Trên các hội nhóm về tăng chiều cao cho con, chủ đề chụp X-quang tuổi xương đang thu hút sự quan tâm của nhiều phụ huynh. Không ít người đưa con đi kiểm tra với mong muốn biết trẻ còn có thể cao thêm bao nhiêu.
Đua nhau đi chụp X-quang đo tuổi xương con
Con trai gần 11 tuổi, cao 141cm, nặng 35kg, thuộc nhóm thấp nhất lớp khiến chị M.A (Hà Nội) rất sốt ruột. Mới đây, chị đưa bé đi khám và chụp X-quang tuổi xương bàn tay.
“Bác sĩ nói con chưa dậy thì nhưng tuổi xương hơn tuổi thật 1 tuổi, dự đoán con có thể cao được từ 1,7m đến 1,74m”, chị chia sẻ.
Trong khi đó, cầm kết quả chụp X-quang tuổi xương của con trai, chị Q.H lại băn khoăn liệu bé còn có thể cao thêm nhiều hay không. Bé chưa đầy 9 tuổi, hiện cao 140cm, nặng 41kg nhưng bác sĩ cho biết tuổi xương tương đương trẻ 11 tuổi.
“Tôi khá bất ngờ vì hè năm ngoái, chị cho con đi chụp ở một bệnh viện khác, tuổi xương mới tương đương trẻ 7 tuổi (nghĩa là ít hơn tuổi thật 1 tuổi)”, chị H. chia sẻ.
Theo các bác sĩ, tuổi xương là chỉ số phản ánh mức độ trưởng thành của hệ xương, cho biết xương của trẻ đã phát triển đến giai đoạn nào so với tuổi thật.
Nếu tuổi xương tương ứng với tuổi thật, điều đó cho thấy trẻ đang phát triển phù hợp. Trường hợp tuổi xương chậm hơn tuổi thật có thể liên quan đến tình trạng chậm phát triển, thấp chiều cao. Ngược lại, tuổi xương vượt trước tuổi thật có thể liên quan đến dậy thì sớm hoặc rối loạn nội tiết.
Hiện nay, phương pháp xác định tuổi xương được áp dụng phổ biến tại các cơ sở y tế là chụp X-quang bàn tay và cổ tay trái, sau đó đối chiếu hình ảnh với các chuẩn quốc tế. Đây là khu vực tập trung nhiều xương nhỏ và sụn tăng trưởng, phản ánh mức độ trưởng thành của hệ xương. Nếu xương bên trái đã bị biến dạng do một nguyên nhân nào đó, bác sĩ vẫn có thể xác định tuổi xương ở bên còn lại.
Không thể chỉ dựa vào tuổi xương để dự đoán chiều cao tối đa
Trao đổi với VietNamNet, BSCKII Nguyễn Cát Phương Vũ, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM), cho biết không thể chỉ dựa vào tuổi xương để dự đoán chiều cao của trẻ khi trưởng thành.
“Mặc dù có các nghiên cứu dùng tuổi xương để tiên lượng chiều cao tương lai nhưng chỉ dựa vào tuổi xương thì không thể dự đoán chính xác hay trọn vẹn”, bác sĩ Vũ cho hay.
Thực tế, tuổi xương chỉ là một trong nhiều yếu tố được sử dụng để đánh giá tiềm năng tăng trưởng. Khi đưa ra nhận định về chiều cao trưởng thành, bác sĩ còn phải kết hợp tốc độ tăng chiều cao qua từng năm, chiều cao của bố mẹ, giai đoạn dậy thì, tình trạng dinh dưỡng, các xét nghiệm nội tiết và những yếu tố liên quan khác. Vì vậy, hai trẻ có cùng tuổi xương vẫn có thể đạt chiều cao trưởng thành khác nhau.
Theo bác sĩ Vũ, để tối ưu chiều cao của trẻ, cần đánh giá tổng thể nhiều yếu tố, bao gồm khẩu phần ăn, chế độ dinh dưỡng, khả năng vận động và lịch sinh hoạt của từng trẻ.
“Chưa kể, việc chụp phim X-quang là thủ thuật có ảnh hưởng đến trẻ. Phụ huynh không nên chạy theo các ‘trend’ hoặc phong trào trên mạng vì nếu không có chỉ định chính đáng từ bác sĩ thì đó là sự lạm dụng chụp chiếu”, bác sĩ cảnh báo.
Thay vì tự ý đưa con đi chụp tuổi xương, phụ huynh nên đưa trẻ đến khám đúng chuyên khoa Dinh dưỡng hoặc Nội tiết. Bác sĩ sẽ thăm khám tổng thể rồi mới đưa ra chỉ định phù hợp. Tùy từng trường hợp, trẻ có thể được xét nghiệm vi chất, kiểm tra nội tiết tố, tình trạng thiếu máu hoặc điều chỉnh chế độ ăn, chứ không nhất thiết phải chụp X-quang.
Từ kết quả đánh giá chuyên khoa, bác sĩ mới có thể xây dựng kế hoạch can thiệp cụ thể và an toàn cho trẻ.
Chụp X-quang tuổi xương không phải xét nghiệm thường quy và cũng không có một độ tuổi cố định áp dụng cho tất cả trẻ. Bác sĩ chỉ định phương pháp này khi trẻ chậm tăng chiều cao kéo dài, thấp hơn nhiều so với bạn cùng tuổi, cao quá nhanh hoặc có dấu hiệu dậy thì sớm, dậy thì muộn...
Phụ huynh nên theo dõi chiều cao của trẻ định kỳ 3-6 tháng một lần và ghi lại trên biểu đồ tăng trưởng. Nếu trẻ tăng chiều cao chậm, thấp hơn nhiều so với bạn cùng tuổi, cao quá nhanh hoặc xuất hiện dấu hiệu dậy thì bất thường, cha mẹ nên đưa con đến khám.