Người dùng có quyền tự chủ
Thủ tướng Australia Althony Albanese tuyên bố, các nền tảng mạng xã hội phải cung cấp cho người dùng trên 16 tuổi các công cụ lựa chọn những nội dung mà họ nhìn thấy trên nguồn cấp dữ liệu. Ông Albanese nhấn mạnh, quy định mới sẽ trao thêm quyền lựa chọn cho người sử dụng, đồng thời buộc các tập đoàn công nghệ phải chịu trách nhiệm nếu không tuân thủ luật pháp Australia.
Thủ tướng Albanese bày tỏ tin tưởng các quy định mới, trong đó có sáng kiến mang tên “My Feed, My Way” (tạm dịch “Nguồn cấp dữ liệu của tôi, theo cách của tôi”), sẽ đứng vững trước mọi thách thức pháp lý. Ông khẳng định, đây không phải là việc trao quyền kiểm soát cho chính phủ mà là cho người dân. Theo ông Albanese, Australia có cơ hội định hình công nghệ theo hướng tích cực thay vì để công nghệ định hình
con người.
Australia cũng công bố dự thảo đầu tiên của Luật Nghĩa vụ chăm sóc kỹ thuật số. Bộ trưởng Truyền thông Australia Anika Wells giải thích những thay đổi này sẽ cho phép người dùng lựa chọn giữa việc sử dụng tính năng tự động gợi ý video/bài viết theo thuật toán hoặc chỉ xem nội dung từ bạn bè và những nhà sáng tạo nội dung mà họ đã lựa chọn theo dõi. Bộ trưởng Wells mô tả các cải cách trên là một phần của cuộc thay đổi trên phạm vi toàn cầu đối với các Big Tech, bắt đầu từ những quy định của Australia về độ tuổi tối thiểu sử dụng mạng xã hội.
Dự luật cũng nhằm siết chặt việc phổ biến trên mạng xã hội các nội dung cổ súy chứng rối loạn ăn uống, tư tưởng coi thường phụ nữ và việc tôn vinh hoặc cổ súy tội phạm, đặc biệt đối với trẻ em. Theo đề xuất của dự luật, Ủy viên An toàn điện tử Australia sẽ được trao quyền ban hành các lệnh yêu cầu gỡ bỏ đối với các ứng dụng “nudify” (sử dụng công nghệ tạo hình ảnh khỏa thân giả của người khác). Các tập đoàn công nghệ có thể bị phạt 100 triệu AUD (72 triệu USD) nếu không tuân thủ các quy định mới.
Siết chặt vấn đề bản quyền
Trung Quốc vừa công bố Quy hoạch phát triển bản quyền giai đoạn 2026 - 2030, đặt trọng tâm hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường thực thi pháp luật và thích ứng những công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và blockchain. Quy hoạch do Cục Bản quyền quốc gia Trung Quốc công bố hôm 7/9, đặt mục tiêu đến năm 2030 mỗi năm có 9,5 triệu tác phẩm được đăng ký bản quyền, tăng đáng kể so 7,49 triệu tác phẩm năm 2025.
Một trong những điểm đáng chú ý là yêu cầu cập nhật các quy định về bản quyền để theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ. Trung Quốc sẽ tăng cường bảo hộ đối với văn học trực tuyến, trò chơi điện tử, nội dung nghe nhìn, phần mềm nền tảng và phần mềm công nghiệp - những lĩnh vực đang phát triển nhanh trong nền kinh tế số. Quy hoạch cũng đề cập việc xây dựng cơ chế sử dụng hợp lý đối với dữ liệu được dùng để huấn luyện AI. Đây được xem là vấn đề ngày càng quan trọng khi các nền tảng AI có khả năng khai thác khối lượng lớn nội dung do con người tạo ra. Việc này đặt ra yêu cầu cân bằng giữa thúc đẩy đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền, lợi ích của tác giả.
Trung Quốc cũng chủ trương thiết lập các cơ chế giải quyết nhanh tranh chấp bản quyền trong những lĩnh vực có hoạt động giao dịch lớn và tốc độ phát triển cao, như thương mại điện tử, hội chợ thương mại, giao dịch xuyên biên giới, cấp phép và xuất nhập khẩu. Trong 5 năm tới, Trung Quốc sẽ tiếp tục chuẩn hóa quy trình đăng ký bản quyền theo hướng hiệu quả, thuận tiện hơn cho người sử dụng. Đồng thời, các triển lãm và sự kiện thương mại sẽ được tận dụng để thúc đẩy thương mại hóa các tác phẩm có bản quyền, qua đó khai thác tốt hơn giá trị kinh tế của tài sản trí tuệ.
Quy hoạch cũng đặt vấn đề bản quyền trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Trung Quốc sẽ tiếp tục tham gia các cuộc đàm phán song phương và đa phương về quy định bản quyền, đồng thời hoàn thiện pháp luật trong nước và thúc đẩy tham gia các điều ước quốc tế nhằm tăng cường bảo hộ đối với văn hóa dân gian và các tác phẩm thuộc di sản văn hóa phi vật thể.
Trong khi đó, phát biểu ý kiến tại Hội nghị thượng đỉnh Lumiere ở Pháp, Tổng thống nước chủ nhà Emmanuel Macron kêu gọi bảo vệ ngành điện ảnh trong thời đại bùng nổ AI và các nền tảng trực tuyến. Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, đồng chủ trì hội nghị cũng cho rằng, AI nên phát triển theo cách có trách nhiệm và lấy con người làm trung tâm. Ông Lee Jae Myung nhấn mạnh, ngành công nghiệp điện ảnh và nghe nhìn phải bắt nguồn từ sự sáng tạo của con người và phải cộng hưởng với cảm xúc của con người.
Minh Khánh