Chàng trai trẻ nhập viện Bạch Mai trong tình trạng suy kiệt nặng bởi cơn viêm phổi cấp trên nền suy giảm miễn dịch sâu. Thời điểm đó, HIV/AIDS vẫn là khoảng tối đầy sự sợ hãi và kỳ thị. Ngay cả gia đình anh cũng tính đến chuyện buông xuôi, chuẩn bị cho một kết cục xấu nhất.
Nhưng trong căn phòng bệnh ngột ngạt ấy, có một người chưa từng nghĩ đến hai từ “bỏ cuộc”. Suốt những ngày đêm đằng đẵng, TS.BS Đoàn Thu Trà - Quyền Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Chủ tịch Công đoàn Bệnh viện Bạch Mai cùng các đồng nghiệp không chỉ kiên trì giành giật từng nhịp thở cho anh bằng phác đồ điều trị nghiêm ngặt, mà còn kiên nhẫn ở lại bên giường bệnh.
Chị lắng nghe, trò chuyện, xua tan nỗi sợ hãi đang ghim chặt vào tâm trí người thanh niên trẻ. Chị nhìn anh không phải bằng ánh mắt ái ngại của xã hội, mà bằng sự thấu hiểu của một người thầy thuốc trước một sinh mệnh đang chới với.
Ngày cầm trên tay tờ giấy xuất viện, chàng trai ấy đã bật khóc. Anh khóc không chỉ vì may mắn vượt qua cửa tử, mà còn bởi sự biết ơn sâu sắc dành cho người nữ bác sĩ đã gieo lại trong anh niềm tin vào cuộc sống - điều mà chính anh từng tưởng chừng đã đánh mất vĩnh viễn.
“Đừng nhìn bệnh nhân HIV bằng ánh mắt sợ hãi. Hãy nhìn họ như những con người cần được chữa trị và tôn trọng”, câu nói dịu dàng ấy của bác sĩ Trà không chỉ đi cùng chàng trai ấy suốt chặng đường đời phía sau, mà còn trở thành kim chỉ nam cho biết bao thế hệ y bác sĩ trẻ tại Viện Y học Nhiệt đới.
Trái tim của TS.BS Đoàn Thu Trà luôn đồng cảm với nỗi đau của con người (Ảnh: BV Bạch Mai)
Hơn hai mươi năm gắn bó với chuyên ngành Truyền nhiễm, nơi luôn rình rập rủi ro, lây nhiễm và cả những mất mát lặng thầm, trái tim của TS.BS Đoàn Thu Trà chưa bao giờ chai sạn trước nỗi đau của con người. Trái lại, mỗi ca bệnh khó lại là một lần chị tự đặt mình vào vị trí của người bệnh để chiến đấu đến cùng.
Sự quyết liệt ấy đã từng làm nên một kỳ tích. Đó là câu chuyện của một người phụ nữ 41 tuổi, sau 11 năm đằng đẵng ngược xuôi tìm con với ba lần thụ tinh trong ống nghiệm, mới chạm được vào hạnh phúc làm mẹ.
Thế nhưng, khi thai nhi mới ở tuần thứ 26, chị bất ngờ mắc lao màng não, rơi vào hôn mê sâu. Đứng trước lằn ranh nghiệt ngã “giữ mẹ hay giữ con”, gia đình đã nghĩ đến kịch bản đau đớn nhất là dừng thai kỳ.
“Chúng tôi không muốn phép màu lần này bị dang dở. Và ở góc độ người thầy thuốc, chúng tôi càng không cho phép mình buông tay”, bác sĩ Trà nhớ lại.
Đằng sau quyết định quả cảm ấy là sự thấu hiểu sâu sắc khao khát làm cha mẹ sau hơn một thập kỷ đợi chờ của người bệnh. Một cuộc hội chẩn xuyên chuyên khoa toàn bệnh viện được kích hoạt khẩn cấp. Từng ngày trôi qua là từng ngày bác sĩ Trà cùng đồng nghiệp giằng co với tử thần.
Để rồi ở tuần thai thứ 31, cất lên giữa phòng mổ là tiếng khóc chào đời trong trẻo của một em bé an toàn, và ngay bên cạnh, người mẹ cũng dần tỉnh lại cơn nguy kịch. “Các bác sĩ đã sinh ra vợ con tôi lần thứ hai”, câu nói nghẹn ngào của người chồng hôm ấy chính là phần thưởng vô giá nhất cho những trái tim không bao giờ biết bỏ cuộc của TS Trà và ê-kip.
Gieo cho sinh viên tình yêu ngành Truyền nhiễm
Người gieo hy vọng không chỉ chữa lành những vết thương thể xác, mà còn thắp lên ngọn lửa tâm hồn cho thế hệ nối tiếp.
Giữa guồng quay bận rộn của một bệnh viện đa khoa tuyến cuối, bác sĩ Trà từng nhận được một bức thư xúc động từ nữ sinh Khánh Ngọc - cô sinh viên năm thứ 5 Đại học VinUniversity sau kỳ thực tập.
Ngọc từng không thích ngành Truyền nhiễm, từng nghĩ sự quá tải ở bệnh viện công sẽ làm nguội lạnh tình người. Nhưng những ngày học tập với cô Trà đã khiến Ngọc bắt đầu nghĩ đến Truyền nhiễm như một lựa chọn cho tương lai.
“Con đã từng học về Y đức, nhưng phải đến khi tận mắt chứng kiến cách cô làm việc, con mới hiểu Y Đức thực sự là gì. Cô ơi, con đã bắt đầu nghĩ đến Truyền nhiễm như một lựa chọn cho tương lai!” - dòng chữ thơ ngây mà chân thành ấy khiến bác sĩ Trà mỉm cười hạnh phúc.
Bởi hơn ai hết, chị hiểu Truyền nhiễm là chuyên ngành nhiều gian khó, áp lực và nguy cơ lây nhiễm cao. Chị vẫn luôn đau đáu làm sao để những người trẻ không chỉ vững chuyên môn mà còn đủ bản lĩnh, trách nhiệm và tình yêu nghề để gắn bó lâu dài.
TS.BS Trà luôn cống hiến hết mình cho công việc, cho người bệnh, cho bệnh viện (Ảnh: BV Bạch Mai)
Bác sĩ Trà theo bước chân của mẹ, lựa chọn lĩnh vực Truyền nhiễm từ những năm học tại Trường Đại học Y Hà Nội. Càng học, thực hành và trực tiếp tiếp xúc với những ca bệnh phức tạp, chị càng gắn bó với chuyên ngành này. Những lần chứng kiến người bệnh hồi phục sau quá trình điều trị cũng góp phần củng cố lựa chọn nghề nghiệp của chị.
31 năm công tác, điều giữ chị ở lại với lĩnh vực này không chỉ là những thách thức chuyên môn, mà còn là cơ hội đồng hành cùng người bệnh trong những giai đoạn khó khăn nhất.
Từ nam thanh niên nhiễm HIV bật khóc khi được xuất viện, người mẹ nguy kịch vì lao màng não khi thai mới 26 tuần đến bức thư của cô sinh viên đang cân nhắc con đường nghề nghiệp, những câu chuyện ấy cho thấy nhiều khía cạnh trong công việc của bác sĩ Đoàn Thu Trà.
Có những cuộc chiến được đo bằng khả năng kiểm soát bệnh tật, có những nỗ lực được ghi nhận qua sự hồi phục của người bệnh.
Nhưng cũng có những giá trị khó cân đong bằng kết quả xét nghiệm hay thời gian nằm viện: niềm tin được khơi lại ở người từng tuyệt vọng, sự tôn trọng dành cho người dễ bị định kiến và cảm hứng nghề nghiệp được truyền sang thế hệ tiếp nối.
Đó cũng là điều bác sĩ Trà luôn nhắc mình và đồng nghiệp: người bệnh cần được điều trị bằng chuyên môn, nhưng không thể thiếu sự tôn trọng và lòng trắc ẩn. Bởi đôi khi, điều giúp một người có thêm sức mạnh bước tiếp không chỉ là thuốc men, mà còn là cảm giác họ vẫn được tin tưởng, chăm sóc và không bị bỏ lại một mình.