Anh Đ.M.Đ (40 tuổi, trú tại Hải Phòng) vào cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vì đau bụng dữ dội, bị chướng căng. Trước đó, anh chỉ viêm dạ dày, gan nhiễm mỡ.
Trước đó 1 ngày, anh Đ. đã ăn khoảng 2-3 quả hồng và xuất hiện đau bụng từng cơn. Ban đầu, cơn đau chỉ thoáng qua, sau đó chuyển thành đau quặn, tần suất ngày càng dày và mức độ đau tăng dần.
Bệnh nhân đi khám, được chẩn đoán viêm dạ dày và điều trị ngoại trú nhưng tình trạng không cải thiện. Đến ngày 22/10 trong tình trạng đau bụng dữ dội, kèm buồn nôn, bụng chướng căng.
Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận anh Đ. bụng chướng, đau vùng thượng vị, đau quặn từng cơn với mức độ tăng dần. Đặc biệt, tình trạng bí trung đại tiện khiến ê-kíp nghi ngờ có tắc nghẽn đường tiêu hóa và chỉ định các thăm dò cần thiết.
ThS.BS Nguyễn Văn Phúc, Trung tâm Phẫu thuật Gan mật - Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, kết quả chụp cắt lớp vi tính ổ bụng cho thấy nhiều khối bã thức ăn nằm trong lòng ruột non, gây tắc nghẽn. Vị trí tắc cách góc hồi - manh tràng khoảng một mét. Các quai ruột phía trên vị trí tắc giãn nhiều, trong khi đoạn ruột phía dưới xẹp, cho thấy tình trạng lưu thông trong lòng ruột bị cản trở rõ rệt.
Ban đầu, các bác sĩ tiến hành điều trị nội khoa và theo dõi khả năng các khối bã tự di chuyển, giải phóng vị trí tắc. Tuy nhiên, tình trạng đau bụng của người bệnh không cải thiện mà tiếp tục tăng nặng, các cơn đau xuất hiện liên tục. Trước nguy cơ tắc ruột kéo dài gây tổn thương thành ruột và các biến chứng nguy hiểm, ê-kíp quyết định phẫu thuật nội soi.
Quá trình phẫu thuật có khối bã thức ăn nằm trong lòng ruột non, trong đó có một khối kích thước khoảng 5cm và hai khối khác khoảng 4cm, nằm cách nhau khoảng 50 cm. Các khối bã không thể tự di chuyển, gây bít tắc lòng ruột. Sau mổ, bệnh nhân phục hồi tốt.
Bác sĩ Phúc cho biết một số loại thực phẩm chứa nhiều chất xơ khó tiêu và tannin như quả hồng, đặc biệt là hồng còn xanh, chát, có thể làm tăng nguy cơ hình thành bã thức ăn. Trong môi trường axit của dạ dày, tannin có thể tham gia quá trình kết tụ với các thành phần thực vật như cellulose, hemicellulose và protein, tạo thành những khối bã rắn chắc, khó tiêu hóa. Khi di chuyển xuống ruột non, nếu khối bã có kích thước lớn và mắc kẹt trong lòng ruột, người bệnh có thể bị tắc ruột.
Tuy nhiên, không phải cứ ăn hồng là sẽ hình thành bã thức ăn. Nguy cơ còn phụ thuộc vào lượng thực phẩm tiêu thụ, đặc điểm tiêu hóa, khả năng nhai và vận động của đường tiêu hóa.
Đẻ phòng ngừa, BS Phúc khuyến cáo người dân nên hình thành thói quen ăn chậm, nhai kỹ, tránh ăn quá nhiều thực phẩm khó tiêu hoặc quả có vị chát trong một lần, đặc biệt khi bụng đói. Mọi người nên hạn chế ăn quả hồng còn xanh, chát và không nên ăn quá nhiều cùng lúc. Người cao tuổi, người có bệnh lý răng miệng, rối loạn tiêu hóa hoặc từng phẫu thuật dạ dày cần đặc biệt thận trọng.