạn tiêu hóa tạm thời sau khi ăn phải thực phẩm không phù hợp mà là tình trạng táo bón và tiêu chảy kéo dài, luân phiên nhau. Khi đó, những chất thải chuyển hóa cần được đào thải lại bị lưu cữu, chịu tác động của hệ vi khuẩn đường ruột, tạo ra một số sản phẩm phụ có thể kích thích niêm mạc.

Tuy nhiên, bằng chứng khoa học về mối quan hệ giữa táo bón và ung thư đại trực tràng vẫn còn trái chiều. Một nghiên cứu trên hơn 41.000 bệnh nhân tại Thụy Điển công bố trên Clinical Gastroenterology and Hepatology chỉ ghi nhận mối liên quan nhỏ giữa táo bón mạn tính và ung thư đại trực tràng.

Vì vậy, táo bón kéo dài không nên được xem là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư. Tuy nhiên, nếu có thay đổi kéo dài trong thói quen đại tiện, đặc biệt khi kèm máu trong phân, đau bụng, sụt cân, người dân vẫn cần đi khám.

thit heo quay.jpg — Bạn không cần bỏ ăn thịt nhưng không nên dùng quá nhiều, thường xuyên. Ảnh: Ban Mai

2. Ăn nhiều thịt hơn rau

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá thịt chế biến chứa yếu tố gây ung thư ở người, với bằng chứng mạnh nhất liên quan đến ung thư đại trực tràng còn thịt đỏ (bò, lợn) được xếp vào nhóm “có thể gây ung thư cho người”.

Nghiên cứu với hàng trăm nghìn người châu Âu cũng góp phần cung cấp bằng chứng về vai trò của chế độ ăn trong ung thư đại trực tràng. IARC cho biết chế độ ăn nhiều ngũ cốc nguyên hạt, rau, trái cây và chất xơ đồng thời ít thịt đỏ và thịt chế biến, có liên quan đến nguy cơ ung thư thấp hơn.

Điều này không có nghĩa mọi người phải loại bỏ hoàn toàn thịt khỏi khẩu phần. Quan trọng là chúng ta hạn chế thịt chế biến, không ăn quá nhiều thịt đỏ và tăng rau, đậu, ngũ cốc nguyên hạt để bổ sung chất xơ.

3. Ngồi nhiều, ít vận động

Đặc điểm thứ ba xuất hiện ở nhiều người bị ung thư đại trực tràng là lối sống ít vận động: ngồi làm việc trong thời gian dài, di chuyển bằng ô tô hoặc xe máy, về nhà lại ngồi hoặc nằm nghỉ.

Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), hoạt động thể chất thường xuyên có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng thấp hơn. Một phân tích tổng hợp 52 nghiên cứu quan sát cho thấy người vận động thường xuyên có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng thấp hơn khoảng 24% so với nhóm ít vận động. Một phân tích khác gồm 126 nghiên cứu cũng ghi nhận người có mức hoạt động thể chất cao nhất có nguy cơ ung thư đại tràng thấp hơn 19%.

Khảo sát hồi cứu của Đại học Chiết Giang tại Trung Quốc trên 522 ca tử vong vì ung thư đại trực tràng đã chỉ ra ba yếu tố tương đồng rõ rệt trong lối sống và thói quen sinh hoạt trước khi phát bệnh. Dù các dữ liệu dịch tễ học không khẳng định đây là nguyên nhân trực tiếp duy nhất, việc nhận diện sớm những thói quen này giữ vai trò then chốt trong công tác dự phòng y tế. Điểm chung đầu tiên được ghi nhận là tình trạng rối loạn đại tiện thất thường kéo dài nhiều năm, biểu hiện qua các đợt táo bón và tiêu chảy luân phiên làm lưu cữu chất thải chuyển hóa trong lòng ruột. Dù nghiên cứu từ hơn 41.000 bệnh nhân tại Thụy Điển công bố trên tạp chí Clinical Gastroenterology and Hepatology chỉ ghi nhận mối liên hệ khiêm tốn giữa táo bón mạn tính và ung thư, giới chuyên môn vẫn khuyến cáo người dân cần khám chuyên khoa ngay khi xuất hiện dấu hiệu đi ngoài ra máu, đau bụng hoặc sụt cân. Bên cạnh bất thường về tiêu hóa, chế độ dinh dưỡng mất cân đối khi tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ cùng thịt chế biến sẵn và thiếu hụt chất xơ từ rau củ cũng là tác nhân nguy cơ cao theo cảnh báo của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC). Các nghiên cứu quy mô lớn tại châu Âu chứng minh việc bổ sung ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và rau quả giúp tạo lập lớp bảo vệ tự nhiên cho niêm mạc đại tràng trước các hợp chất có khả năng sinh ung thư. Cuối cùng, thói quen ngồi nhiều và lười vận động thể chất trong sinh hoạt thường nhật làm gia tăng đáng kể nguy cơ tiến triển bệnh lý đường tiêu hóa dưới. Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), phân tích tổng hợp từ 52 nghiên cứu cho thấy nhóm người duy trì vận động thường xuyên giảm được 24% nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, đồng thời một phân tích khác trên 126 công trình cũng khẳng định mức hoạt động thể chất cao giúp giảm 19% nguy cơ ung thư đại tràng.