Tử vong vì tiêu cơ vân
Nữ vận động viên marathon Rachel Apa (24 tuổi) tử vong sau khi đổ gục trên đường chạy giải New York City Marathon (Mỹ) vào ngày 2/11. Dù đã được các bác sĩ hỗ trợ ép tim lồng ngực nhưng sau 6 giờ đồng hồ cấp cứu, cô không thể giữ được tính mạng. Nguyên nhân tử vong của nạn nhân được xác định là tiêu cơ vân.
Ở Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Đông Anh (Hà Nội) cũng vừa tiếp nhận người đàn ông 32 tuổi vào viện sau khi đi leo núi Tây Yên Tử. Anh cảm thấy mệt và đau hai bên đùi nhưng không đau ngực, không khó thở.
Sau khi nghỉ ngơi tại khách sạn, bệnh nhân đi kiểm tra sức khỏe và phát hiện các chỉ số men cơ, men tim, men gan tăng cao nên nhập viện. Qua thăm khám và xét nghiệm, anh được chẩn đoán tiêu cơ vân cấp. Bệnh nhân được điều trị bằng truyền dịch, lợi tiểu và theo dõi sát.
Chuyên gia cảnh báo, vận động đột ngột, quá sức có thể khiến cơ bắp bị phá hủy, gây suy thận, rối loạn điện giải, thậm chí ngừng tim.
Cơ bắp bị phá hủy, chất từ tế bào tràn vào máu
Trao đổi với PV VietNamNet về nguy cơ tiêu cơ vân khi tập luyện thể thao, Giáo sư Nguyễn Gia Bình - Chủ tịch Hội Hồi sức cấp cứu và Chống độc Việt Nam cho biết tiêu cơ vân xảy ra khi tế bào cơ bị tổn thương, phá vỡ, giải phóng các thành phần bên trong vào máu.
Khi vận động, cơ bắp cần oxy và năng lượng để duy trì hoạt động. Nếu cường độ tập luyện quá lớn, kéo dài hoặc vượt quá khả năng thích nghi, tế bào cơ có thể bị tổn thương nghiêm trọng.
Một trong những chất được giải phóng là myoglobin - protein có trong tế bào cơ. Khi đi vào máu với lượng lớn, myoglobin được lọc qua thận và có thể gây tổn thương ống thận, dẫn đến suy thận cấp, đặc biệt khi người bệnh mất nước.
Ngoài ra, quá trình phá hủy tế bào cơ còn giải phóng kali vào máu. Tăng kali máu có thể gây rối loạn nhịp tim nghiêm trọng, thậm chí ngừng tim và tử vong nhanh chóng Các sản phẩm chuyển hóa khác cũng góp phần gây rối loạn cân bằng axit - bazơ, dẫn đến toan chuyển hóa.
Đây là những biến chứng nguy hiểm, có thể khiến người bệnh diễn biến nặng nhanh chóng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Theo Giáo sư Bình, tiêu cơ vân không chỉ xảy ra ở vận động viên chuyên nghiệp mà còn có thể gặp ở người bình thường, ít vận động nhưng bất ngờ tham gia các hoạt động thể lực cường độ cao.
Một người vốn ít tập luyện, đột nhiên tham gia chạy bộ vài kilomet hoặc thực hiện các bài tập nặng có thể khiến cơ thể không kịp thích nghi, làm tăng nguy cơ tổn thương cơ.
Giáo sư Bình cho rằng tập luyện phải có quá trình, tăng dần thời gian và cường độ để cơ bắp, hệ tuần hoàn và hệ thống mạch máu thích nghi với nhu cầu vận động. Nếu đột ngột chuyển từ trạng thái ít vận động sang hoạt động thể lực nặng, cơ thể có thể không đáp ứng kịp.
Để phòng tránh, người dân cần xây dựng lịch tập phù hợp với thể trạng, bắt đầu từ cường độ nhẹ rồi tăng dần. Mọi người không nên cố gắng tập đến mức kiệt sức, đặc biệt khi cơ thể chưa quen với vận động cường độ cao. Người tập cũng cần chú ý bổ sung đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý.
Sau vận động, nếu xuất hiện đau cơ dữ dội, sưng cơ, yếu cơ bất thường, nước tiểu sẫm màu như nước trà hoặc lượng nước tiểu giảm, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm. Đây có thể là dấu hiệu tiêu cơ vân, tổn thương thận cấp.
Tiêu cơ vân không phải lúc nào cũng biểu hiện rầm rộ ngay từ đầu. Vì vậy, người dân không nên chủ quan trước tình trạng đau mỏi cơ bất thường sau khi vận động quá sức.