Bạc mất gần nửa giá trị: Điều gì khiến kim loại quý lao dốc?

Cơn sốt kim loại quý từng khiến giới đầu tư đứng ngồi không yên hồi đầu năm nay đang nhanh chóng hạ nhiệt, và bạc là cái tên chịu đòn đau nhất.

Theo 247wallst, quỹ đầu tư bạc lớn nhất thế giới iShares Silver Trust (SLV) vừa khép lại phiên giao dịch đầu tuần quanh mốc 54,95 USD, đánh dấu mức giảm gần 50% so với đỉnh 52 tuần từng chạm 109,83 USD.

Cú lao dốc này phản ánh chân thực bức tranh ảm đạm trên thị trường vật chất: từ mức đỉnh lịch sử 121,67 USD/ounce thiết lập vào cuối tháng 1, giá bạc giao ngay hiện chỉ còn quanh ngưỡng 61 USD/ounce. Đáng chú ý, cú sụt giảm khoảng 30% chỉ trong một phiên của bạc hồi cuối tháng 1 - phiên rơi mạnh nhất kể từ năm 1980 - đã mở màn cho chuỗi ngày trượt dài chưa có điểm dừng.

Lao dốc gấp đôi vàng: Khi đòn bẩy trở thành con dao hai lưỡi

Điểm khiến giới đầu tư ngỡ ngàng không chỉ là tốc độ giảm giá của bạc, mà là sự lệch pha hoàn toàn so với "người anh em" vàng. Trong khi bạc mất gần một nửa giá trị, giá vàng giao ngay hiện neo quanh mức 4.167 USD/ounce, chỉ giảm khoảng 23-25% so với mức đỉnh kỷ lục gần 5.590 USD/ounce.

Tỷ lệ vàng/bạc - thước đo phản ánh cần bao nhiêu ounce bạc để đổi lấy một ounce vàng - từng rơi xuống đáy 14 năm ở mốc 50 vào tháng 1, cho thấy sự áp đảo của bạc. Thế nhưng, con số này hiện đã giãn rộng lên vùng 67-70, vượt xa mức trung bình 60 trong suốt nửa thế kỷ qua.

Sự tách rời này xuất phát từ bản chất thị trường. Khác với vàng vốn thuần túy là tài sản trú ẩn an toàn, bạc có quy mô thị trường nhỏ hơn nhiều và tính thanh khoản kém hơn. Khi tâm lý hưng phấn đảo chiều, kim loại này biến động khốc liệt theo cả hai hướng. Nhiều nhà giao dịch từng đổ xô gom bạc như một công cụ đầu cơ "ăn theo" vàng với đòn bẩy cao, giờ đây đồng loạt tháo chạy khỏi vị thế nhằm cắt lỗ.

Sức ép từ đồng USD và "bóng ma" lãi suất

Động lực chính bẻ gãy đà thăng hoa của kim loại quý đến từ sự đảo chiều ngoạn mục của các yếu tố vĩ mô. Việc giá dầu thô WTI từng vọt lên trên 107 USD/thùng sau những vướng mắc xung quanh eo biển Hormuz đã làm sống lại nỗi lo lạm phát toàn cầu.

Điều này buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải duy trì lập trường thắt chặt. Sau đợt điều chỉnh lãi suất đưa biên độ lên 3,75-4% vào giữa tháng 9, thị trường hiện đặt cược xác suất áp đảo Fed sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong các cuộc họp tháng 10 và tháng 12. Kỳ vọng này đã đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm leo lên 5,17% - mức cao nhất trong vòng 19 năm qua, đồng thời kéo chỉ số USD Index tăng vọt lên vùng 100,79 điểm.

Đối với một tài sản không tạo ra dòng tiền hay lợi suất như bạc, đồng USD mạnh lên cùng mức lãi suất cao ngất ngưởng chính là đòn giáng trực diện. Đơn vị tư vấn USAGOLD nhận định đợt bán tháo này thực chất là "sự định giá lại thuần túy trên thị trường vĩ mô và thị trường giấy".

Mặt khác, bạc còn chịu sức ép kép bởi tính chất công nghiệp. Một lộ trình tăng lãi suất nhằm làm chậm đà tăng trưởng kinh tế đồng nghĩa với việc nhu cầu tiêu thụ bạc tại các nhà máy, công xưởng có nguy cơ suy giảm rõ rệt.

Cuộc giằng co giữa bức tranh ngắn hạn và dài hạn

Dù giá giảm sâu, các chuyên gia phân tích cho rằng luận điểm tăng trưởng dài hạn của bạc chưa hoàn toàn sụp đổ. Theo Viện Bạc (Silver Institute), nhu cầu công nghiệp toàn cầu trong năm nay được dự báo sẽ vượt mốc kỷ lục 720 triệu ounce từ các lĩnh vực công nghệ cao như bảng mạch mật độ cao cho phần cứng trí tuệ nhân tạo (AI), tấm pin năng lượng mặt trời và xe điện. Đặc biệt, nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI ước tính tiêu thụ tới 20-30 triệu ounce mỗi năm.

Thực tế, thị trường bạc toàn cầu đang đối mặt với tình trạng thâm hụt nguồn cung năm thứ sáu liên tiếp. Ông Alan Hibbard, chuyên gia phân tích cấp cao tại GoldSilver, vẫn bảo lưu quan điểm giá bạc có thể quay lại vùng trên 100 USD/ounce khi tình trạng khan hiếm nguồn cung ngấm sâu hơn vào thị trường vật chất.

Ngân hàng BMO dù hạ dự báo giá bạc quý IV xuống mức 67,4 USD/ounce nhưng cũng đã nâng mức giá mục tiêu dài hạn lên 47 USD/ounce (so với mức 36 USD trước đó).