Ngày 8/11, BS.CK2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê sâu, Glasgow 3 điểm (mức hôn mê nặng nhất và số điểm thấp nhất của thang đo này), không đo được huyết áp, mạch chậm dần rồi mất, SpO2 chỉ còn 50%. Bệnh nhân nhanh chóng ngừng thở, ngừng tim.
Khoảng 30 phút trước khi nhập viện, người bệnh đang ngủ thì đột ngột khó thở dữ dội, vã mồ hôi, không thể nằm nên được gia đình đưa đi cấp cứu. Ông có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, suy tim và bệnh thận mạn giai đoạn cuối. Hai năm qua, bệnh nhân duy trì lọc máu ba lần mỗi tuần vào thứ Hai, Tư và Sáu, gần đây nhiều lần nhập viện vì phù phổi cấp, tăng huyết áp cấp cứu.
Do không kiểm soát tốt lượng dịch đưa vào cơ thể giữa các lần lọc máu, bệnh nhân được bác sĩ bố trí thêm một buổi lọc tăng cường vào thứ Bảy hằng tuần để loại bỏ dịch thừa. Tuy nhiên, tuần xảy ra biến cố, ông bỏ buổi lọc này và nguy kịch vào đêm Chủ nhật.
Theo bác sĩ Thành, người bệnh chạy thận cần duy trì trọng lượng khô, tức cân nặng mục tiêu sau khi loại bỏ dịch dư thừa. Nếu uống nhiều nước hoặc ăn mặn, dịch tích tụ giữa hai kỳ lọc, gây quá tải tuần hoàn, tăng huyết áp và có thể dẫn đến phù phổi cấp. Trường hợp này, quá tải dịch gây phù phổi, suy hô hấp, kết hợp với tăng huyết áp cấp cứu và bệnh suy tim nền khiến bệnh nhân ngừng tim ngừng thở.
Êkíp y tế kích hoạt báo động Code Blue, triển khai hồi sức tim phổi nâng cao với các biện pháp ép tim ngoài lồng ngực, đặt nội khí quản, thông khí nhân tạo, sử dụng thuốc hồi sức và theo dõi điện tâm đồ. Sau khoảng 15 phút, bệnh nhân phục hồi tuần hoàn, tim đập trở lại. Người bệnh được chuyển đến khu hồi sức tích cực để điều trị, sau đó hồi phục tốt, tiếp tục được theo dõi và duy trì lọc máu chu kỳ.
Người bệnh lọc máu tại bệnh viện. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Theo bác sĩ Thành, người bệnh thận mạn giai đoạn cuối phải lọc máu đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm. Trong đó, bệnh tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, chiếm hơn 50% số ca tử vong ở nhóm này. Các biến chứng thường gặp gồm tăng huyết áp cấp cứu, phù phổi cấp, rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim.
Khi cơ thể quá tải dịch, chất lỏng ứ đọng trong phổi, tràn vào các phế nang gây phù phổi cấp. Người bệnh thường khó thở dữ dội, vã mồ hôi, thở nhanh, đôi khi ho khạc bọt hồng. Nếu không được hỗ trợ hô hấp và loại bỏ dịch thừa kịp thời, tình trạng có thể nhanh chóng đe dọa tính mạng.
Ngoài ra, thận suy giảm chức năng bài tiết khiến kali tích tụ trong máu, gây rối loạn dẫn truyền điện tim, làm tim đập chậm hoặc ngừng. Ngược lại, kali giảm quá mức trong hoặc sau lọc máu cũng có thể gây rối loạn nhịp nguy hiểm. Người bệnh còn có nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ do xơ vữa động mạch; tình trạng thừa dịch kéo dài và thiếu máu do bệnh thận khiến tim hoạt động quá sức, lâu ngày dẫn đến suy tim.
Bác sĩ khuyến cáo người bệnh thận mạn giai đoạn cuối cần tuân thủ lịch lọc máu, không tự ý bỏ buổi hoặc rút ngắn thời gian điều trị. Người bệnh nên kiểm soát lượng nước, muối theo hướng dẫn, theo dõi cân nặng giữa các lần lọc, đo huyết áp thường xuyên và dùng thuốc đúng chỉ định. Khi xuất hiện dấu hiệu khó thở, đau ngực, phù tăng nhanh hoặc mệt bất thường, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Lê Phương