Hùng, 26 tuổi, quê Bắc Ninh, tốt nghiệp chuyên ngành Y học Cổ truyền tại Đại học Y Hà Nội vào tháng 6/2025. Sau khi hoàn thành hai tháng nghĩa vụ quân sự thuộc diện sĩ quan dự bị, anh trở lại thủ đô đăng ký khóa thực hành lâm sàng 12 tháng tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương. Đây là điều kiện bắt buộc để Hội đồng Y khoa Quốc gia sát hạch và cấp giấy phép hành nghề theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Theo chương trình đào tạo y khoa hiện hành, thời gian từ khi bước chân vào giảng đường đại học đến lúc chính thức làm việc độc lập kéo dài trung bình một thập kỷ.
Tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương, thời khóa biểu của Hùng bắt đầu từ 8h sáng và kết thúc lúc 17h, với các nhiệm vụ như xử lý thủ tục hành chính, theo dõi hồ sơ bệnh án và hỗ trợ điều trị dưới sự giám sát của các bác sĩ chính. Khóa đào tạo này không chi trả thù lao, học viên nộp khoản học phí 21,6 triệu đồng cho toàn bộ thời gian thực hành.
Trong giai đoạn này, về mặt pháp lý, người học mang tư cách là học viên thực hành chứ chưa phải viên chức hay nhân sự chính thức có hợp đồng lao động tại bệnh viện. Vì vậy, họ không thuộc diện hưởng lương cơ bản, không có phụ cấp phẫu thuật/thủ thuật, thông thường phải tự chi trả học phí thực hành cho cơ sở đào tạo. Điều này tạo ra một "khoảng trống thu nhập" kéo dài từ 12 đến 18 tháng ngay sau khi vừa rời ghế nhà trường.
Anh Hùng tốt nghiệp bác sĩ y học cổ truyền tại Đại học Y Hà Nội năm 2025. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Lịch thực hành cố định từ 8 giờ đến 17 giờ khiến Hùng khó tìm việc làm thêm có thu nhập tốt. Để trang trải tiền thuê phòng trọ 2,5 triệu đồng mỗi tháng kèm chi phí điện, nước và ăn uống, chàng trai chọn lái xe công nghệ đêm. Sau 22h, khi lượng khách giảm, anh chuyển sang bốc dỡ và phân phối hoa tươi nhập khẩu từ Côn Minh (Trung Quốc) tại các chợ đầu mối cùng một người bạn góp vốn.
Chiếc xe đầy bình xăng mang lại khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng. Một ngày Chủ nhật, anh kiếm được 419.000 đồng từ sáng đến chiều. Cuốc xe cuối cùng 81.000 đồng, đưa tổng thu nhập tròn nửa triệu, được anh đăng lên trang cá nhân và lan truyền trên mạng xã hội gần đây.
Nhịp sinh hoạt của Hùng phụ thuộc hoàn toàn vào các chuyến container chở hoa cập bến. Những đêm hàng về đúng lịch, anh kết thúc công việc lúc 2 hoặc 3h sáng, ngủ đến 6h30 phút rồi đến viện. Những hôm xe trễ chuyến, chàng trai ngả lưng tạm trên sàn kho. Đại diện Bệnh viện Châm cứu Trung ương xác nhận Hùng hoàn thành đầy đủ lịch học chuyên môn tại đơn vị và các hoạt động làm thêm của anh đều diễn ra ngoài giờ thực hành quy định.
Quyết định này từng vấp phải sự phản đối gay gắt từ gia đình. Có hai con trai cùng theo học ngành y, gia đình ông Hoàng Đức Thiện luôn xem đó là niềm tự hào lớn. Suốt 6 năm vất vả nuôi con ăn học, vợ chồng ông chỉ mong các con sớm ổn định chuyên môn thay vì sống cảnh bấp bênh, đồng thời sợ bạn bè, hàng xóm đánh giá. Ông ra sức khuyên con xin vào làm tại các phòng khám, chấp nhận làm không công hoặc lương thấp để trau dồi tay nghề.
"Tôi hỏi con: 'Tại sao học y ra lại đi làm nghề đó? Mình có năng lực, trình độ, hoàn toàn có thể chọn cách kiếm tiền khác'", ông Thiện nhớ lại. "Tôi muốn con về tỉnh an cư lạc nghiệp nhưng nó không chịu vì có hướng thi lên thạc sĩ".
Dù biết nghề tài xế phải di chuyển liên tục ngoài đường, chịu tổn hại sức khỏe nhưng trước những bình luận tiêu cực cho rằng nghề xe ôm "thấp kém" hay trách không chuyên tâm cho chuyên môn Hùng chọn cách bỏ ngoài tai. Anh hiểu rõ thực tế nghiệt ngã và sự vật lộn của những sinh viên y mới ra trường. Xác định ở lại thành phố, anh biết phải "tự bơi" chứ không xin viện trợ từ gia đình.
"Tôi chọn bước qua sĩ diện, chấp nhận làm các công việc đó để tự nuôi sống bản thân, miễn là không vi phạm pháp luật", anh nói. "Đến cuối tháng không có 2,5 triệu đồng đóng tiền nhà, tiền điện nước và tiền ăn mới là đáng lo. Trong túi tôi dù chỉ còn 10.000 - 20.000 đồng nhưng xe đầy bình xăng thì ngày hôm đó tôi vẫn có thể kiếm ra 500.000 đồng".
Bác sĩ trẻ Hoàng Đức Hùng làm xe ôm công nghệ sau giờ học ở bệnh viện. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Thấy con kiên định và nghiêm túc với con đường đã chọn, cuối cùng vợ chồng ông Thiện quyết định tôn trọng và ủng hộ. Thấy con trai ngày càng đen, gầy đi, ông Thiện xót xa: "Con học xong mà chưa ổn định thì bố mẹ nào cũng lo lắng. Nhưng thấy con trưởng thành, tự lập và có ý chí phấn đấu mạnh mẽ, tôi cảm thấy mừng và yên tâm hơn rất nhiều".
Với Hùng, nghề tài xế chỉ là giải pháp tạm thời. Theo kế hoạch, sau khi hoàn thành chứng chỉ hành nghề và trả hết nợ vào năm sau, chàng trai sẽ dừng công việc tài xế để xin vào làm việc tại một phòng khám, đồng thời dành thời gian ôn thi thạc sĩ.
"Tôi vẫn thích làm việc ở bệnh viện hơn. Dù sao đó cũng là nghề danh giá mà tôi theo đuổi", bác sĩ trẻ nói về mục tiêu phía trước.
Bình Minh