Trong danh sách Most Powerful Women Asia 2026, Fortune xếp bà Mai Kiều Liên ở vị trí 71, tăng 2 bậc so với năm 2025 và 4 bậc so với lần đầu được vinh danh năm 2024. Fortune đặc biệt nhấn mạnh hành trình của bà Mai Kiều Liên, từ một kỹ sư ngành sữa đến một trong những CEO có thời gian điều hành lâu năm nhất Việt Nam, người đã dẫn dắt Vinamilk qua quá trình cổ phần hóa, niêm yết và mở rộng ra thị trường quốc tế.
Dấu ấn của “nữ tướng” ngành sữa
Năm 1976, sau khi tốt nghiệp ngành chế biến sữa tại Liên Xô, bà Mai Kiều Liên trở về Việt Nam và bắt đầu công việc tại Nhà máy Sữa Trường Thọ. Đó cũng là thời điểm ngành sữa trong nước gần như phải bắt đầu lại trong điều kiện thiếu nguyên liệu, thiết bị, phụ tùng và nhân lực kỹ thuật. Từ vị trí một kỹ sư, bà lần lượt đảm nhiệm các công việc quản lý và trở thành Tổng Giám đốc Vinamilk năm 1992.
Từ những năm đầu phải tìm cách duy trì sản xuất trong điều kiện khó khăn đến khi Vinamilk đầu tư những nhà máy và trang trại theo chuẩn quốc tế, một nguyên tắc được bà Mai Kiều Liên giữ nhất quán: muốn đi đường dài, doanh nghiệp phải có năng lực làm chủ. Vinamilk từng bước đầu tư những dây chuyền hiện đại, phát triển vùng nguyên liệu bò sữa và xây dựng năng lực nội tại đủ sức cạnh tranh khi những tập đoàn sữa quốc tế hiện diện ngày càng sâu tại Việt Nam.
Đi cùng với năng lực làm chủ là yêu cầu rất cao về chất lượng. Quan điểm của bà Mai Kiều Liên được thể hiện trong một câu nói ngắn gọn: “Thực phẩm đã vào người thì không có cơ hội sửa sai”. Với một doanh nghiệp thực phẩm, chất lượng vì thế không dừng ở việc đáp ứng tiêu chuẩn.
Nhưng làm chủ không đồng nghĩa với giữ nguyên những gì từng đem lại thành công. Khi thị trường và người tiêu dùng thay đổi, Vinamilk cũng phải thay đổi. Từ mở rộng vùng nguyên liệu, đầu tư công nghệ, phát triển các ngành hàng mới đến cuộc tái định vị thương hiệu lớn vào năm 2023, doanh nghiệp nhiều lần chủ động điều chỉnh để đáp ứng những yêu cầu mới của thị trường. Đó cũng là một nét đáng chú ý trong hành trình lãnh đạo kéo dài hơn ba thập kỷ của bà Mai Kiều Liên: sự bền bỉ không trở thành lực cản của đổi mới.
Năm mươi năm sau ngày bước vào Nhà máy sữa Trường Thọ với vị trí của một kỹ sư, bà Mai Kiều Liên vẫn trực tiếp tham gia vào những bước chuyển của doanh nghiệp. Khoảng cách giữa hai thời điểm ấy cũng phản ánh hành trình của Vinamilk: từ những nhà máy phải tìm cách duy trì sản xuất trong điều kiện thiếu thốn đến một doanh nghiệp Việt Nam có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Khi tư duy lãnh đạo trở thành sức mạnh của tổ chức
Năm 2026 đánh dấu tròn 50 năm Vinamilk hình thành và phát triển. Từ điểm xuất phát năm 1976, sản phẩm Vinamilk hiện đã có mặt tại 67 quốc gia và vùng lãnh thổ, với kim ngạch xuất khẩu lũy kế hơn 3,9 tỷ USD. Doanh nghiệp hiện đứng thứ 36 thế giới về doanh thu trong ngành sữa và được định giá thương hiệu 2,6 tỷ USD.
Trong nhiều lần chia sẻ về Vinamilk, bà Mai Kiều Liên hiếm khi đặt cá nhân mình ở trung tâm. Bà nói nhiều về đội ngũ, về những thế hệ đã cùng xây dựng doanh nghiệp và trách nhiệm chuẩn bị lớp người kế cận. Một người lãnh đạo có thể tạo ra những bước ngoặt, nhưng để một doanh nghiệp phát triển qua nhiều thế hệ, năng lực và những nguyên tắc của người lãnh đạo phải dần trở thành năng lực của cả tổ chức.
Điều đó cũng được thể hiện trong cách bà nhìn lại hành trình của Vinamilk tại lễ kỷ niệm 50 năm vào tháng 7/2026: “Vinamilk đã được sinh ra bởi đất nước Việt Nam, được nuôi dưỡng bởi con người Việt Nam”. Sau nửa thế kỷ, câu chuyện của doanh nghiệp vì thế không chỉ được kể bằng quy mô hay những con số tăng trưởng, mà còn bằng nhiều thế hệ đã cùng xây dựng một doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực cạnh tranh với thế giới.
Sau 50 năm gắn bó với Vinamilk và hơn ba thập kỷ ở vị trí điều hành cao nhất, bà Mai Kiều Liên vẫn trực tiếp dẫn dắt doanh nghiệp và nói về những việc phải làm phía trước nhiều hơn những thành tựu đã ở lại phía sau. Vẫn là câu chuyện làm chủ, chất lượng, đổi mới và những chuẩn mực phải tiếp tục được nâng lên.
Năm mươi năm cũng đủ dài để những lựa chọn của một người lãnh đạo trở thành cách một doanh nghiệp vận hành: làm chủ để không phụ thuộc, giữ chuẩn chất lượng để bảo vệ niềm tin của người tiêu dùng và không ngừng thay đổi để tiến về phía trước. Đó cũng là dấu ấn rõ nhất của bà Mai Kiều Liên sau nửa thế kỷ gắn bó với Vinamilk: xây dựng một doanh nghiệp Việt Nam đủ nội lực để đi xa và đủ nền tảng để những thế hệ tiếp theo tiếp tục hành trình ấy.
Tú Uyên