Sụn khớp mỏng và dễ tổn thương
Theo Times of India, sụn khớp là lớp mô trơn bao phủ đầu xương tại vị trí tiếp giáp giữa hai xương, giúp chúng trượt lên nhau dễ dàng và hạn chế ma sát khi vận động. Khi tuổi tác tăng lên, cấu trúc sụn dần thay đổi, khả năng giữ nước và độ đàn hồi cũng suy giảm.
Theo thời gian, sụn có thể mỏng hơn, bề mặt kém trơn nhẵn và dễ xuất hiện các tổn thương nhỏ. Khi lớp đệm bảo vệ này suy yếu, lực tác động lên đầu xương tăng lên, khiến khớp dễ đau và hạn chế vận động. Đây là một trong những thay đổi liên quan đến quá trình thoái hóa khớp ở người lớn tuổi.
Dịch khớp thay đổi
Dịch khớp nằm trong khoang khớp, có nhiệm vụ bôi trơn bề mặt sụn, giảm ma sát và cung cấp dưỡng chất cho sụn. Khi cơ thể già đi, thành phần và đặc tính của dịch khớp có thể thay đổi, ảnh hưởng đến khả năng bôi trơn, bảo vệ bề mặt khớp.
Những biến đổi này thường làm khớp kém linh hoạt, nhất là sau thời gian dài không vận động. Người lớn tuổi đôi khi cảm thấy cứng khớp khi vừa thức dậy hoặc đứng lên sau khi ngồi lâu. Tình trạng cứng khớp kéo dài hoặc đi kèm sưng đau cần được kiểm tra để loại trừ bệnh lý.
Đi bộ là hoạt động thể dục phù hợp và tốt cho sức khỏe tổng thể người cao tuổi. Ảnh: Nguyễn Đông
Gân và dây chằng kém đàn hồi
Gân kết nối cơ với xương, giúp truyền lực để cơ thể vận động, trong khi dây chằng nối các xương với nhau và giữ khớp ổn định. Khi tuổi tác tăng lên, cấu trúc collagen trong những mô này thay đổi, khiến chúng giảm độ đàn hồi và khả năng chịu lực.
Gân và dây chằng kém linh hoạt làm giảm phạm vi chuyển động của khớp, đồng thời tăng nguy cơ căng giãn hoặc tổn thương khi vận động đột ngột. Khả năng phục hồi sau những chấn thương như bong gân cũng có thể chậm hơn so với thời trẻ.
Cơ bắp suy yếu, khớp chịu nhiều áp lực
Lão hóa thường đi kèm tình trạng giảm khối lượng, sức mạnh cơ bắp. Trong khi đó, các nhóm cơ xung quanh khớp có nhiệm vụ nâng đỡ, ổn định và phân tán lực tác động khi đi lại, đứng hoặc mang vác.
Khi cơ yếu đi, khớp phải chịu nhiều áp lực hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Cụ thể cơ đùi suy giảm sức mạnh khiến khớp gối khó được nâng đỡ tốt khi lên xuống cầu thang hoặc đứng lên khỏi ghế. Tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ đau khớp, mất thăng bằng và ngã ở người cao tuổi, theo WebMD.
Khả năng phục hồi sau tổn thương giảm
Ở người trẻ, các mô quanh khớp thường có khả năng thích nghi và sửa chữa tổn thương tốt. Khi lớn tuổi, hoạt động của tế bào tham gia duy trì và tái tạo mô suy giảm, khiến quá trình phục hồi sụn, gân và dây chằng diễn ra chậm. Do đó, những tổn thương do va chạm, vận động quá sức hoặc chấn thương có thể cần nhiều thời gian để hồi phục.
Cách duy trì sức khỏe khớp khi lớn tuổi
Mỗi người bảo vệ sức khỏe xương khớp bằng cách duy trì lối sống lành mạnh. Tập luyện thường xuyên với các hoạt động phù hợp như đi bộ, bơi lội, đạp xe hoặc tập sức mạnh giúp tăng cường cơ bắp, cải thiện độ linh hoạt và hỗ trợ ổn định khớp. Người lớn tuổi nên lựa chọn cường độ vừa sức, tăng thời gian và mức độ tập luyện từ từ để tránh quá tải.
Duy trì cân nặng hợp lý cũng góp phần giảm áp lực lên những khớp chịu trọng lượng cơ thể, đặc biệt là khớp gối và khớp háng. Chế độ ăn đa dạng, cung cấp đủ protein, vitamin C, vitamin D, canxi và các axit béo omega-3 giúp duy trì sức khỏe cơ, xương.
Lê Nguyễn (Tổng hợp)