Báo New York Times của Mỹ hôm 2/10 dẫn lời hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết trong cuộc gặp tại Pháp cách đây hai tuần, Bộ trưởng Năng lượng Ukraine Denys Shmyhal đã cho các đối tác châu Âu xem tài liệu mà ông nói là "kế hoạch chặn thu được từ Nga", cho thấy Moskva định thực hiện các cuộc tấn công có hệ thống nhằm đánh sập mạng lưới năng lượng của đối phương.
Theo kế hoạch được đề cập, Nga dự định tiến hành chiến dịch tập kích nhằm vào nhiều cơ sở như trạm biến áp, nhà máy nhiệt, thủy điện và nồi hơi, sử dụng tới 1.000 tên lửa, máy bay không người lái (UAV) và bom lượn.
Nhân viên điện lực sửa điện trước một ngôi nhà bị phá hủy sau cuộc không kích ở tỉnh Kiev hôm 30/9. Ảnh: AFP
Tài liệu cho thấy Nga dự định khiến 3 nhà máy điện hạt nhân đang vận hành tại Ukraine, vốn đóng vai trò xương sống trong hạ tầng năng lượng nước này, phải đóng cửa bằng cách phóng tên lửa nhằm vào những trạm chuyển mạch kết nối chúng với lưới điện. Các trạm nằm cách lò phản ứng khoảng một km.
Tài liệu cũng cho thấy Nga sẽ nhắm mục tiêu vào hệ thống cấp nước của Ukraine, trong đó có trạm bơm và nhà máy xử lý nước thải, bằng hàng chục tên lửa đạn đạo cùng bom lượn. Các địa điểm này chưa từng hứng đòn tập kích quy mô lớn.
Trong các cuộc gặp riêng, giới chức Ukraine bày tỏ lo ngại rằng Kiev có ít phương án dự phòng cho kịch bản hệ thống cấp nước bị gián đoạn nghiêm trọng.
Báo Mỹ cho rằng mục tiêu của Nga là khiến các thành phố lớn tại Ukraine bị mất điện, nước và hệ thống sưởi ấm, cảnh báo điều này sẽ gây ra "khủng hoảng nhân đạo". Kiev, Kharkov và Odessa là những mục tiêu hàng đầu, trong đó Nga dự tính khiến cho nguồn cung điện và sưởi ấm ở các thành phố này giảm 90%, cũng như làm hệ thống thoát nước thải gián đoạn nghiêm trọng.
"Nga đang lên kế hoạch giáng đòn mạnh nhất từ trước đến nay nhằm đóng băng Ukraine", New York Times cho hay, thêm rằng họ cũng nắm được bản sao tài liệu được Bộ trưởng Shmyhal chia sẻ với các đối tác châu Âu, nhưng không công bố cụ thể.
Giới chức Nga và Ukraine chưa bình luận về thông tin.
Nhà máy nhiệt điện Trypillya ở tỉnh Kiev bị hư hại sau cuộc tấn công của Nga hôm 30/9. Ảnh: Centrenergo
Giới chức Ukraine gần đây cảnh báo người dân rằng họ có thể sẽ phải đối mặt với mùa đông khắc nghiệt nhất kể từ đầu xung đột. Các quan chức nhận định Nga sẽ sử dụng vũ khí mạnh hơn để làm tê liệt lưới điện Ukraine, trong đó có cuộc tập kích lớn đầu tiên dự kiến diễn ra vào cuối mùa thu, khi đợt không khí lạnh đầu tiên xuất hiện.
Tuy nhiên, Nga dường như đã hành động sớm hơn Ukraine dự tính. Sáng 30/9, hàng loạt UAV và tên lửa lao xuống nhà máy nhiệt điện lớn nhất ở Ukraine và các cơ sở năng lượng khác, gây ra các vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Kiev và làm một số khu dân cư bị mất điện, nước.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu nguồn mở về chiến sự, cho rằng con số 1.000 tên lửa, UAV và bom lượn mà New York Times đề cập là quá thấp.
"Theo thông tin hiện có, Nga đã dự trữ hơn 12.000 UAV tự sát Geran-2, một phần có thể được sử dụng để tấn công các mục tiêu năng lượng trong mùa đông. Tôi tin rằng nếu tính cả UAV, tên lửa và bom lượn, Nga có thể dùng tới 10.000 vũ khí để tập kích hạ tầng năng lượng Ukraine", tài khoản này cho hay.
Phạm Giang (Theo New York Times, Ukrainska Pravda, UNN)