Đi khám định kỳ, bất ngờ phát hiện nhiễm sán dây bò
Ngày 13/10, Bệnh viện Bạch Mai cho biết nữ bệnh nhân đi khám sức khỏe tổng quát, không có triệu chứng gì về tiêu hóa.
Trong quá trình nội soi đại trực tràng, ThS.BSNT Vũ Thị Ngọc Bích, Viện Tiêu hóa Bạch Mai cùng ê-kíp phát hiện một dải ký sinh trùng màu trắng, dẹt tại đoạn cuối hồi tràng, kéo dài sang đại tràng ngang.
Các bác sĩ dùng dụng cụ nội soi để kéo và lấy ra ngoài một đoạn thân sán dài khoảng 70cm. Mẫu bệnh phẩm được xác định là sán dây bò.
Đoạn thân sán dài khoảng 70cm được bác sĩ lấy ra khỏi đại tràng người bệnh (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Theo ThS.BSNT Vũ Thị Ngọc Bích, người nhiễm sán dây bò thường có ít triệu chứng, thậm chí không nhận thấy bất thường nên có thể không chủ động đi khám.
Việc lấy được đoạn sán qua nội soi giúp phục vụ định danh, nhưng chưa đồng nghĩa ký sinh trùng đã được loại bỏ hoàn toàn.
Bác sĩ phát hiện sán dây khi nội soi đại tràng cho người bệnh (Ảnh: Tú Anh).
“Phần đầu sán có thể vẫn bám ở ruột non và tiếp tục phát triển. Vì vậy, người bệnh cần được điều trị bằng thuốc đặc hiệu theo chỉ định. Những người có thói quen ăn thịt bò tái, nếu phát hiện các đốt sán màu trắng trong phân hoặc trên quần áo, nên đi khám sớm”, bác sĩ khuyến cáo.
Sau khi thực hiện thủ thuật nội soi đại tràng, người bệnh được chuyển đến Phòng khám Bệnh nhiệt đới và Viêm gan để đánh giá, tư vấn và điều trị đặc hiệu bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Các ca nhiễm sán dây, trong đó có sán dây bò được ghi nhận tại Việt Nam. Mới đây, các bác sĩ Khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện 19-8 đã gắp thành công sán dây bò trưởng thành dài 1,2m từ hồi tràng của một bệnh nhân nam. Người đàn ông có thói quen ăn thịt bò tái trong nhiều năm.
Bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) sau nhiều tuần có các triệu chứng như đầy hơi, chướng bụng, đau quặn quanh rốn, buồn nôn, chán ăn, sụt cân nhẹ và đại tiện thất thường.
Đặc biệt, bệnh nhân phát hiện các đoạn trắng, dẹt, có khả năng cử động (đốt sán) trong phân. Đây là lý do khiến bệnh nhân lo lắng và đi khám.
Một trường hợp khác là người đàn ông 35 tuổi được phát hiện nhiễm sán dây bò khi đến khám tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Nam bệnh nhân có thói quen ăn đồ sống, đồ tái và đã sụt cân bất thường trước khi phát hiện bệnh. Thời điểm trước khi đến viện khám, bệnh nhân sút 2kg trong 2 tuần dù vẫn ăn uống, sinh hoạt bình thường.
Đáng lo ngại, trong quá trình đi ngoài, bệnh nhân nhiều lần phát hiện những đoạn trắng ngà giống sợi phở, có hiện tượng ngọ nguậy, một số đoạn dài tới khoảng 30cm và có khả năng di chuyển.
Không có triệu chứng đặc hiệu
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), người có thể nhiễm sán dây bò khi ăn thịt bò sống hoặc chưa được nấu chín kỹ có chứa ấu trùng sán. Sau khi vào cơ thể, ấu trùng phát triển thành sán trưởng thành trong ruột non.
Các món ăn như thịt bò tái, bò nhúng tái, gỏi bò hoặc thịt bò chưa chín kỹ có thể tiềm ẩn nguy cơ nếu nguyên liệu nhiễm ấu trùng sán.
Phần lớn người nhiễm sán dây bò không có triệu chứng rõ rệt hoặc chỉ xuất hiện biểu hiện nhẹ.
Người nhiễm sán dây bò có thể xuất hiện triệu chứng như đau hoặc khó chịu vùng bụng, đầy hơi, buồn nôn, tiêu chảy; chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân; phát hiện các đốt sán màu trắng trong phân hoặc tự bò ra ngoài qua hậu môn.
Trong một số trường hợp hiếm gặp, đốt sán có thể gây biến chứng như tắc ruột thừa hoặc đi vào đường mật, ống tụy.
Chẩn đoán sán dây bò thường dựa vào xét nghiệm phân tìm trứng hoặc đốt sán. Trong một số trường hợp, cần lấy mẫu đốt sán để hỗ trợ xác định loài. Bệnh nhân cần dùng thuốc đúng chỉ định, đồng thời tái khám khi được yêu cầu để đánh giá hiệu quả điều trị.
Để phòng nguy cơ nhiễm sán dây bò, bác sĩ khuyến cáo người dân thực hiện ăn chín, uống sôi, hạn chế thịt bò tái, gỏi bò và các món thịt bò chưa chín kỹ.
Trong quá trình chế biến cần sử dụng riêng dụng cụ cho thực phẩm sống và thực phẩm chín, vệ sinh tay sau khi tiếp xúc với thịt sống.
Người dân nên đến cơ sở y tế khám nếu phát hiện đốt sán trong phân, rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Bên cạnh đó, người dân cần thực hiện giữ vệ sinh môi trường, sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, tránh để phân phát tán ra môi trường chăn nuôi.
.