Theo bầu Thụy (Nguyễn Đức Thụy), kế trên có thể đảm bảo chất lượng cầu thủ nội trong bối cảnh V-League tăng số ngoại binh (một đội được dùng 4 người mỗi trận, tăng 1 suất so với mùa trước). 20 năm qua, ông dành nhiều thời gian quan sát, nghiên cách các giải đấu quốc tế vận hành như Nhật (giải J.League), Hàn (K.League), châu Âu (LaLiga, nhất là CLB Barcelona và tuyển Tây Ban Nha). Ông lý giải mỗi quốc gia có điều kiện khác nhau, mục tiêu không phải sao chép mà nghiên cứu những mô hình thành công để tính toán cấu trúc phù hợp với địa lý, kinh tế, nguồn lực xã hội hóa và đặc thù bóng đá Việt.
"Tôi ấn tượng với cấu trúc kim tự tháp ở Nhật, Hàn hay châu Âu; cách các hạng đấu kết nối với nhau; bóng đá gắn liền địa phương, cộng đồng; cách tổ chức theo vùng ở những cấp độ phù hợp để nhiều CLB có thể tham gia mà vẫn bảo đảm khả năng vận hành", ông nói.
Bầu Thụy (trái) tìm hiểu mô hình J.League tại Nhật tháng 11/2025. Ảnh: LPBank
Mùa 2026-2027, V.League và giải hạng Nhất đều có 14 CLB. Trong đó, mỗi đội V.League được dùng tối đa bốn cầu thủ nước ngoài trên sân. Ngoại binh tốt giúp nâng chất lượng, tốc độ và sức cạnh tranh của giải. Tuy nhiên ở chiều ngược lại, bầu Thụy cho rằng cần tạo thêm không gian thi đấu cho cầu thủ nội.
Với quan điểm ấy, ông đề xuất V.League có thể từng bước nâng lên 16 đội, giải hạng Nhất hướng tới 18 đội. Bên dưới hình thành chân đế khoảng 20-30 đội hạng Nhì, tổ chức theo các khu vực phù hợp.
Ở tầng rộng hơn, cần phát triển thêm khoảng 30-50 đội bóng địa phương, cộng đồng và phong trào, qua đó mở rộng diện tham gia, nuôi dưỡng bóng đá quần chúng, tạo nguồn lực kế cận từ cơ sở.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, ông đề xuất nghiên cứu phương án ba đội hạng Nhất thăng hạng và một đội V.League xuống hạng. Cách này giúp giải đấu cao nhất sớm đạt quy mô 16 đội ngay mùa kế tiếp, đồng thời tạo động lực cạnh tranh ở hạng Nhất.
Cũng theo bầu Thụy, nếu không có lộ trình bài bản và giải pháp dài hạn, vài năm tới, bóng đá nước ta có thể đối diện nghịch lý: lực lượng cầu thủ được đào tạo ngày càng nhiều nhưng số vị trí thi đấu chuyên nghiệp lại hữu hạn. Khi ấy, không chỉ nhân tố trẻ khó tìm cơ hội mà ngay cả gương mặt đang thi đấu tại V.League, hạng Nhất có thể rơi vào cảnh thất nghiệp, buộc phải giải nghệ sớm hoặc tìm việc khác mưu sinh. Nếu xảy ra, điều này gây lãng phí rất lớn.
"Tăng số đội không phải mục tiêu cuối cùng, quan trọng là mở rộng cả quy mô lẫn chất lượng của hệ thống", bầu Thụy nhấn mạnh.
'Chân đế phải bắt đầu từ các địa phương'
Bầu Thụy nhận định một kim tự tháp khó bền vững nếu chỉ mạnh phần đỉnh. Ở các hạng đấu dưới, nghiên cứu tổ chức theo khu vực có thể giúp giảm chi phí di chuyển, tạo điều kiện cho các CLB địa phương, doanh nghiệp và trung tâm đào tạo tham gia.
Xa hơn, lớp bóng đá địa phương, cộng đồng với quy mô khoảng 30-50 đội có thể trở thành không gian phát triển bóng đá quần chúng, duy trì phong trào thường xuyên và mở rộng nguồn cầu thủ từ cơ sở. Từ đó, môn thể thao vua có cơ hội hiện diện ở nhiều tỉnh thành, tạo chân đế xã hội rộng hơn cho hệ thống chuyên nghiệp.
Tuy nhiên, không thể mở rộng bằng mọi giá. Bầu Thụy phân tích một CLB muốn bước vào hệ thống cần có nền tảng tài chính, sân vận động, cơ sở tập luyện, đào tạo trẻ, bộ máy quản trị và đáp ứng các tiêu chuẩn cấp phép. "Thành tích có thể đưa một đội bóng lên hạng nhưng nền tảng mới quyết định họ tồn tại bao lâu", ông nói.
Từ thực tế ấy, việc huy động nguồn lực xã hội cho bóng đá cần đi xa hơn câu chuyện tài trợ. Những năm qua, bầu Thụy và LPBank đầu tư hàng trăm tỷ đồng cho chuỗi hệ thống giải túc cầu. Ba mùa liên tiếp LPBank là nhà tài trợ chính V.League; Học viện LPBank Hoàng Anh Gia Lai nhận nguồn lực hàng chục tỷ đồng mỗi năm.
Bên cạnh đó, Thanh Hóa cùng nhiều đội hạng Nhất như Hòa Bình, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Khánh Hòa, Long An và Trẻ TP HCM từng nhận sự hỗ trợ trong giai đoạn khó khăn, góp phần ổn định tổ chức, duy trì hoạt động. Cách tiếp cận này cho thấy việc đồng hành không chỉ dành cho phần đỉnh của hệ thống mà còn hướng tới những đội đang cần thêm nguồn lực để giữ nền tảng, sự hiện diện tại mỗi địa phương.
Trong một hệ thống được mở rộng, sự đồng hành có thể tiếp tục theo hướng làm việc cùng các địa phương, CLB và doanh nghiệp để xây dựng nền tảng tài chính, hoàn thiện cơ sở vật chất, quản trị, đào tạo, truyền thông, thương mại, qua đó giúp các đội có tiềm năng đáp ứng tiêu chuẩn cấp phép, đủ khả năng duy trì lâu dài.
"Mục tiêu không phải tạo thêm những đội bóng để đủ số lượng mà là thêm những CLB có khả năng sống được, phát triển và trở thành một phần của đời sống bóng đá địa phương", bầu Thụy nói thêm.
Hiếu Châu